Giác hơi từ lâu đã được xem là phương pháp dân gian hữu hiệu để xua tan mệt mỏi và đau nhức. Tuy nhiên, một trường hợp cấp cứu hy hữu vừa xảy ra tại TPHCM đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng, khi thực hiện phương pháp này sai cách.

Cơn đột quỵ bất ngờ sau buổi trị liệu của người thân

Mới đây, anh N.V.S. (37 tuổi, ngụ tại TPHCM) đã phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch: ý thức lơ mơ, mất khả năng ngôn ngữ và liệt hoàn toàn nửa người bên phải. Điều đáng nói, chỉ một ngày trước đó, anh vẫn còn nhờ chị gái thực hiện giác hơi tại nhà để giảm đau vùng cổ và vai gáy theo thói quen. Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ vẫn còn quan sát thấy những vết hằn rõ rệt của dụng cụ giác hơi trên vùng cổ trái của anh.

Kết quả chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện Quân y 175 khiến gia đình bàng hoàng: Anh S. bị đột quỵ nhồi máu não diện rộng do tắc động mạch cảnh trong và động mạch não giữa bên trái. Nguyên nhân trực tiếp được xác định là do tình trạng bóc tách động mạch cảnh trong – một tổn thương mạch máu nghiêm trọng phát sinh từ quá trình giác hơi tác động vào vùng cổ.

26-1769386582-hiem-hoa-khon-luong-tu-thoi-quen-giac-hoi-tai-nha.png
Giác hơi có chỉ định rõ ràng với từng nhóm người. Ảnh: BS Tấn Vũ.

Tiến sĩ, bác sĩ Tạ Vương Khoa, trưởng ê-kíp can thiệp mạch, giải thích rằng vùng cổ là khu vực cực kỳ nhạy cảm. Bất kỳ tác động mạnh nào từ bên ngoài như tai nạn, đả thương hay thậm chí là các động tác mát-xa, giác hơi không đúng kỹ thuật đều có thể gây chấn thương cho động mạch cảnh. Trường hợp bóc tách mạch máu dẫn đến đột quỵ như anh S. là dạng bệnh lý rất nặng, với tỷ lệ tử vong có thể lên đến 40% nếu không được xử lý kịp thời.

Những "vùng cấm" và đối tượng tuyệt đối không được giác hơi

Dưới góc nhìn y học hiện đại, bác sĩ Lê Thị Thúy Hằng (Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cơ sở 3) cho biết dù giác hơi có khả năng hỗ trợ lưu thông khí huyết và giảm đau bằng áp suất âm, nhưng phương pháp này đi kèm với danh sách dài các chống chỉ định tuyệt đối mà người dân thường bỏ qua.

Đặc biệt, nhóm người có bệnh lý nền về mạch máu như xơ vữa động mạch, phình mạch hoặc tăng huyết áp không kiểm soát được khuyến cáo tuyệt đối không giác hơi vùng cổ - vai - gáy. Ngoài ra, những bệnh nhân mắc ung thư, suy tạng nặng (gan, thận, tim), rối loạn đông máu, phụ nữ mang thai hoặc người đang có vết thương hở trên da cũng cần tránh xa phương pháp này.

Thực hiện giác hơi an toàn: Cần sự chuyên nghiệp thay vì truyền miệng

Theo y học cổ truyền, giác hơi chỉ thực sự phát huy tác dụng trong việc điều trị các chứng cảm mạo, ho suyễn, đau nhức xương khớp khi được thực hiện đúng kỹ thuật và đúng vị trí (phổ biến nhất là vùng lưng). Việc tự ý thực hiện tại nhà dựa trên kinh nghiệm truyền miệng tiềm ẩn nhiều rủi ro như bỏng nhiệt, nhiễm trùng da, bọng nước hoặc chóng mặt.

Các chuyên gia nhấn mạnh, giác hơi là một liệu pháp y học cần có chỉ định chuyên môn. Người thực hiện phải có kinh nghiệm để kiểm soát áp suất và nhiệt độ trong thời gian từ 5 đến 10 phút. Sau khi điều trị, người bệnh cần được nghỉ ngơi, tránh tắm ngay lập tức và tuyệt đối không sử dụng các chất kích thích như rượu bia.

Vụ việc của anh S. là minh chứng rõ nhất cho thấy một phương pháp chữa bệnh tưởng chừng đơn giản có thể trở thành "lưỡi hái tử thần" nếu thiếu sự hiểu biết. Để đảm bảo an toàn, người dân không nên tự ý giác hơi tại nhà, đặc biệt là các vùng có mạch máu lớn đi qua, để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể thay đổi vĩnh viễn cuộc đời.

Hải Yến (SHTT)