Phần lớn đợt tiêu chảy tự hết sau 3-4 ngày, song người bệnh cần đi khám nếu triệu chứng kéo dài, kèm sốt, phân có máu hoặc dấu hiệu mất nước.

Những dấu hiệu cần đi khám

Theo bác sĩ Benjamin Levy, chuyên khoa tiêu hóa tại Đại học Chicago (Mỹ), đa số trường hợp tiêu chảy có thể tự khỏi, việc chăm sóc chủ yếu là giữ đủ nước cho cơ thể. Một số nguyên nhân, như nhiễm ký sinh trùng Cyclospora, có thể cần điều trị bằng kháng sinh.

Người bệnh cần đi khám nếu tình trạng kéo dài hơn một tuần hoặc xuất hiện các dấu hiệu đáng lo ngại như sốt từ 38,3 độ C trở lên, phân có máu hoặc chất nhầy, đau bụng dữ dội, nôn kéo dài hơn 2-3 ngày, mót đại tiện nhưng không đi được.

 Tiêu chảy là bệnh đường ruột thường gặp do virus, vi khuẩn, ký sinh trùng gây ra

Mất nước cũng là dấu hiệu cần đặc biệt chú ý. Nếu có biểu hiện như choáng váng, lú lẫn, nước tiểu sẫm màu hoặc nước tiểu giảm (uống nhiều nước mà vẫn không đi tiểu ít nhất một lần trong 6 tiếng) người bệnh cần lưu tâm. Trong trường hợp này, bác sĩ Levy khuyên người bệnh nên đến cơ sở y tế, tránh tự ý truyền dịch tại nhà. Bởi nếu mất nước đến mức cần truyền dịch, có thể có vấn đề nghiêm trọng hơn đang xảy ra.

Một số nhóm đối tượng cần liên hệ bác sĩ sớm hơn khi xuất hiện dấu hiệu tiêu chảy, ví dụ: người từ 65 tuổi trở lên (do nhận biết cảm giác khát kém hơn), hoặc những người mắc bệnh thận, suy giảm miễn dịch, mới nằm viện hoặc mới dùng kháng sinh,...

Ăn uống thế nào khi bị tiêu chảy?

Ưu tiên hàng đầu là giữ đủ nước cho cơ thể. Trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể uống nước lọc hoặc đồ uống thể thao để bù lại lượng dịch và chất điện giải đã mất. Khi bắt đầu có dấu hiệu mất nước, nên chuyển sang dung dịch bù nước đường uống không cần kê đơn. Loại dung dịch này được bào chế để cơ thể hấp thu tốt hơn, đồng thời giúp giảm lượng phân thải ra hiệu quả hơn so với đồ uống thể thao thông thường.

Các món ăn dễ tiêu hóa luôn là ưu tiên hàng đầu trong thực đơn dành cho người đang bị tiêu chảy. Bác sĩ Levy khuyên tránh món nhiều chất béo, cay và thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, rau quả sống. Rượu bia, caffeine, đồ uống quá nhiều đường hoặc chứa chất tạo ngọt nhân tạo cũng nên tránh.

Tiêu chảy thường gây tình trạng không dung nạp lactose tạm thời. Vì vậy, bác sĩ Levy khuyên tạm tránh sữa và các sản phẩm từ sữa, ngoại trừ sữa chua.

Cách giảm triệu chứng

Theo bác sĩ Levy, phần lớn người trưởng thành có thể dùng thuốc trị tiêu chảy trong một vài ngày để giảm số lần đi ngoài và đau quặn bụng. Tuy nhiên, người dùng cần hỏi ý kiến của những người có chuyên môn trước khi sử dụng và tuân thủ liều lượng ghi trên bao bì.

Để giảm kích ứng vùng hậu môn, bác sĩ Levy khuyên làm ẩm nhẹ giấy vệ sinh mềm bằng nước sạch, sau đó thấm nhẹ thay vì chà xát. Tránh khăn lau chứa cồn vì có thể làm khô da và tăng kích ứng. Sau mỗi lần vệ sinh, có thể bôi thuốc mỡ tạo lớp bảo vệ vùng da kích ứng. Ngâm vùng hậu môn trong một lớp nước ấm nông, chỉ dùng nước sạch, cũng có thể giúp dễ chịu hơn.

Nếu ngứa hoặc viêm nhiều, các loại kem không kê đơn chứa chất chống viêm hydrocortisone nồng độ thấp, chất gây tê lidocaine hoặc kết hợp cả hai có thể giúp giảm triệu chứng. Bác sĩ Levy không khuyến nghị việc dùng men vi sinh để xử trí tiêu chảy, dù cách này được một số người có ảnh hưởng trên mạng xã hội quảng bá.

Hạn chế lây bệnh cho người khác

Nếu tiêu chảy do tác nhân có khả năng lây nhiễm, người bệnh có thể tiếp tục lây cho người khác từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết triệu chứng. Tác nhân gây bệnh thường lây qua đường tay - miệng.

Do đó, người bệnh cần rửa kỹ bàn tay, móng tay và cổ tay bằng xà phòng, nước sạch, đặc biệt sau khi đi vệ sinh, trước và sau khi xử lý thực phẩm. Trong thời gian còn bệnh, tránh chuẩn bị thức ăn cho người khác. Nếu có thể, nên nghỉ làm ở nhà cho đến khi hết triệu chứng.

Theo Việt An (Sức khỏe +)