Chikungunya bùng phát ở nhiều nước, Bộ Y tế chỉ đạo khẩn

Ngày 10-8, Bộ Y tế ra công văn khẩn yêu cầu các địa phương tăng cường phòng chống bệnh Chikungunya, trong bối cảnh dịch bệnh này gia tăng tại nhiều quốc gia, đặc biệt ở Trung Quốc. Nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam được cảnh báo cao do người nhập cảnh mang mầm bệnh.

Từ đầu năm đến 8-8, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc, song muỗi Aedes, véc-tơ truyền bệnh, đang vào mùa cao điểm tại nhiều địa phương. Mùa hè cũng là thời điểm lượng khách du lịch trong và ngoài nước tăng, tạo điều kiện bệnh xâm nhập và lây lan nhanh trong cộng đồng.

Bộ Y tế đề nghị các tỉnh, thành phố giám sát chặt chẽ tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, đặc biệt ở nơi có người trở về từ vùng dịch; lấy mẫu xét nghiệm khi phát hiện ca nghi ngờ; xử lý triệt để ổ dịch, giám sát mật độ muỗi và véc-tơ truyền bệnh.

Các cơ sở y tế cần tổ chức thu dung, điều trị kịp thời, phân luồng bệnh nhân, tránh quá tải; kết hợp phòng chống Chikungunya với chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy phòng sốt xuất huyết. Tất cả hộ gia đình tại vùng dịch và có nguy cơ phải được kiểm tra, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi.

Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng cùng các bệnh viện trực thuộc Bộ phối hợp giám sát, chỉ đạo công tác phòng chống, đặc biệt tại các tỉnh biên giới.

Trước đó, ngày 8-8, Cục Phòng bệnh đã gửi công văn khẩn tới các trung tâm kiểm dịch y tế quốc tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật có hoạt động kiểm dịch, yêu cầu tăng cường giám sát tất cả hành khách, phương tiện, hàng hóa nhập cảnh, đặc biệt từ vùng dịch, nhằm phát hiện sớm ca nghi ngờ hoặc mang véc-tơ truyền bệnh để xử lý ngay tại cửa khẩu.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh Chikungunya lần đầu được ghi nhận năm 1952 tại Tanzania. Ngày 22-7, WHO cảnh báo về sự lây lan nhanh, với các đợt bùng phát lớn tại đảo La Réunion, Mayotte, lan sang châu Phi, Nam Á, châu Âu.

Tại Quảng Đông (Trung Quốc), hơn 4.800 ca được ghi nhận trong nửa đầu năm - đợt bùng phát lớn nhất từ trước tới nay tại khu vực. Singapore cũng báo cáo 17 ca từ đầu năm, gấp đôi cùng kỳ 2024, phần lớn từng đến vùng dịch.

WHO khuyến cáo các quốc gia tăng cường vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng/bọ gậy, ngủ màn, mặc quần áo dài để tránh muỗi đốt, giám sát và xử lý ổ dịch. Bệnh hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu, việc điều trị tập trung hạ sốt, giảm đau, uống nhiều nước và nghỉ ngơi.

Bộ Y tế cho biết bệnh Chikungunya không lây trực tiếp từ người sang người mà qua muỗi Aedes – cùng loại muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết, hoạt động mạnh vào ban ngày, đặc biệt sáng sớm và chiều muộn.

Triệu chứng xuất hiện sau 4-8 ngày (có thể 2-12 ngày) bị muỗi nhiễm bệnh đốt, thường tự khỏi trong 2-7 ngày. Đặc trưng là sốt đột ngột trên 38,5°C kèm đau hoặc viêm khớp nặng. Các triệu chứng khác gồm cứng khớp, đau đầu, mệt mỏi, phát ban; đau khớp có thể kéo dài nhiều ngày hoặc lâu hơn.

Nhóm nguy cơ nặng gồm trẻ sơ sinh nhiễm bệnh từ mẹ, người lớn có bệnh nền. Người đã khỏi thường có miễn dịch với Chikungunya. Hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu, điều trị chủ yếu giảm triệu chứng bằng thuốc hạ sốt, giảm đau khớp.