Không phải ứng dụng nào tự nhận là phần mềm diệt virus hay tối ưu hóa thiết bị cũng thực sự giúp điện thoại an toàn hơn. Trong một số trường hợp, những ứng dụng này có thể âm thầm tiêu tốn tài nguyên hoặc yêu cầu quyền truy cập vào dữ liệu nhạy cảm.

Với nhiều người, việc cài ngay một ứng dụng diệt virus sau khi mua điện thoại mới vẫn là thói quen quen thuộc. Tuy nhiên, cơ chế bảo mật được tích hợp sẵn trên Android đã thay đổi đáng kể cách người dùng nên tiếp cận vấn đề an toàn trên thiết bị di động.

Android đã có nhiều lớp bảo vệ

Android được xây dựng dựa trên cơ chế cô lập ứng dụng, hay Sandbox. Theo đó, mỗi ứng dụng hoạt động trong một không gian riêng và không thể tùy ý truy cập dữ liệu của ứng dụng khác hoặc can thiệp sâu vào hệ thống nếu chưa được người dùng cấp quyền.

18-1787023598-nguoi-dung-samsung-nen-kiem-tra-lai-dien-thoai-ung-dung-mang-danh-bao-mat-chua-chac-da-an-toan

Bên cạnh đó, Google còn tích hợp Google Play Protect nhằm liên tục kiểm tra các ứng dụng trên thiết bị. Hệ thống này thực hiện quét hàng chục tỷ ứng dụng mỗi ngày, kiểm tra độ an toàn trước khi tải xuống và theo dõi những hành vi bất thường của phần mềm đã được cài đặt.

Với người dùng phổ thông, việc kết hợp giữa Sandbox và Google Play Protect đã tạo nên một lớp bảo vệ đáng kể mà không nhất thiết phải cài thêm nhiều phần mềm bảo mật.

Cẩn thận với ứng dụng “bảo mật” miễn phí

Sự xuất hiện của hàng loạt ứng dụng được quảng cáo là diệt virus, bảo mật hoặc tối ưu hóa thiết bị có thể khiến người dùng cảm thấy yên tâm hơn. Tuy nhiên, không phải tất cả đều mang lại giá trị như tên gọi.

Một số ứng dụng miễn phí có thể chỉ sử dụng những phương thức kiểm tra cơ bản, trong khi liên tục hoạt động ngầm, gửi nhiều thông báo và tiêu hao tài nguyên thiết bị. Điều này có thể ảnh hưởng đến thời lượng pin cũng như hiệu năng của điện thoại.

Đáng chú ý hơn, một số ứng dụng thiếu uy tín có thể yêu cầu những quyền truy cập nhạy cảm như tin nhắn, danh bạ hoặc vị trí. Nếu người dùng cấp quyền mà không kiểm tra kỹ, dữ liệu cá nhân có nguy cơ bị khai thác.

Thậm chí, những phần mềm được giới thiệu dưới danh nghĩa ứng dụng diệt virus cũng có thể trở thành nơi ẩn chứa mã độc.

Có cần cài thêm phần mềm diệt virus?

Câu trả lời phụ thuộc vào cách mỗi người sử dụng điện thoại.

Nếu người dùng chủ yếu tải ứng dụng từ cửa hàng chính thức và thường xuyên cập nhật hệ điều hành, nguy cơ gặp mã độc được đánh giá là rất thấp. Trong trường hợp này, việc cài thêm phần mềm diệt virus có thể không mang lại nhiều lợi ích, trong khi vẫn tiêu tốn một phần tài nguyên của thiết bị.

18-1787023598-nguoi-dung-samsung-nen-kiem-tra-lai-dien-thoai-ung-dung-mang-danh-bao-mat-chua-chac-da-an-toan

Ngược lại, những người thường xuyên tải tệp cài đặt từ bên ngoài, truy cập các diễn đàn không rõ nguồn gốc hoặc can thiệp sâu vào hệ thống sẽ phải đối mặt với rủi ro cao hơn. Khi đó, một giải pháp bảo mật chuyên sâu từ thương hiệu uy tín có thể trở thành lớp bảo vệ bổ sung đáng cân nhắc.

Thói quen sử dụng mới là “lá chắn” quan trọng

Công nghệ bảo mật có thể hỗ trợ người dùng, nhưng sự cẩn trọng trong quá trình sử dụng vẫn đóng vai trò quan trọng.

Các hình thức tấn công hiện nay có thể khai thác tâm lý người dùng bằng cách dụ họ nhấp vào đường dẫn giả mạo, cấp những quyền truy cập không cần thiết hoặc cung cấp thông tin trên các nền tảng không đáng tin cậy.

Vì vậy, thay vì cài càng nhiều ứng dụng bảo mật càng tốt, người dùng nên chú ý đến những quyền mà ứng dụng yêu cầu, thường xuyên cập nhật hệ điều hành và thận trọng với các đường dẫn, tin nhắn hoặc yêu cầu bất thường.

Phần mềm diệt virus trên Android vì thế không phải lựa chọn bắt buộc với mọi người. Khi thiết bị đã có sẵn nhiều cơ chế bảo vệ, việc hiểu rõ cách hệ thống hoạt động và hình thành thói quen sử dụng an toàn mới là yếu tố quan trọng để hạn chế nguy cơ mất dữ liệu và gặp sự cố bảo mật.

Bảo Ngọc (SHTT)