Ủy ban châu Âu (EC) vừa đưa ra cáo buộc nghiêm trọng đối với TikTok, cho rằng thuật toán đề xuất nội dung của nền tảng này đang tạo ra cơ chế gây nghiện, đẩy người dùng vào trạng thái sử dụng mất kiểm soát và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe tinh thần, đặc biệt là với trẻ em.

Theo cơ quan điều hành của Liên minh châu Âu, thuật toán của TikTok bị đánh giá là khiến người dùng rơi vào trạng thái sử dụng mang tính cưỡng chế, nơi não bộ hoạt động như ở “chế độ tự động”. Cách vận hành này làm suy giảm khả năng tự điều chỉnh hành vi, gia tăng nguy cơ lệ thuộc vào ứng dụng ở các nhóm người dùng dễ bị tổn thương.

Kết luận trên được đưa ra sau quá trình điều tra theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA). EC cho rằng TikTok đã không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đánh giá tác động của thiết kế nền tảng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của cộng đồng hơn 1 tỷ người dùng, qua đó vi phạm những nguyên tắc cốt lõi về an toàn kỹ thuật số.

09-1770609325-eu-cao-buoc-thuat-toan-tiktok-gay-nghien.webp
TikTok bị châu Âu cáo buộc "gây nghiện" người dùng (Ảnh: ST).

Theo phân tích của Ủy ban châu Âu, cơ chế liên tục “thưởng” cho người dùng bằng các video mới thông qua hệ thống đề xuất đã tạo nên một vòng lặp gây nghiện. Điều này thúc đẩy hành vi cuộn trang kéo dài không kiểm soát, đồng thời làm giảm khả năng dừng lại một cách chủ động. Báo cáo cũng đề cập đến việc TikTok bị cho là đã bỏ qua những cảnh báo nghiêm trọng, bao gồm tình trạng trẻ em sử dụng ứng dụng trong thời gian dài, thậm chí xuyên đêm.

Trước những rủi ro được xác định, EC đang cân nhắc các biện pháp can thiệp mạnh tay, có thể buộc TikTok phải điều chỉnh những tính năng cốt lõi của nền tảng. Các đề xuất bao gồm việc hạn chế hoặc vô hiệu hóa cơ chế “cuộn vô tận”, áp dụng thời gian nghỉ màn hình bắt buộc, điều chỉnh thuật toán để giảm mức độ lôi kéo, đồng thời tăng cường công cụ kiểm soát dành cho phụ huynh.

Giới chức EU cho rằng đây là bước đi cần thiết nhằm kiềm chế “vòng lặp dopamine” mà nhiều nền tảng mạng xã hội bị cáo buộc đang khai thác để giữ chân người dùng càng lâu càng tốt.

Trước các cáo buộc này, TikTok đã lên tiếng phản đối, cho rằng kết luận của EC là thiếu cơ sở và mang tính sai lệch. Nền tảng này khẳng định sẽ sử dụng mọi biện pháp pháp lý để bảo vệ quan điểm của mình. Tuy nhiên, theo quy định của DSA, nếu không chứng minh được việc tuân thủ, TikTok có thể phải đối mặt với mức phạt lên tới 6% doanh thu toàn cầu, tương đương hàng tỷ USD, kèm theo yêu cầu phải thiết kế lại trải nghiệm người dùng.

Sau khi mạng xã hội X từng bị phạt 120 triệu euro vào năm ngoái, động thái mới nhắm vào TikTok cho thấy Liên minh châu Âu đang tăng cường siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ lớn, với trọng tâm là đặt sức khỏe tâm thần của cộng đồng lên trên lợi ích do thuật toán mang lại.

Bích Ngọc (SHTT)