Bác sĩ cảnh báo 4 hành vi "phá" dạ dày khủng khiếp, hơn ăn cay rất nhiều lần

Dạ dày vốn là một trong những cơ quan quan trọng và nhạy cảm bậc nhất của cơ thể con người. Vậy mà hiện nay, không ít người vẫn vô tư duy trì những thói quen sinh hoạt và ăn uống tai hại chỉ vì lầm tưởng rằng chỉ khi nào ăn quá cay, quá nóng mới khiến dạ dày bị tổn thương.  

Sự chủ quan này đang để lại những hệ lụy vô cùng nghiêm trọng. Theo dữ liệu GLOBOCAN 2022 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, ung thư dạ dày đã trở thành căn bệnh ung thư đứng thứ 5 về số ca mắc mới và đứng thứ 4 về số ca tử vong trên toàn cầu, cướp đi sinh mạng của hơn 660.000 người trong tổng số khoảng 968.000 ca mắc mới mỗi năm. 

Đáng lo ngại hơn, các nghiên cứu gần đây đều chỉ ra một xu hướng đáng báo động là số ca ung thư dạ dày khởi phát ở người trẻ đang gia tăng tại nhiều quốc gia. Trước thực trạng này, các chuyên gia y tế đã đồng loạt đưa ra lời cảnh báo về 4 việc làm cực kỳ quen thuộc hằng ngày đang âm thầm bào mòn lớp niêm mạc dạ dày từng ngày mà chúng ta cần phải từ bỏ ngay lập tức. 

1. Bỏ bữa sáng thường xuyên

Trong nhịp sống hối hả hiện đại, việc ngủ nướng hoặc lịch trình bận rộn khiến rất nhiều người sẵn sàng gạch tên bữa sáng ra khỏi thời gian biểu của mình. Tuy nhiên, các hướng dẫn dinh dưỡng lâm sàng quốc tế đã chỉ ra rằng hành vi bỏ bữa sáng về lâu dài sẽ đẩy nguy cơ viêm loét dạ dày lên mức báo động.  

Giải thích về mặt khoa học, Tiến sĩ Li Chaomin thuộc Bệnh viện chữ thập đỏ Tây An (Thiểm Tây, Trung Quốc) cho biết, cơ chế sinh học của cơ thể quy định axit dạ dày vẫn tiếp tục được tiết ra theo chu kỳ ngay cả sau một đêm dài nhịn ăn. Nếu không có thức ăn nạp vào để trung hòa, lượng axit dư thừa này sẽ quay lại tấn công và tự bào mòn chính lớp niêm mạc của dạ dày. Khi quá trình này diễn ra liên tục, niêm mạc dạ dày sẽ bị tổn thương giống như việc bị cọ xát bởi những mảnh thủy tinh sắc nhọn. Lâu dần, chúng hình thành nên các vết loét sâu, kích thích sự phát triển của vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) và gián tiếp thúc đẩy nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng khác.  

2. Thói quen ăn quá nhiều muối và đường

Sở thích ăn uống đậm vị, lạm dụng muối hoặc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn như giăm bông, xúc xích, dưa cải muối chua chính là một "bản án tử" đối với dạ dày. Báo cáo phân tích chuyên sâu từ Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới chứng minh rằng những người có thói quen ăn nhiều muối và đồ muối chua có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gấp 2,21 lần so với những người ăn nhạt. Khi đi vào dạ dày, muối ở nồng độ cao sẽ trực tiếp làm bong tróc các tế bào thành dạ dày và phá hủy hoàn toàn hàng rào bảo vệ tự nhiên này. Nhằm bảo vệ sức khỏe, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo mỗi người chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày.  

Không chỉ có muối, việc nạp quá 25g đường mỗi ngày từ các loại đồ ngọt hay nước giải khát chứa chất làm ngọt nhân tạo như aspartame, sucralose hay saccharin cũng gây ra những tác hại khôn lường. Phó trưởng khoa Ung bướu Ruan Peng của Bệnh viện Nhân dân thuộc Đại học Vũ Hán (Trung Quốc) giải thích rằng, lượng đường nạp vào quá mức sẽ làm đảo lộn hệ vi sinh vật bên trong, phá vỡ sự cân bằng miễn dịch. Điều này tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn HP xâm nhập, từ đó gây ra chứng khó tiêu chức năng và viêm dạ dày mãn tính.  

3. Ăn quá nhanh hoặc ăn khi thức ăn còn rất nóng

Áp lực từ cuộc sống bận rộn còn hình thành nên thói quen ăn nhanh, nuốt chửng khi thức ăn chưa được nhai kỹ. Bác sĩ phẫu thuật tiêu hóa Ye Zhiwei tại Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y khoa Quảng Châu (Trung Quốc) cảnh báo, việc ăn quá nhanh làm giảm sự hòa trộn của nước bọt với thức ăn. Hệ quả là dạ dày buộc phải co bóp cơ học nặng nề hơn, đồng thời tiết ra nhiều axit hơn để tiêu hóa, dẫn đến tình trạng đầy hơi và trào ngược axit dạ dày kéo dài.  

Sự nguy hiểm này sẽ tăng lên gấp đôi nếu thói quen ăn nhanh đi kèm với sở thích ăn đồ nóng hổi trên 65 độ C như lẩu, súp sôi hay trà đặc. WHO đã chính thức xếp các loại đồ uống và thực phẩm nóng trên 65 độ C vào nhóm 2A – nhóm các tác nhân có khả năng gây ung thư cho con người. Tạp chí y khoa danh tiếng The Lancet Gastroenterology cũng đưa ra lời cảnh báo tương tự khi việc tiêu thụ thực phẩm ở nhiệt độ cao này gây bỏng nhiệt liên tục cho lớp niêm mạc. Những tổn thương do bỏng lặp đi lặp lại ở niêm mạc dạ dày sẽ làm phát sinh các đột biến gen dị thường, trở thành nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các khối u ác tính ở miệng, thực quản và dạ dày.  

4. Thường xuyên có cảm xúc tiêu cực, căng thẳng

Một thủ phạm khác ít ai ngờ tới chính là những áp lực tinh thần, lo âu hay tức giận kéo dài, vốn có khả năng tàn phá dạ dày nhanh không kém gì độc chất. Dựa trên học thuyết trục não ruột (brain gut axis) đã được giới y học quốc tế công nhận, hệ thần kinh trung ương và chức năng dạ dày có một mối liên hệ mật thiết hữu cơ với nhau.  

Giới chuyên môn phân tích rằng khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng hoặc kìm nén cảm xúc quá độ, hệ thần kinh giao cảm sẽ bị kích thích mạnh mẽ. Quá trình này lập tức ức chế việc tiết dịch vị và làm giảm nhu động, gây ra tình trạng co thắt dạ dày đột ngột, thiếu máu nuôi dưỡng niêm mạc, dẫn đến đau thắt vùng thượng vị và đầy hơi. 

Các thống kê lâm sàng đã chứng minh có đến hơn 70% bệnh nhân đau dạ dày cấp tính có tiền sử liên quan đến áp lực tâm lý nặng nề trước đó. Nếu các tổn thương tâm lý này lặp lại liên tục, bệnh dạ dày sẽ hình thành rất nhanh và trở nặng, ngay cả khi bạn là người vô cùng chú trọng tới thực phẩm ăn uống mỗi ngày.