Khi những đợt nắng nóng gay gắt tràn về với nhiệt độ có thời điểm vượt ngưỡng 40 độ C, môi trường xung quanh không chỉ gây cảm giác mệt mỏi mà còn tiềm ẩn những biến cố sức khỏe đặc biệt nguy hiểm.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, sốc nhiệt thực chất là trạng thái cơ thể vượt quá ngưỡng nhiệt độ 40 độ C, dẫn đến rối loạn hoạt động nghiêm trọng của não bộ, tim mạch và nhiều cơ quan nội tạng khác. 

Đây không đơn thuần là tình trạng say nắng thông thường; khi trung tâm điều hòa thân nhiệt bị tê liệt, cơ thể mất khả năng tự làm mát, người bệnh có thể rơi vào trạng thái lơ mơ, co giật, thậm chí là tổn thương vĩnh viễn hệ thần kinh và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

26-1777175632-bac-si-canh-bao-5-nhom-nguoi-co-nguy-co-dot-quy-cao-khi-nang-nong
Ảnh minh họa

Từ thực tế lâm sàng, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh năm nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất cần được bảo vệ đặc biệt trong mùa nóng. 

Đứng đầu danh sách là người cao tuổi, những người vốn có khả năng điều hòa thân nhiệt suy giảm, mạch máu kém đàn hồi và hệ thống tim mạch yếu hơn. Đáng ngại nhất ở nhóm này là tình trạng "mất cảm giác khát", khiến họ rơi vào cảnh thiếu nước trầm trọng mà không hề hay biết, dẫn đến những biến động huyết áp đột ngột và gây đột quỵ. 

Nhóm tiếp theo là trẻ nhỏ với đặc thù diện tích bề mặt cơ thể lớn so với cân nặng nên hấp thu nhiệt rất nhanh, trong khi hệ thống tiết mồ hôi chưa hoàn thiện, dễ dẫn đến quá tải nhiệt trong môi trường oi bức. Bên cạnh đó, những người có bệnh lý mạn tính (tim mạch, tiểu đường, suy thận, béo phì) hoặc từng có tiền sử đột quỵ cũng đối mặt với rủi ro lớn do hệ tuần hoàn kém ổn định và tác động phụ từ các loại thuốc điều trị như thuốc lợi tiểu.

Sức nóng tại các khu vực đô thị còn bị cộng hưởng bởi hiệu ứng từ bê tông, mặt đường và mái tôn. Những vật liệu này hấp thụ nhiệt suốt cả ngày và liên tục tỏa ra vào buổi tối, kết hợp cùng ô nhiễm khói bụi tạo nên gánh nặng đè nặng lên hệ hô hấp. Để chủ động phòng ngừa, bác sĩ khuyên người dân cần ưu tiên duy trì đủ nước cho cơ thể với lượng từ 1,5 đến 2 lít mỗi ngày. 

Các loại nước lọc, nước dừa hoặc nước trái cây ít đường được khuyến khích sử dụng, trong khi đồ uống có cồn và cà phê cần được hạn chế tối đa. Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng; việc tăng cường rau xanh, cá và các loại hạt sẽ giúp bổ sung khoáng chất hỗ trợ điều hòa huyết áp tốt hơn so với các thực phẩm nhiều muối, đường hay chất béo.

Trong sinh hoạt hàng ngày, người dân nên hạn chế tối đa việc ra ngoài trong khung giờ cao điểm từ 10h đến 16h. Nếu bắt buộc phải làm việc dưới nắng, cần chia nhỏ thời gian nghỉ ngơi tại nơi râm mát và trang bị đầy đủ mũ rộng vành, kính râm cùng quần áo sáng màu, thoáng mát. Việc sử dụng điều hòa trong nhà cũng cần lưu ý duy trì mức 26-28 độ C để tránh sốc nhiệt do chênh lệch môi trường. 

Một quy tắc an toàn quan trọng khác là sau khi đi nắng về, tuyệt đối không tắm nước lạnh ngay lập tức mà cần nghỉ ngơi ít nhất 15-20 phút để cơ thể ổn định. Khi nhận thấy các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, nói khó, méo miệng hoặc yếu liệt tay chân, người thân cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất vì đây là những tín hiệu "vàng" cảnh báo đột quỵ hoặc sốc nhiệt đang đe dọa tính mạng.