Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang gián tiếp giáng một đòn đau vào phân khúc điện thoại bình dân, khi giá linh kiện tăng phi mã buộc các hãng di động phải cắt giảm dung lượng RAM và bộ nhớ trên các dòng máy mới.

Thị trường smartphone giá rẻ chuẩn bị đón nhận một đợt "cải lùi" hy hữu về mặt thông số kỹ thuật. Nhiều khả năng, các mẫu điện thoại thuộc phân khúc này sẽ quay trở lại với mức cấu hình tiêu chuẩn của nhiều năm trước là 6 GB RAM và 128 GB bộ nhớ trong, thay vì các tùy chọn dư dả như 12 GB RAM hay 256 GB bộ nhớ vốn đang dần phổ biến.

Tại Trung Quốc, các blogger công nghệ đã bắt đầu nhận thấy dấu hiệu giảm nhiệt từ các thương hiệu con chuyên đánh vào phân khúc giá rẻ. Không chỉ giữ lại màn hình LCD để tiết kiệm chi phí, việc hạ cấp bộ nhớ xuống mức tối thiểu đang trở thành giải pháp bắt buộc để các hãng duy trì mức giá dễ tiếp cận cho người dùng.

13-1781320773-smartphone-gia-re-co-nguy-co-di-lui-ve-cau-hinh-vi-bao-gia-chip-nho
Nhiều smartphone giá rẻ sẽ bị giảm cấu hình.

Sự thay đổi này đã vấp phải nhiều luồng ý kiến trái chiều từ cộng đồng công nghệ. Nhiều người dùng mạng xã hội ví von phân khúc máy giá rẻ đang có bước thụt lùi như quay về 10 năm trước. Điều này hoàn toàn dễ hiểu khi người tiêu dùng đã quá quen với cuộc đua cấu hình khốc liệt, nơi các mẫu máy bình dân vẫn được trang bị bộ nhớ khủng.

Đối với dòng smartphone giá rẻ, biên độ lợi nhuận của các nhà sản xuất vô cùng thấp. Khi giá linh kiện đầu vào tăng quá nhanh, các hãng không thể gồng lỗ để giữ cấu hình cao, buộc phải hy sinh trải nghiệm phần cứng của người dùng để kiểm soát giá bán.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này đến từ cuộc khủng hoảng giá chip nhớ toàn cầu, mà tác nhân chính là sự bùng nổ của các hệ thống AI.

Theo dữ liệu từ đơn vị nghiên cứu TrendForce, giá hợp đồng của DRAM truyền thống trong quý I/2026 đã được dự báo tăng mạnh từ 55% đến 60% so với quý trước, trong khi bộ nhớ NAND Flash cũng tăng từ 33% đến 38%. Thậm chí, báo cáo từ Counterpoint Research còn chỉ ra mức tăng khủng khiếp hơn, lên tới 80-90% cho các loại linh kiện bộ nhớ quan trọng.

Lý do là các nhà cung cấp chip lớn đang dồn tổng lực và ưu tiên năng lực sản xuất cho các đơn hàng béo bở hơn: thiết bị máy chủ, SSD doanh nghiệp và bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ cho các trung tâm dữ liệu AI.

Hệ quả tất yếu là nguồn cung chip nhớ dành cho các thiết bị điện tử tiêu dùng như smartphone bị bóp nghẹt. Trong thời gian tới, những phiên bản bộ nhớ cao như 12 GB RAM hay 256 GB Rom sẽ không còn là "tiêu chuẩn mặc định" ở nhóm máy giá rẻ, và người dùng sẽ phải chấp nhận chi trả nhiều tiền hơn nếu muốn sở hữu các mức dung lượng này.