Từ những thiết bị dành cho nhóm người dùng công nghệ chuyên biệt, kính XR đang dần tiến gần hơn tới đời sống hàng ngày. Các hãng Trung Quốc liên tục đưa AI, camera, cảm biến và công nghệ hiển thị vào những mẫu kính nhỏ gọn, mở ra một mặt trận phần cứng mới đầy cạnh tranh.

Kính XR từng bị xem là sản phẩm đắt đỏ, cồng kềnh và chưa đủ tiện lợi để sử dụng thường xuyên. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, thị trường bắt đầu có những chuyển biến đáng chú ý khi hàng loạt mẫu kính mới được giới thiệu với trọng lượng nhẹ hơn, mức giá dễ tiếp cận hơn và nhiều tính năng thông minh hơn.

Trung Quốc đang nổi lên như một trong những thị trường sôi động nhất của xu hướng này. Theo CINNO Research, doanh số thiết bị AI/AR tiêu dùng tại Trung Quốc đạt 202.000 máy trong quý I/2026, tăng 108% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kính AR tích hợp màn hình tăng tới 506%, còn kính AI không màn hình tăng 97%.

Sự tăng trưởng này cho thấy các nhà sản xuất không đặt cược vào duy nhất một kiểu thiết bị. Họ đang đồng thời thử nghiệm nhiều hướng, từ kính đóng vai trò như một màn hình cá nhân cho đến những thiết bị có camera, micro và trợ lý AI.

Khi AI được đưa lên mắt người dùng

Một trong những thay đổi rõ nhất của kính XR Trung Quốc là nỗ lực thu nhỏ công nghệ vào thiết kế gần với kính thông thường. Thay vì những headset cồng kềnh, người dùng có thể đeo kính để xem nội dung từ điện thoại, máy tính hoặc sử dụng như một màn hình riêng tư.

21-1787279729-kinh-ai-trung-quoc-tang-toc-dan-xam-chiem-the-gioi
Các hãng công nghệ Trung Quốc đang đẩy mạnh phát triển kính XR, tích hợp màn hình, camera, cảm biến và AI vào những thiết bị đeo ngày càng nhỏ gọn. Ảnh: Wigain.

XREAL là một trong những cái tên theo đuổi hướng đi này. Dòng X By XREAL a01 được giới thiệu với giá khởi điểm 299 USD tại Mỹ, nặng khoảng 62 g, sử dụng màn hình micro-OLED 1080p với tần số quét 120 Hz và công nghệ chống rung không gian nhằm duy trì độ ổn định của hình ảnh khi người dùng di chuyển.

Ở phân khúc cao hơn, XREAL phát triển mẫu Aura sử dụng nền tảng Android XR của Google. Thiết bị có trường nhìn quang học 70 độ, hệ thống cảm biến hướng ra môi trường và hai chip phục vụ xử lý các tác vụ XR. Google Gemini được tích hợp để hỗ trợ người dùng nhận biết những gì đang quan sát hoặc tương tác với nội dung hiển thị.

RayNeo lại lựa chọn cách tiếp cận kết hợp trực tiếp giữa AR và AI. Hệ thống của hãng kết hợp công nghệ hiển thị quang học, camera, thuật toán SLAM và mô hình AI đa phương thức. Khi đó, chiếc kính không còn đơn thuần là màn hình được đeo trên mặt mà có khả năng quan sát và phản hồi dựa trên bối cảnh xung quanh.

Dữ liệu của IDC cũng cho thấy phân khúc kính có màn hình thuộc nhóm AR/VR tăng 86% trong quý I/2026 so với cùng kỳ. Meta vẫn giữ vị trí dẫn đầu thị trường kính thông minh toàn cầu với 69,2% thị phần, nhưng các thương hiệu Trung Quốc như RayNeo, Xiaomi và XREAL cũng đã góp mặt trong nhóm dẫn đầu.

Điểm đáng chú ý là khái niệm về kính thông minh đang được mở rộng. Thiết bị giờ đây có thể đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc: ghi hình, nhận diện môi trường, hỗ trợ dịch thuật, trả lời câu hỏi hay cung cấp thông tin trực tiếp trước mắt người dùng.

Từ lợi thế sản xuất đến tự phát triển sản phẩm

Sự nổi lên của kính XR cũng cho thấy một chuyển động rộng hơn trong ngành công nghệ Trung Quốc. Năng lực về chuỗi cung ứng, linh kiện và sản xuất đang được kết hợp với khả năng phát triển công nghệ và thiết kế sản phẩm.

Trong cuốn Các siêu cường AI: Trung Quốc, thung lũng Silicon và trật tự thế giới mới, tác giả Kai-Fu Lee cho rằng Trung Quốc đang chuyển từ vị thế tiếp nhận công nghệ sang tự phát triển và thương mại hóa các sản phẩm mới, dựa trên lợi thế về quy mô thị trường, dữ liệu và tốc độ triển khai. Diễn biến tại thị trường kính XR phần nào phản ánh xu hướng này.

Theo Xinhua, kính AI tại Trung Quốc đang dần mở rộng từ nhóm người dùng công nghệ chuyên biệt sang những ứng dụng phổ thông hơn. Thiết bị đã được sử dụng trong các tình huống như ghi hình thể thao, hỗ trợ kiểm tra kỹ thuật hay đóng vai trò trợ lý khi di chuyển.

21-1787279729-kinh-ai-trung-quoc-tang-toc-dan-xam-chiem-the-gioi
X By XREAL A01 là mẫu kính thông minh kết hợp thiết kế thời trang với màn hình và các tính năng hỗ trợ AI. Ảnh: The Verge.

Dù vậy, kính XR vẫn cần thêm những bước tiến về công nghệ và ứng dụng trước khi có thể trở thành sản phẩm phổ biến với số đông. Cuộc đua hiện tại vì thế không chỉ nằm ở việc làm kính nhỏ hơn, nhẹ hơn hay rẻ hơn mà còn là tìm ra những phương thức tương tác mới giữa con người và máy tính.

Trung Quốc hiện chưa thể được xem là quốc gia dẫn đầu toàn bộ thị trường kính thông minh. Meta vẫn giữ khoảng cách đáng kể ở phân khúc kính AI phổ thông, trong khi toàn bộ thị trường XR vẫn đang tìm kiếm những ứng dụng đủ hấp dẫn để đưa thiết bị đến gần người dùng đại chúng.

Tuy nhiên, tốc độ ra mắt sản phẩm mới tại Trung Quốc đang cho thấy một xu hướng rõ rệt: các doanh nghiệp nước này không chỉ tận dụng năng lực sản xuất để gia công phần cứng cho thương hiệu khác. Họ đang dùng chính lợi thế về sản xuất, linh kiện và chuỗi cung ứng để tự phát triển những thiết bị mới, kết hợp màn hình, camera, cảm biến và AI trong một sản phẩm nhỏ gọn.

Cuộc đua ấy có thể đang biến chiếc kính từ một món đồ công nghệ thử nghiệm thành một trong những nền tảng phần cứng đáng chú ý của năm 2026.

Bảo Ngọc (SHTT)