Elon Musk dự báo nhân loại bước vào "kỷ nguyên dư thừa" trong 10 năm tới

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí The Economist, Elon Musk chia sẻ rằng AI vừa là nguồn cảm hứng lớn, vừa là công nghệ khiến ông không khỏi lo ngại. Tỷ phú này tin rằng tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo sẽ nhanh đến mức con người phải chuẩn bị cho một giai đoạn chuyển đổi chưa từng có.

Theo Musk, AI và robot sẽ dần thay thế con người ở cả các công việc đòi hỏi tư duy lẫn lao động chân tay. Khi đó, làm việc không còn là điều bắt buộc để duy trì cuộc sống mà sẽ trở thành lựa chọn mang tính cá nhân.

Ông hình dung một tương lai mà máy tính đảm nhận những nhiệm vụ trí óc như lập trình, còn robot hình người phụ trách các công việc sản xuất và vận hành trong đời sống. Để hiện thực hóa mục tiêu này, xAI, hiện được gọi là SpaceXAI, đang tập trung phát triển các mô hình AI có khả năng tư duy ở cấp độ cao, trong khi Tesla tiếp tục thúc đẩy sản xuất robot Optimus nhằm mở rộng phạm vi ứng dụng trong nhà máy cũng như cuộc sống hằng ngày.

Elon Musk dự đoán trong khoảng 5 năm tới, năng lực của các hệ thống AI có thể vượt tổng trí tuệ của toàn nhân loại. Xa hơn, trong vòng 10 năm, robot sẽ hiện diện rộng khắp tại nơi làm việc, mở ra điều mà ông gọi là một "kỷ nguyên dư thừa".

Theo tỷ phú này, khi máy móc trở thành lực lượng sản xuất chủ đạo, nền kinh tế toàn cầu cũng sẽ phải thay đổi. Việc hàng hóa và dịch vụ được tạo ra với số lượng dồi dào có thể khiến xu hướng giảm phát xuất hiện thay vì lạm phát, đồng thời làm suy giảm vai trò truyền thống của tiền tệ.

Để duy trì sức mua và bảo đảm nền kinh tế vận hành ổn định trong bối cảnh mới, Musk đề xuất các chính phủ phát trực tiếp các khoản hỗ trợ cho người dân dưới hình thức "tem phiếu" (cheques). Ông cũng cho biết sẵn sàng đóng góp "hàng nghìn tỷ USD tiền thuế" để hỗ trợ quá trình chuyển đổi nếu kịch bản này trở thành hiện thực.

Theo Musk, sự thay đổi đó sẽ buộc các nhà hoạch định chính sách phải nhìn nhận lại nhiều khái niệm nền tảng như thuế, nợ công, ngân sách quốc gia và cả vai trò của tiền tệ. Trong tương lai, tiền sẽ không còn phản ánh giá trị sức lao động mà chủ yếu đóng vai trò phân bổ nguồn lực trong xã hội.

Dù lạc quan về tiềm năng của AI, Elon Musk vẫn nhấn mạnh công nghệ này có thể tạo ra những rủi ro nghiêm trọng đối với nhân loại nếu không được kiểm soát phù hợp.

Ông bày tỏ sự đồng tình với đề xuất của Sir Demis Hassabis, đồng sáng lập Google DeepMind, về việc thành lập một cơ chế tự quản lý để các công ty AI chủ động kiểm định và phát hiện các nguy cơ từ những mô hình ngày càng mạnh mẽ.

Không chỉ dừng ở phạm vi nước Mỹ, Musk cho rằng cơ chế hợp tác này nên mở rộng sang Trung Quốc. Theo đề xuất của ông, các phòng thí nghiệm AI hàng đầu của hai quốc gia nên có khoảng 1-2 tuần để kiểm tra các mô hình mới của nhau trước khi phát hành rộng rãi. Nếu phát hiện rủi ro, kết quả sẽ được báo cáo cho chính phủ.

Elon Musk cho rằng chính sự giám sát lẫn nhau giữa các đối thủ cạnh tranh sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch và an toàn trong quá trình phát triển AI.

Ông cũng để ngỏ khả năng hàn gắn mối quan hệ với Sam Altman, người đứng đầu OpenAI, bất chấp những tranh chấp pháp lý giữa hai bên trong thời gian qua. Theo Musk, nếu cần thiết vì lợi ích chung của thế giới, những khác biệt cá nhân hoàn toàn có thể được gác lại.

Ở một hướng đi khác, Musk cho rằng hạ tầng tính toán trên Trái Đất sẽ sớm không còn đáp ứng được nhu cầu phát triển AI do giới hạn về năng lượng và diện tích xây dựng trung tâm dữ liệu. Vì vậy, ông theo đuổi ý tưởng đưa các trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo, tận dụng nguồn năng lượng mặt trời và không gian rộng lớn để phục vụ các hệ thống AI thế hệ mới.

Bên cạnh tham vọng ngoài không gian, Elon Musk cũng đánh giá cao năng lực của Trung Quốc trong cuộc đua AI. Ông nhận định các doanh nghiệp AI của nước này có nhiều khả năng vươn lên vị trí dẫn đầu nhờ lợi thế về nguồn điện và khả năng sản xuất robot với quy mô lớn.

Chính vì vậy, Musk phản đối việc cấm các công ty Mỹ sử dụng mô hình AI của Trung Quốc. Theo ông, những biện pháp hạn chế như vậy khó có thể ngăn cản đối thủ giành lợi thế trong cuộc đua công nghệ.

Khép lại những chia sẻ của mình, Elon Musk cho rằng AI không đơn thuần là một lĩnh vực kinh doanh. Trong mắt ông, đây là cuộc cạnh tranh có thể quyết định hướng phát triển của nền văn minh nhân loại trong nhiều thập kỷ tới.