Đời sống
03/11/2026 10:064 kiểu ăn sáng "tàn phá" thận khủng khiếp hơn cả nhịn tiểu, rất nhiều người Việt mắc phải mà không biết
Nhịn tiểu lâu ngày có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm đường tiết niệu và gây áp lực lên hệ bài tiết. Thế nhưng, ít người để ý rằng những lựa chọn ăn uống thiếu lành mạnh vào buổi sáng cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thận, đặc biệt khi được duy trì trong thời gian dài.
Dưới đây là 4 kiểu ăn sáng cần điều chỉnh nếu không muốn thận phải làm việc quá sức.
Ăn sáng quá mặn
Một bữa sáng đậm đà với nhiều muối, nước chấm hoặc gia vị có thể khiến cơ thể phải đối mặt với lượng natri vượt mức cần thiết ngay từ đầu ngày.
Khi nạp quá nhiều muối, cơ thể có xu hướng giữ nước để duy trì cân bằng điện giải, từ đó làm tăng huyết áp. Nếu tình trạng này kéo dài, các mạch máu nhỏ trong thận có thể bị tổn thương, ảnh hưởng đến khả năng lọc chất thải của cơ quan này.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành trên toàn cầu tiêu thụ trung bình khoảng 4.278mg natri mỗi ngày, tương đương gần 11g muối. Lượng này cao hơn gấp đôi mức khuyến nghị dưới 2.000mg natri, tương đương dưới 5g muối mỗi ngày.
WHO cũng nhấn mạnh việc giảm lượng muối trong khẩu phần ăn là một trong những cách quan trọng để kiểm soát huyết áp và phòng ngừa bệnh tim mạch.
Vì vậy, thay vì chọn những món ăn quá đậm vị, bạn nên ưu tiên bữa sáng thanh nhẹ, hạn chế dùng nhiều nước chấm và không nên có thói quen uống hết phần nước dùng mặn.
Thường xuyên ăn xúc xích, thịt nguội và thực phẩm đóng hộp
Vì muốn tiết kiệm thời gian, nhiều người chọn bánh mì kẹp xúc xích, thịt nguội, lạp xưởng hoặc các loại thực phẩm đóng hộp cho bữa sáng. Những món ăn này tiện lợi, dễ sử dụng nhưng nếu xuất hiện quá thường xuyên trong thực đơn, chúng có thể gây ra những ảnh hưởng không mong muốn.
Một số thực phẩm chế biến sẵn chứa phụ gia phospho được bổ sung nhằm bảo quản hoặc cải thiện hương vị. Khác với phospho tự nhiên trong thực phẩm, phospho dạng phụ gia có khả năng được cơ thể hấp thụ gần như hoàn toàn. Điều này khiến thận phải xử lý lượng phospho dư thừa lớn hơn.
Theo American Kidney Fund, cơ thể có thể hấp thụ gần 100% phospho từ phụ gia thực phẩm. Trong khi đó, tỷ lệ hấp thụ phospho tự nhiên thấp hơn, khoảng 40% từ ngũ cốc, 60% từ thịt, đậu và các loại hạt, 80% từ sữa.
Đặc biệt, người mắc bệnh thận mạn cần chú ý hơn bởi khả năng đào thải phospho dư thừa của cơ thể đã bị suy giảm.
Thay vì phụ thuộc vào thịt nguội hay đồ hộp, bạn có thể đổi sang những nguồn đạm tươi như trứng luộc, ức gà hoặc thịt heo tươi được chế biến chín.
Bắt đầu ngày mới bằng quá nhiều đường và đồ ngọt
Bánh ngọt, ngũ cốc ăn liền chứa nhiều đường, cà phê sữa hay trà sữa là lựa chọn quen thuộc của không ít người vào buổi sáng. Tuy nhiên, việc thường xuyên tiêu thụ lượng lớn đường tinh chế có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết.
Khi lượng đường trong máu tăng cao, tuyến tụy phải tăng tiết insulin để điều hòa. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, nguy cơ kháng insulin và mắc tiểu đường tuýp 2 có thể tăng lên.
Đáng lo ngại, tiểu đường kéo dài còn là một trong những nguyên nhân gây tổn thương thận. Đường huyết cao có thể làm hỏng các mạch máu nhỏ và bộ lọc cầu thận, khiến chức năng lọc chất thải suy giảm theo thời gian.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), khoảng 1/3 người trưởng thành mắc bệnh tiểu đường đồng thời bị bệnh thận mạn.
Để hạn chế nguy cơ, bạn nên giảm bánh kẹo và đồ uống nhiều đường vào buổi sáng. Những lựa chọn như yến mạch nguyên chất, khoai lang hay bánh mì đen có thể giúp thay thế các nguồn carbohydrate tinh chế trong bữa ăn.
Ăn quá nhiều đạm động vật
Không ít người cho rằng bữa sáng càng nhiều thịt, càng giàu protein thì càng tốt cho sức khỏe, nhất là những người tập luyện thể thao hoặc muốn tăng cơ. Tuy nhiên, nạp quá nhiều đạm động vật không đồng nghĩa với việc cơ thể nhận được nhiều lợi ích hơn.
Trong quá trình chuyển hóa protein, cơ thể tạo ra các chất thải chứa nitơ như ure và axit uric. Thận có nhiệm vụ lọc và đào thải những chất này. Khi lượng protein tiêu thụ quá cao trong thời gian dài, thận có thể phải làm việc nhiều hơn.
Theo hướng dẫn thực hành lâm sàng KDIGO 2024, người trưởng thành mắc bệnh thận mạn giai đoạn 3-5 được khuyến nghị duy trì lượng protein khoảng 0,8g/kg cân nặng mỗi ngày. Những người có nguy cơ bệnh tiến triển nên tránh tiêu thụ quá 1,3g/kg mỗi ngày.
Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK) cũng lưu ý rằng chế độ ăn quá nhiều protein động vật có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận ở một số người.
Do đó, thay vì dồn quá nhiều thịt đỏ hoặc sử dụng quá mức các sản phẩm bổ sung protein, bạn nên phân bổ lượng đạm hợp lý trong ngày. Với người trưởng thành khỏe mạnh, một bữa sáng có thể kết hợp 1-2 quả trứng hoặc một phần thịt vừa phải cùng rau củ và các thực phẩm khác để bảo đảm cân bằng dinh dưỡng.
PN (SHTT)