Đừng để sập bẫy thuốc giải độc, mát gan sau mỗi cuộc nhậu: Chuyên gia y tế cảnh báo gánh nặng tiềm ẩn

Nhiều người có thói quen tìm đến nước mát, thuốc giải độc hoặc thực phẩm chức năng sau mỗi chầu nhậu với niềm tin lá gan sẽ lập tức khỏe lại. Dù vậy, theo Thạc sĩ, Bác sĩ Dương Thị Phượng (Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Dược - cơ sở Linh Đàm), các khái niệm như “bổ gan”, “mát gan” hay “thải độc gan” thực chất chỉ là chiêu trò quảng cáo, hoàn toàn không phải là thuật ngữ chuyên môn trong y khoa.

Đó là khi cơ quan này vận hành tốt các chức năng: chuyển hóa dinh dưỡng, dự trữ năng lượng, tiết dịch mật và tự đào thải độc tố. Đồng thời, cấu trúc gan không bị tổn thương mãn tính hoặc tiến triển thành các bệnh lý như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan.

Bác sĩ Phượng chỉ ra 3 nguyên nhân cốt lõi khiến suy giảm chức năng gan phổ biến hiện nay:

- Rối loạn chuyển hóa và chế độ ăn sai cách: Thừa cân, béo phì do nạp quá nhiều calo (từ đường, tinh bột tinh chế, chất béo bão hòa) khiến mỡ tích tụ tại gan. Đây là mầm mống dẫn đến gan nhiễm mỡ, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu.

- Lạm dụng rượu bia: Đồ uống có cồn là nguyên nhân hàng đầu hủy hoại tế bào gan, gây viêm, xơ hóa và dẫn tới xơ gan không thể phục hồi.

- Tự ý dùng thuốc Nam, thuốc Bắc và thực phẩm chức năng: Thói quen uống thuốc truyền tai, sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc dùng liều cao kéo dài tạo ra sự tương tác thuốc phức tạp. Việc gan phải gồng mình chuyển hóa các hoạt chất này vô tình tạo ra "tác dụng ngược", gây quá tải và tổn thương gan nặng nề.

Sự thật về "Thuốc thải độc gan"

Y học hiện đại chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chất lượng cao chứng minh các sản phẩm thải độc có thể giúp gan khỏe hơn ở người bình thường, hoặc giúp phục hồi gan sau khi uống rượu. Bản chất gan đã là một bộ máy thải độc tự nhiên xuất sắc, nên không phải cứ uống thuốc hỗ trợ là tốt.

Chính việc tự ý tăng liều, dùng kết hợp nhiều loại thực phẩm chức năng khi đang có bệnh lý nền về gan lại là con đường ngắn nhất dẫn đến suy gan.

Thay vì phụ thuộc vào các viên uống bổ trợ, nguyên tắc tối thượng trong điều trị và bảo vệ gan là phải xác định chính xác và triệt tiêu tận gốc nguyên nhân gây bệnh.

Đối với những trường hợp gan nhiễm mỡ hoặc mắc các rối loạn chuyển hóa, giải pháp khoa học cốt lõi là người bệnh cần kiểm soát chặt chẽ cân nặng của mình. Việc này được thực hiện thông qua việc điều chỉnh chế độ ăn uống như cắt giảm tối đa lượng đường, tinh bột tinh chế cùng chất béo bão hòa, đồng thời tích cực tăng cường rau xanh, chất xơ và duy trì thói quen chăm vận động thể lực.

Với người bị viêm gan siêu vi B hoặc C, hướng điều trị bắt buộc là phải đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ theo dõi sát sao tải lượng virus, kiểm tra mức độ xơ hóa cơ quan và sử dụng thuốc ức chế virus theo đúng phác đồ y khoa.

Riêng đối với những người có thói quen nhậu nhẹt, biện pháp tiên quyết và duy nhất là phải chủ động hạn chế tối đa việc nạp rượu bia vào cơ thể. Bởi lẽ, thực tế cho thấy sẽ không có một loại thuốc bổ hay thực phẩm chức năng nào có thể cứu vãn được lá gan nếu người dùng vẫn tiếp tục duy trì lối sống hủy hoại này.

Để có một lá gan khỏe mạnh, người dân cần chủ động tầm soát viêm gan B, C, kiểm soát tốt chỉ số mỡ máu, đường huyết. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thực phẩm chức năng hay thuốc thảo dược kéo dài khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.