Cuộc chiến vương quyền công nghệ: Apple đâm đơn kiện OpenAI "ăn cắp" bí mật thương mại quy mô lớn

Đơn kiện của Apple đã phơi bày một chiến dịch gián điệp doanh nghiệp tinh vi và có hệ thống, cáo buộc OpenAI chủ mưu chiếm đoạt các bí mật công nghệ cốt lõi của hãng thông qua các cựu nhân viên cấp cao, chiêu trò tuyển dụng mờ ám và mạng lưới nhà cung ứng.

"Nội gián" từ những công thần hàng đầu

Đơn khiếu nại của Apple hướng mũi rìu trực tiếp vào hai nhân vật tầm cỡ: Chang Liu, cựu kỹ sư hệ thống cao cấp có 8 năm cống hiến cho Apple, và Tang Yew Tan, cựu Phó chủ tịch thiết kế sản phẩm iPhone và Apple Watch với 25 năm thâm niên. Ông Tan hiện đang giữ chức Giám đốc Phần cứng của IO Products – một doanh nghiệp do nhà thiết kế danh tiếng Jony Ive thành lập nhưng đã được OpenAI mua lại với mức giá khổng lồ 6,5 tỷ USD. Apple khẳng định, ông Tan đã sử dụng một cách có hệ thống các thông tin mật của hãng để phục vụ cho lợi ích riêng của OpenAI.

Dù nổi tiếng với quy trình bảo mật nghiêm ngặt cùng những Thỏa thuận không tiết lộ thông tin (NDA) khiến bất kỳ nhân sự nào cũng phải "run tay" khi ký kết, thế nhưng hệ thống phòng thủ của Apple đã bị xuyên thủng một cách tương đối dễ dàng. Cụ thể, sau khi nghỉ việc, cựu kỹ sư Chang Liu đã giữ lại chiếc laptop của công ty và cắt đứt liên lạc. Tận dụng sự chậm trễ trong khâu kiểm tra của Apple, Liu vẫn giữ liên lạc với một nhân sự đang làm việc tại hãng là Yu-Ting "Alyssa" Peng để bàn bạc sâu rộng về các dự án tuyệt mật.

Nghiêm trọng hơn, Liu đã phát hiện ra một lỗ hổng xác thực hiếm gặp trong hệ thống để dùng máy tính của Peng truy cập trái phép vào mạng nội bộ. Từ đây, Liu tải về hàng loạt dữ liệu tối mật về các sản phẩm phần cứng chưa ra mắt, các thông số kỹ thuật và bài thuyết trình độc quyền. Khi bà Peng quyết định đầu quân cho OpenAI vào tháng 4, Liu thậm chí còn hướng dẫn và giúp người này sao chép trót lọt các tệp dữ liệu mà không bị bộ phận an ninh của Apple phát hiện.

Chiến thuật săn đầu người liều lĩnh và phi pháp

Trong đơn kiện, Apple nhấn mạnh hiện có hơn 400 cựu nhân viên của hãng đang làm việc cho OpenAI. Tuy nhiên, điều khiến "Táo khuyết" phẫn nộ là việc OpenAI đã sử dụng các thông tin này làm bệ phóng để đẩy nhanh tiến trình phát triển phần cứng của riêng họ.

Dưới sự dẫn dắt của Tang Yew Tan, OpenAI bị cáo buộc đã triển khai một quy trình tuyển dụng vô cùng "mờ ám". Khi phỏng vấn các kỹ sư của Apple, Tan cố tình dùng các tên mã dự án mật của "Táo khuyết" nhằm tạo lòng tin giả tạo, từ đó yêu cầu ứng viên mang theo các bản thiết kế CAD, nguyên mẫu sản phẩm và khai thác thông tin từ các nhà cung ứng của Apple. Cựu phó chủ tịch này còn chỉ dẫn các ứng viên kéo dài thời gian làm việc tại Apple lâu nhất có thể trước khi nghỉ, đồng thời tuyệt đối không được ký bất kỳ văn bản nào trong buổi phỏng vấn thôi việc của Apple và phải báo cáo ngay tình hình cho OpenAI.

Bên cạnh đó, Apple cáo buộc OpenAI và công ty con IO Products đã sử dụng các bí mật công nghệ thiết kế công nghiệp độc quyền liên quan đến quy trình hoàn thiện kim loại để lừa gạt các đối tác sản xuất. OpenAI cũng bị phát hiện tiếp cận nhà cung ứng pin và nguồn điện của Apple bằng cách sử dụng các thuật ngữ nội bộ chuyên biệt – những câu hỏi mà chỉ nhân sự cốt cán bên trong Apple mới có thể biết – nhằm chiếm đoạt linh kiện thiết kế riêng.

Apple tuyên bố đanh thép trong đơn kiện: "Hoạt động kinh doanh phần cứng non trẻ của OpenAI đang dựa trên nền tảng vô cùng lung lay, thối rữa từ tận gốc rễ bởi sự phụ thuộc bất hợp pháp vào bí mật thương mại bị chiếm đoạt bất hợp pháp". Đáp lại những cáo buộc nảy lửa này, đại diện phía OpenAI hoàn toàn phủ nhận và tuyên bố họ không quan tâm đến bí mật kinh doanh của đối thủ, đồng thời chỉ tập trung vào việc kiến tạo những công nghệ đổi mới.

Tương lai nào cho ngành công nghệ toàn cầu?

Để chuẩn bị cho trận chiến pháp lý lịch sử này, Apple đã thể hiện quyết tâm cực kỳ lớn khi ủy quyền cho Weil, Gotshal & Manges, LLP – một trong những hãng luật hàng đầu nước Mỹ chuyên trị các vụ án kinh tế phức tạp. Các chuyên gia tài chính và giới phân tích nhận định đây là một vụ kiện vô cùng nặng ký, bởi Apple vốn là một doanh nghiệp có đội ngũ cố vấn pháp lý rất giỏi và không bao giờ kiện tụng chỉ để "làm cảnh".

Chuyên gia tài chính nổi tiếng Jim Cramer nhận định trên sóng truyền hình CNBC ngày 13/7 rằng OpenAI đang ở thế bất lợi lớn khi phải đối đầu với Apple tại tòa án. Vụ kiện này được dự báo không chỉ định hình lại tương lai của hai ông lớn này mà còn có thể làm thay đổi cục diện của cả ngành công nghệ thế giới. Trước mắt, nhiều trải nghiệm AI dựa trên mô hình GPT hiện diện trên các dòng sản phẩm iPhone, iPad của người dùng có khả năng cao sẽ phải đối mặt với những thay đổi lớn trong thời gian tới.