Ung thư (K) không còn là câu chuyện xa vời của "nhà ai đó", mà đang ngày càng trẻ hóa và trở thành nỗi lo thường trực của mọi gia đình. Khi bệnh tật gõ cửa, sự hoang mang thường đẩy người bệnh và người nhà vào ma trận tin giả, tốn tiền tỷ cho những "thần dược" truyền miệng vô căn cứ.

Với mong muốn tạo ra một điểm tựa y khoa đáng tin cậy cho cộng đồng, chúng tôi chính thức ra mắt series bài "Bạn & Dr K: Giải mã ung thư cùng chuyên gia". Hàng tuần bác sĩ chuyên khoa ung bướu hàng đầu sẽ trực tiếp cung cấp thông tin và "hội chẩn" những thắc mắc của bạn, giúp bạn trang bị tấm khiên tri thức vững chắc để bảo vệ bản thân và gia đình trước căn bệnh quái ác.

Hiện nay, trên thị trường xuất hiện nhiều gói xét nghiệm máu để tầm soát các loại ung thư. Nhiều người mang tâm lý thở phào khi nhận kết quả xét nghiệm máu bình thường cho rằng mình đã miễn nhiễm với ung thư. Tuy nhiên, theo bác sỹ Phan Hữu Huỳnh, Bệnh viện K (Bệnh viện Ung bướu trung ương) đây lại là một sự chủ quan vô cùng nguy hiểm

Xét nghiệm máu có thể giúp phát hiện các bệnh lý nào?
 

Sự nguy hiểm của một kết quả "bình thường"

Bác sỹ Huỳnh cho biết các tổn thương ác tính ở giai đoạn sớm, đặc biệt là trong dạ dày hay đại tràng, thường không có các triệu chứng điển hình như đau bụng, rối loạn tiêu hóa. Nhiều bệnh nhân khi thấy chỉ số xét nghiệm máu, bao gồm cả các chất chỉ điểm ung thư (tumor markers), nằm trong ngưỡng an toàn thì lập tức cho rằng cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.

"Cái sợ nhất là chỉ số ở mức bình thường," bác sĩ nhấn mạnh. Bởi lẽ, sự bình thường này tạo ra tâm lý chủ quan, khiến người bệnh bỏ qua các bước kiểm tra chuyên sâu khác. Thực tế cho thấy, những người có kết quả xét nghiệm máu bình thường vẫn có thể đang mang trong mình tế bào ung thư hoặc các khối u ở giai đoạn sớm. 

Chi tiền triệu cho các gói xét nghiệm máu: Có thực sự đáng giá?

Một thực trạng đáng lo ngại khác được bác sĩ chỉ ra là các dịch vụ quảng cáo tầm soát ung thư bằng xét nghiệm máu. Không ít cơ sở y tế quảng cáo các gói xét nghiệm máu trị giá từ 5 đến 7 triệu đồng, với lời hứa hẹn có thể tầm soát được 10 đến 15 loại bệnh ung thư khác nhau.

Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ khẳng định: "Những xét nghiệm đó không có giá trị để chẩn đoán xác định, hiểu đơn giản là không thể trả lời câu hỏi có hay không bị ung thư". Việc lấy máu mà ra được tất cả các bệnh ung thư (đặc biệt là tụy, gan, tiêu hóa) là điều bất khả thi. Các chỉ điểm khối u trong máu chỉ mang tính chất gợi ý, không phải là tiêu chuẩn vàng để khẳng định hay loại trừ ung thư.

26-1774517120-chuyen-gia-ung-thu-canh-bao-ket-qua-xet-nghiem-mau-binh-thuong-co-the-la-cu-lua-cua-te-bao-ung-thu
Thạc sỹ - bác sỹ nội trú Phan Hữu Huỳnh

Tiêu chuẩn vàng để phát hiện bệnh nhưng nhiều người ngại làm

Để thực sự biết được có khối u hay không, bệnh nhân bắt buộc phải thực hiện các xét nghiệm trực tiếp như nội soi hoặc chụp chiếu (X-quang, CT, MRI...). Chỉ khi nhìn trực tiếp vào bên trong cơ thể, các bác sĩ mới có thể phát hiện chính xác tổn thương. Đặc biệt là nội soi, được coi là tiêu chuẩn vàng để tầm soát ung thư thực quản, dạ dày, đại trực tràng. Qua nội soi, những bất thường trên bề mặt niêm mạc ống tiêu hóa sẽ được quan sát và đánh giá. Thậm chí, những tổn thương ác tính ở giai đoạn sớm có thể được xử lý qua nội soi đường tiêu hóa, thay vì một cuộc đại phẫu tốn kém chí phí và sức khỏe người bệnh.

Bác sĩ khuyên mọi người, đặc biệt là những người ở các vùng quê ít có điều kiện đi khám bệnh thường xuyên, không nên vì ngại khó, ngại mất thời gian mà bỏ qua bước nội soi.

Ngại nội soi tiêu hóa, đặc biệt là soi đại tràng vì phải uống thuốc tẩy ruột rồi chờ đợi, dù được bác sĩ tư vấn nhưng tư tưởng để lần sau, khi nào rảnh thì làm là chuyện rất phổ biến. Nhưng sẽ vô cùng đáng tiếc nếu bỏ lỡ thời điểm vàng để điều trị. Bởi hầu hết các bệnh ung thư có thể chữa khỏi khi phát hiện ở giai đoạn sớm.

Như vậy, bệnh nhân cần tránh trạng lạm dụng và đặt niềm tin sai chỗ vào xét nghiệm máu khi tầm soát ung thư, đặc biệt là ung thư đường tiêu hóa. Hãy chủ động trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn các phương pháp chẩn đoán hình ảnh và nội soi phù hợp, giúp tầm soát và phát hiện bệnh một cách chính xác nhất.

Thạc sỹ - bác sỹ nội trú Phan Hữu Huỳnh là chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong việc nghiên cứu và điều trị bệnh ung thư.  Bác sỹ Huỳnh hiện đang là phẫu thuật viên ung thư tiêu hóa của Bệnh viện K – cơ sở chuyên khoa đầu ngành của cả nước về phòng chống và điều trị ung thư. Ngoài ra bác sỹ Huỳnh còn là nghiên cứu sinh khóa 42 – chuyên ngành Ngoại, Tiêu hóa của Trường Đại học Y Hà Nội. Bác sỹ Huỳnh sẽ đóng vai trò là Dr K trong series bài "Bạn & Dr K: Giải mã ung thư cùng chuyên gia. Không chỉ trực tiếp viết bài cung cấp thông tin về phòng chống và điều trị ung thư, bác sĩ Huỳnh còn sẽ giải đáp những câu hỏi, thắc mắc của độc giả docnhanh.vn liên quan đến chuyên ngành ung thư. Để đặt câu hỏi cho Dr K xin truy cập vào link sau:

https://docnhanh.vn/hoi-dap

BS Phan Hữu Huỳnh (SHTT)