Trong cuộc chiến chống tham nhũng không hồi kết, Trung Quốc đang cho thấy bước tiến vượt bậc khi đưa Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) trở thành những "vũ khí" sắc bén nhất.

Thông tin này vừa được hé lộ trong loạt phim tài liệu của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương phối hợp cùng Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) phát sóng tối 14/1, phơi bày những thủ đoạn tham nhũng tinh vi bị công nghệ cao khuất phục.

Một trong những minh chứng điển hình cho sức mạnh của công nghệ là vụ án của Lý Dũng, cựu Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí ngoài khơi quốc gia Trung Quốc (CNOOC). Với hơn 83% số tiền hối lộ được cất giấu và luân chuyển qua 10 quốc gia và vùng lãnh thổ, Lý Dũng từng tin rằng các giao dịch xuyên biên giới sẽ giúp mình thoát khỏi tầm mắt của các nhà điều tra. 

trung quoc su dung du lieu lon va ai de phat hien, xu ly tham nhung hinh anh 1
Lý Dũng, cựu Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí ngoài khơi quốc gia Trung Quốc xuất hiện trong bộ phim. Ảnh: CCTV.

Tuy nhiên, bằng cách thu thập hồ sơ kinh doanh trong nhiều thập kỷ và sử dụng AI để phân tích đa chiều, cơ quan chức năng đã bóc trần mối quan hệ lợi ích giữa ông và doanh nhân "sân sau" Nhậm Phong Đức. Kết quả, vị cựu quan chức này đã phải nhận bản án 14 năm tù cùng mức phạt 3 triệu nhân dân tệ vào tháng 8/2025.

Bên cạnh những giao dịch tiền mặt truyền thống, công nghệ hiện đại còn giúp nhà chức trách Trung Quốc giải mã những hình thức tham nhũng "đời mới" như tiền ảo. Diêu Tiền, cựu Vụ trưởng thuộc Ủy ban Giám sát và Quản lý Chứng khoán, đã lợi dụng kiến thức sâu rộng về công nghệ chuỗi khối để nhận hối lộ 2.000 đồng tiền ảo Ethereum (ETH). 

Tại thời điểm đỉnh cao, số tiền này có giá trị lên tới 60 triệu nhân dân tệ. Dù sử dụng các "tài khoản ma" và ví phần cứng bí mật, Diêu Tiền vẫn không thể vượt qua được hệ thống phân tích dữ liệu chuyên sâu. Vụ án này đã trở thành bài học kinh nghiệm quý giá cho Trung Quốc trong việc truy vết các dòng tiền kỹ thuật số phức tạp.

Không chỉ dừng lại ở việc điều tra sau khi có manh mối, AI còn đóng vai trò "người gác cổng" chủ động phát hiện sai phạm. Tại tỉnh Chiết Giang, hệ thống giám sát thông minh đã tự động đưa ra cảnh báo rủi ro về sự thiên vị và dàn xếp đấu thầu trong một dự án chiếu sáng đô thị. Từ những cảnh báo này, cơ quan chức năng đã lôi ra ánh sáng hành vi vi phạm của Phùng Cương, nguyên trưởng bộ phận quản lý tài sản nhà nước thành phố Giang Sơn.

Việc triển khai các hệ thống giám sát và theo dõi thông minh đã mang lại bước ngoặt lớn: không chỉ số lượng vụ việc được phát hiện tăng lên mà độ chính xác cũng được cải thiện vượt bậc. Những manh mối hoàn toàn mới được AI cung cấp với độ tin cậy cao đang trở thành nguồn trợ lực không thể thiếu, biến công nghệ thành nỗi khiếp sợ đối với những quan chức có ý định trục lợi, dù là thông qua các giao dịch xuyên biên giới hay những thuật toán tiền ảo tinh vi.