Việc dành hàng giờ liền để lướt qua các nền tảng như Facebook, Instagram hay TikTok đã trở thành thói quen khó bỏ của không ít người trong nhịp sống hiện đại.

Tuy nhiên, nếu thời lượng trực tuyến này chạm hoặc vượt mốc 2,5 giờ mỗi ngày, người dùng đang đối mặt với những nguy cơ tiềm ẩn về mặt tâm lý mà bản thân có thể chưa lường trước được.

Một công trình nghiên cứu quy mô vừa được công bố trên tạp chí Mental Health Research do các nhà khoa học thuộc Đại học Cincinnati và Đại học Northwestern phối hợp thực hiện đã mang đến cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

Bằng việc ứng dụng các mô hình học máy để phân tích tập dữ liệu khổng lồ của hơn 183.000 người trưởng thành tại Mỹ trong suốt 11 năm, nhóm chuyên gia đã tìm hiểu kỹ lưỡng về mối tương quan giữa tần suất tiếp xúc với các phương tiện truyền thông và trạng thái sức khỏe tâm thần của người dùng.  

Kết quả phân tích cho thấy một ranh giới rõ rệt: ở mức dưới 150 phút (tương đương 2,5 giờ) mỗi ngày, thời gian tham gia mạng xã hội hầu như chưa tạo ra tác động tiêu cực đáng kể nào lên tâm lý. Thế nhưng, một khi người dùng bước qua “ngưỡng đỏ” 2,5 giờ, tỷ lệ ghi nhận cảm giác buồn bã cũng như các triệu chứng cảnh báo trầm cảm bắt đầu có xu hướng gia tăng một cách rõ rệt.

01-1788236575-nguoi-su-dung-mang-xa-hoi-tren-150-phutngay-nen-dac-biet-luu-y-dieu-nay

Đáng chú ý, phát hiện này vẫn giữ nguyên tính chuẩn xác ngay cả khi các nhà nghiên cứu đã tiến hành hiệu chỉnh, kiểm soát hàng loạt yếu tố nhân khẩu học có khả năng tác động đến tâm lý như độ tuổi, giới tính, mức thu nhập lẫn trình độ học vấn.  

Mối liên hệ giữa việc đắm chìm vào không gian ảo và sự suy giảm tinh thần càng trở nên đậm nét hơn khi thời gian trực tuyến kéo dài. Cụ thể, sau mốc 2,5 giờ, cứ mỗi một giờ dùng mạng xã hội tăng thêm, khả năng người dùng tự báo cáo về tình trạng trầm cảm lại tăng tương ứng khoảng 17%. Xu hướng này duy trì ổn định xuyên suốt chiều dài nghiên cứu và không hề suy giảm ngay cả khi nhóm tác giả đã loại bỏ những biến động tâm lý đặc thù trong giai đoạn đại dịch COVID-19.

Dù vậy, các nhà khoa học cũng đưa ra lưu ý thận trọng rằng dữ liệu hiện tại mới chỉ phản ánh mối liên hệ tương quan chứ chưa đủ cơ sở để khẳng định việc lướt mạng xã hội là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới trầm cảm. Nghiên cứu vẫn còn một số điểm giới hạn nhất định, chẳng hạn như không theo dõi duy nhất một nhóm đối tượng cố định xuyên suốt cả quá trình khảo sát, đồng thời chưa tách bạch ranh giới giữa hành vi xem nội dung thụ động với việc chủ động nhắn tin, tương tác trên các nền tảng số. 

Mặc dù vậy, công trình đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh về việc lạm dụng thời gian trực tuyến đối với sức khỏe tâm thần. Đánh giá về vấn đề này, Giáo sư danh dự Martin Block nhận định rằng mạng xã hội có thể được xem như một công nghệ mang lại nhiều tiện ích nhưng đồng thời cũng đi kèm những tác động tiêu cực nếu được sử dụng thiếu kiểm soát.  

Trước thực trạng mạng xã hội đã hòa nhập sâu rộng vào đời sống thường nhật, việc chủ động theo dõi và đặt ra giới hạn cho bản thân là bước đi thiết thực để ngăn chặn nguy cơ hình thành thói quen lướt mạng quá mức.

Đặc biệt, khi nhận thấy thời lượng sử dụng thường xuyên vượt quá 2,5 giờ mỗi ngày, kèm thoe đó là những cảm giác buồn bã kéo dài hay tinh thần sa sút, người dùng cần xem đó là một tín hiệu báo động cần được lưu tâm và điều chỉnh ngay lập tức, thay vì tiếp tục chìm đắm trong thế giới ảo. 

PV (SHTT)