Vì sao Apple đặt tên iPhone mới là iPhone Air, thay vì iPhone 17 Air?

Mọi chuyện từng tưởng như đang trở nên gọn gàng. Đầu năm nay, dòng iPhone SE chính thức bị khai tử, nhường chỗ (ở mức giá cao hơn đáng kể) cho iPhone 16e.

Khi đó, toàn bộ danh mục iPhone được sắp xếp rõ ràng theo thế hệ: iPhone 15 và 15 Plus, rồi iPhone 16, 16e, 16 Plus, 16 Pro và 16 Pro Max. 

Người dùng chỉ cần nhìn vào tên là biết ngay máy thuộc vòng đời nào; bất cứ thiết bị nào gắn số 16 đều mới hơn dòng 15 – một cách sắp xếp hợp lý và dễ hiểu.

Nhưng trật tự đó chỉ kéo dài được… hơn 6 tháng. Đến nay, tình hình còn rối rắm hơn trước khi Apple vừa tung ra bốn mẫu mới: iPhone 17, iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max và iPhone Air .

Câu hỏi đặt ra: tại sao lại là “iPhone Air”, mà không phải cái tên hợp lý hơn, và từng được đồn đoán nhiều hơn, là iPhone 17 Air?

Giả thuyết “sản phẩm đặc biệt”

Lý thuyết đầu tiên cho rằng Apple muốn coi iPhone Air như một dòng sản phẩm hoàn toàn mới, nên “số thứ tự” của nó phải bắt đầu từ 1, chứ không dính dáng gì đến số 17.

Điều này giống như cách Apple từng làm với iPad Air. Năm 2013, sau bốn thế hệ iPad, Apple tung ra chiếc iPad Air đầu tiên – và họ không gọi nó là iPad 5 Air. Năm sau đó, sản phẩm kế nhiệm được đặt tên iPad Air 2, chứ không phải iPad 6 Air.

Trước iPad Air, Apple từng loay hoay với cách đặt tên iPad: nào là “The New iPad”, nào là “iPad with Retina Display”, khiến người dùng khó phân biệt.

Nhưng với iPhone thì khác: từ năm 2014, khi iPhone 6 Plus ra mắt cùng iPhone 6, Apple đã duy trì chính sách gắn số thứ tự thế hệ kèm hậu tố như Plus, mini, Pro, Pro Max hay “e”.

Ngoại lệ hiếm hoi là dòng iPhone SE. Apple dùng cách ghi “(thế hệ 2)”, “(thế hệ 3)” để phân biệt các phiên bản 2020 và 2022.

Tuy nhiên, điều đó chỉ áp dụng cho dòng giá rẻ, vốn phát hành vào mùa xuân, nằm ngoài chu kỳ ra mắt thường niên mùa thu. Và chính Apple cũng đã bỏ hẳn cách này khi ra mắt iPhone 16e hồi mùa xuân năm nay.

Tóm lại, việc tách iPhone Air thành một dòng riêng biệt giúp Apple biến nó trở nên “đặc biệt hơn”. 

Xét cho cùng, hãng đang đề xuất mức giá 999 USD cho một chiếc điện thoại có thời lượng pin ngắn hơn iPhone 17 giá 799 USD và chỉ với camera đơn mặt sau. 

Nếu coi iPhone Air như một biến thể của iPhone 17, so sánh trực tiếp sẽ dễ làm nó “lép vế”. Nhưng khi được dán nhãn “một dòng sản phẩm hoàn toàn mới”, mọi chuyện lại khác: người mua đang trả tiền cho một thứ mới mẻ, độc lập. Và Apple ngầm nhắn nhủ: “Xin đừng chú ý đến thời lượng pin, đây là sản phẩm khác biệt hoàn toàn”.

Giả thuyết “một lần duy nhất”

Một giả thuyết khác – khá khiêu khích – được cây bút Mahmoud Itani của Macworld nêu ra: Apple chọn bỏ số thứ tự khi đặt tên iPhone Air là vì… đây có thể chỉ là sản phẩm một lần duy nhất.

Theo lập luận này, sẽ chẳng có iPhone Air 2 hay iPhone 18 Air nào cả. Nếu doanh số không thực sự vượt kỳ vọng, iPhone Air chỉ đóng vai trò bước đệm trước khi Apple ra mắt iPhone màn hình gập đầu tiên.

Và trên một thiết bị gập, thiết kế siêu mỏng của Air sẽ trở thành điều kiện cần thiết, chứ không chỉ là “điểm cộng thẩm mỹ”. Tên gọi của phiên bản gập ấy vẫn còn bỏ ngỏ: iPhone Fold hay iPhone 18 Fold, chưa ai biết chắc.

Ngay cả khi iPhone Air được nâng cấp lên thế hệ thứ hai, việc không gắn số 17 cho nó cũng mang lại cho Apple sự linh hoạt. Ví dụ: năm sau, khi iPhone 18 ra mắt, Air có thể được giảm giá và tiếp tục bán thêm một năm nữa.

Lúc đó, người dùng không có cảm giác mình đang cầm “hàng cũ” bên cạnh dòng 18, vì Air vốn chẳng mang số thế hệ nào.

Giả thuyết “hỗn loạn”

Tuy nhiên, tất cả những lý thuyết trên chỉ là… giả thuyết. Sự thật là không bao giờ dễ đoán được Apple đặt tên sản phẩm vì lý do gì. Một phần do Apple quá kín tiếng, nhưng quan trọng hơn: chính sách đặt tên của hãng từ trước đến nay vốn đã thiếu nhất quán.

iPhone: đa phần đi theo hệ thống số thế hệ kèm hậu tố.

iPad và Apple Watch: lại đặt tên phụ trước, rồi gắn số thế hệ riêng sau.

Mac: hiện nay được gọi theo chip xử lý (M1, M2, M3…), nhưng trước kia lại dựa vào năm phát hành.

Hệ điều hành: macOS và iOS thì gắn theo năm phát hành… cộng thêm 1.

Một số sản phẩm khác: như HomePod 2, thậm chí còn không có bất cứ số hiệu nào trên website Apple.

Chính vì vậy, có lẽ có thể mọi người đã đánh giá Apple quá cao khi cố gắng tìm một “logic” nào đó trong cách đặt tên. Thực tế, Apple có thể chẳng hề có một quy tắc chặt chẽ nào – mọi thứ được quyết định tùy theo ý đồ marketing của từng thời điểm.

Thay vì thắc mắc tại sao Apple không gọi là iPhone 17 Air, có lẽ câu hỏi đúng hơn phải là: tại sao chúng ta từng nghĩ Apple sẽ đặt tên sản phẩm theo logic?

Tên gọi iPhone Air đã khiến thị trường xôn xao, vừa bởi sự khác biệt, vừa bởi sự mơ hồ. Nó có thể là tín hiệu cho một dòng sản phẩm mới đầy tham vọng, cũng có thể chỉ là phép thử ngắn hạn.

Dù thế nào, động thái này một lần nữa cho thấy Apple luôn sẵn sàng phá vỡ những “trật tự” tưởng chừng đã ổn định, để tạo sự chú ý và mở ra dư địa cho những chiến lược tiếp theo.