Trung Quốc: Lo ngại an toàn sau vụ robot đá gãy răng một bé gái 5 tuổi

Sau loạt sự cố thiết bị va chạm gây thương tích cho trẻ em và người lớn tuổi, giới chuyên môn lên tiếng cảnh báo về tình trạng thiếu hụt các tiêu chuẩn vận hành thống nhất trong ngành công nghiệp này.

Loạt tai nạn liên tiếp tại các địa điểm đông người

Một sự việc nghiêm trọng đã xảy ra tại Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Tương Dương, tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc) từ tháng 11/2025 nhưng gần đây mới được làm rõ. Trong lúc xem trình diễn, một bé gái 5 tuổi bất ngờ bị robot hình người đá thẳng vào mặt. Cú va chạm mạnh làm nạn nhân gãy 4 chiếc răng và phải khâu 3 mũi trên mặt.

Theo thông tin từ China Newsweek, phía bảo tàng thừa nhận nguyên nhân xuất phát từ việc nhân viên vận hành "không ước lượng đúng khoảng cách an toàn" và cài đặt sai thao tác. Đơn vị phụ trách thị trường của bên vận hành xác nhận thiết bị gây tai nạn là sản phẩm do hãng Unitree Robotics sản xuất. Đáng chú ý, các dòng robot của thương hiệu này đang xuất hiện với tần suất ngày càng dày đặc tại các bảo tàng khoa học và sự kiện giải trí, nhiều nơi còn tự phát triển thêm tính năng để phục vụ mục đích trình diễn.

Đây không phải là trường hợp rủi ro duy nhất được ghi nhận. Vào tháng 6 vừa qua, tại Vườn bách thảo Urumqi (Tân Cương), một robot hình người trong lúc biểu diễn võ thuật đã tung cú đá xoay trúng bụng một bé trai đứng xem ở khoảng cách gần, trong bối cảnh khu vực biểu diễn hoàn toàn không trang bị hàng rào chắn. Trước đó, vào tháng 2, một robot cao khoảng 1,6 m tại trung tâm thương mại ở Thành Đô cũng bất ngờ đi lệch khỏi lộ trình lập trình sẵn rồi ngã đè vào một người lớn tuổi.

Báo động lỗ hổng tiêu chuẩn và chất lượng nhân sự

Những vụ việc rủi ro trên diễn ra trong bối cảnh dịch vụ cho thuê robot tại Trung Quốc bùng nổ với tốc độ kinh ngạc. Dữ liệu từ iiMedia Research cho thấy quy mô thị trường này đã đạt khoảng 1 tỷ NDT (149 triệu USD) trong năm 2025 và dự báo có thể vượt mốc 10 tỷ NDT (1,49 tỷ USD) vào năm 2026. Sự hiện diện của robot giờ đây phủ sóng từ bảo tàng, khu du lịch, công viên cho đến các trung tâm thương mại và sự kiện đông người.

Tuy nhiên, sự phát triển nóng này đang bộc lộ nhiều bất cập. Theo ông Huang Nan, người quản lý mảng robot tại một khu vui chơi, rào cản gia nhập thị trường hiện tương đối thấp. Mức giá thiết bị đã giảm sâu: nếu như năm 2025 một số mẫu robot hình người của các hãng lớn có giá khoảng 99.000 NDT (14.800 USD), thì hiện nay nhiều sản phẩm mới xuất hiện trên thị trường đã hạ xuống dưới 10.000 NDT (1.480 USD).

Cùng với giá thành rẻ, việc điều khiển thiết bị bằng remote từ xa cũng khá dễ học, dẫn đến tình trạng chất lượng nhân sự vận hành giữa các đơn vị chênh lệch rất lớn. "Ngành này chưa có tiêu chuẩn thống nhất, phần lớn biện pháp hiện nay đều dựa vào quy định của đơn vị vận hành", ông Huang Nan nhấn mạnh.

Tại cơ sở của ông Huang Nan, nhân viên bắt buộc phải trải qua đào tạo trước khi điều khiển. Các động tác di chuyển nhanh bị nghiêm cấm khi robot tương tác với trẻ em, đồng thời mỗi buổi diễn phải bố trí song song cả người điều khiển lẫn nhân viên giám sát an toàn.

Dù vậy, nhìn trên toàn thị trường, các quy định cốt lõi như khoảng cách an toàn tối thiểu, lắp đặt hàng rào cách ly, quy trình kích hoạt dừng khẩn cấp hay tiêu chuẩn đào tạo người điều khiển vẫn chưa được ban hành và áp dụng đồng bộ, đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý an toàn tại các không gian công cộng.

PV (SHTT)