Đời sống
30/10/2026 08:25Ăn uống thế nào để hồi phục nhanh sau ngộ độc thực phẩm?
Ngộ độc thực phẩm bao lâu thì khỏi?
Ngộ độc thực phẩm xảy ra khi ăn hoặc uống phải thực phẩm nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc độc tố. Các triệu chứng thường gặp gồm buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau quặn bụng, mệt mỏi và đôi khi sốt nhẹ.
Theo TS. Alexander Goldowsky, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess thuộc Đại học Harvard (Mỹ), các triệu chứng thông thường có thể kéo dài khoảng 12-48 giờ. Phần lớn người bệnh bắt đầu cảm thấy dễ chịu hơn trong vài ngày.
Tuy nhiên, thời gian hồi phục còn phụ thuộc vào tác nhân gây bệnh và mức độ nhiễm trùng. Một số trường hợp nhiễm vi khuẩn như E.coli, Salmonella hoặc Campylobacter có thể cần một tuần đến 10 ngày để cải thiện. Nhiễm ký sinh trùng Cyclospora có thể khiến triệu chứng kéo dài vài tuần hoặc lâu hơn nếu không được điều trị phù hợp.
Ngay cả khi tình trạng nôn và tiêu chảy đã chấm dứt, người bệnh vẫn có thể mệt mỏi, đầy hơi hoặc nhạy cảm với một số loại thực phẩm. Ở một số trường hợp, rối loạn tiêu hóa có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí lâu hơn.
Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn. Vì vậy, những nhóm này cần được theo dõi sát và chủ động liên hệ nhân viên y tế khi xuất hiện triệu chứng.
Vì sao rối loạn tiêu hóa có thể kéo dài?
Sau nhiễm trùng đường ruột, một số người tiếp tục gặp các vấn đề tiêu hóa dù tác nhân gây bệnh đã được loại bỏ. Một trong số đó là hội chứng ruột kích thích sau nhiễm trùng (PI-IBS), có thể gây đau bụng tái diễn, tiêu chảy, táo bón hoặc xen lẫn cả hai. Người bệnh cũng có thể gặp chứng khó tiêu chức năng sau nhiễm trùng (PIFD) với biểu hiện đầy bụng, khó chịu hoặc nhanh no sau khi ăn.
Hiện nguyên nhân chính xác chưa được xác định đầy đủ. Các giả thuyết cho rằng nhiễm trùng có thể gây viêm nhẹ kéo dài, làm tăng độ nhạy cảm của dây thần kinh ruột hoặc thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Một số yếu tố như bệnh nặng và việc sử dụng kháng sinh cũng có thể liên quan đến nguy cơ xuất hiện triệu chứng kéo dài.
Ăn uống thế nào để cơ thể nhanh hồi phục?
Ưu tiên bù nước và điện giải
Người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ, thường xuyên, bằng nước lọc hoặc nước dùng trong. Khi tiêu chảy nhiều, có thể sử dụng dung dịch bù nước và điện giải đường uống theo hướng dẫn. Trường hợp mất nước nghiêm trọng cần được nhân viên y tế đánh giá và điều trị.
Ưu tiên bù nước bằng cách uống nước lọc, nước điện giải hoặc truyền tĩnh mạch với trường hợp mất nước nặng.
Ăn từng ít một, tăng dần theo khả năng dung nạp
Khi cảm giác buồn nôn giảm và bắt đầu thấy đói, người bệnh có thể ăn trở lại với lượng nhỏ, sau đó tăng dần tùy khả năng dung nạp. Các thực phẩm như cơm, cháo, bánh mì, bánh quy nhạt và yến mạch thường dễ ăn trong giai đoạn đầu. Trứng, thịt gà, cá và rau củ nấu chín cũng có thể được bổ sung khi cơ thể dung nạp tốt.
Trong thời gian tiêu hóa chưa ổn định, nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm nhiều chất béo, món cay và đồ uống chứa caffeine. Sữa và các sản phẩm từ sữa cũng có thể làm triệu chứng nặng hơn ở người khó dung nạp lactose sau nhiễm trùng.
Với men vi sinh hoặc thực phẩm lên men như sữa chua, kefir, hiện chưa có đủ nghiên cứu để khẳng định chúng giúp mọi người hồi phục nhanh hơn. Người bệnh nên lựa chọn theo khả năng dung nạp của cơ thể và tham khảo ý kiến chuyên gia nếu cần.
Một số biểu hiện nguy hiểm khi ngộ độc
Người bệnh cần được đưa tới các cơ sở y tế sớm nếu có triệu chứng nôn liên tục, không thể giữ nước trong cơ thể, nước tiểu sẫm màu, khô miệng, mệt lả hoặc chóng mặt khi đứng lên. Đây có thể là những dấu hiệu mất nước đáng kể.
Các dấu hiệu cảnh báo khác gồm phân có máu hoặc đen, sốt trên 38,9 độ C hoặc triệu chứng kéo dài quá 3 ngày. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch nên liên hệ bác sĩ ngay khi xuất hiện triệu chứng đáng lo ngại.
Tùy nguyên nhân và mức độ bệnh, người bệnh có thể cần bù nước qua đường tĩnh mạch hoặc sử dụng thuốc đặc hiệu. Không nên tự ý dùng kháng sinh hay thuốc cầm tiêu chảy khi chưa được hướng dẫn, đặc biệt nếu có sốt cao hoặc đi ngoài ra máu.
Theo Hà Chi (Sức khỏe +)