Khi nhắc đến ký sinh trùng, nhiều người thường nghĩ ngay đến thịt tái, nem chua hay tiết canh. Thế nhưng trên thực tế, rau sống và salad – kể cả rau nhà trồng – mới là nguồn tiềm ẩn nguy cơ rất lớn, dù không phải ai cũng nhận ra.

Ký sinh trùng “đi lạc” lên não từ thói quen ăn uống

Anh N.H.T (39 tuổi, Hà Nội) nhập viện vì xuất hiện tình trạng co cứng và tê tay trái kéo dài nhiều ngày. Qua thăm khám ban đầu, bác sĩ phát hiện tổn thương nghi ngờ u não, chưa loại trừ khả năng nhiễm trùng nên anh được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để kiểm tra chuyên sâu.

Vốn là người khỏe mạnh, chưa từng mắc bệnh nghiêm trọng, anh T. hoang mang khi nghe đến khả năng mắc u não. Tuy nhiên, kết quả sau đó cho thấy tổn thương não của anh không phải u nguyên phát mà do ký sinh trùng, xét nghiệm cho kết quả dương tính với sán dây chó.

Điều khiến anh bất ngờ là bản thân không hề tiếp xúc với chó mèo. Song theo các bác sĩ, nhiễm ký sinh trùng không nhất thiết phải do tiếp xúc trực tiếp với vật nuôi. Việc ăn rau sống, thực phẩm tái sống hoặc sử dụng nguồn nước nhiễm bẩn có thể khiến trứng ký sinh trùng xâm nhập cơ thể, theo đường máu di chuyển đến nhiều cơ quan, trong đó có não.

Đáng chú ý, anh T. có thói quen ăn nhiều rau sống, salad. Gia đình anh tin tưởng tuyệt đối vào nguồn rau tự trồng, cho rằng “rất sạch” nên không hề phòng bị.

17-1768617181-it-ai-ngo-dia-salad-quen-thuoc-co-the-chua-2-sat-thu-ky-sinh-trung-nguy-hiem.jpg
Ảnh minh họa: Internet

Hai “sát thủ” âm thầm ẩn trong rau sống

Theo bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Phòng khám Ký sinh trùng – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, không ít bệnh nhân đến khám vì ngứa dị ứng, nổi mề đay kéo dài, xét nghiệm mới phát hiện nhiễm giun sán với số lượng lớn.

Điểm chung là nhiều người tỏ ra vô cùng bất ngờ khi biết mình nhiễm ký sinh trùng, bởi họ ăn chay trường, ăn thô hoặc chỉ dùng thực phẩm organic, tự trồng và cho rằng như vậy là an toàn tuyệt đối.

Theo bác sĩ, đây là quan niệm sai lầm khá phổ biến. Thực tế, nhóm người thường xuyên ăn rau sống, salad, ăn thô nếu khâu vệ sinh không đảm bảo lại có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng cao.

Ít ai biết rằng, chỉ một đĩa rau sống xanh mướt cũng có thể chứa hai loại ký sinh trùng rất thường gặp là Toxoplasma gondii (liên quan đến mèo) và giun đũa chó mèo (Toxocara).

Trứng giun đũa chó mèo có vỏ dày, bám dính tốt, tồn tại lâu trong đất và rất dễ bám vào lá rau, rễ cây. Khi con người vô tình nuốt phải, ấu trùng có thể di chuyển “lang thang” trong cơ thể, tới gan, phổi, mắt hoặc não, gây ra hàng loạt biểu hiện từ ngứa dai dẳng, mề đay kéo dài cho tới viêm não, tổn thương mắt nghiêm trọng.

Đáng lưu ý, ngâm rau bằng nước muối loãng hoặc dấm không thể tiêu diệt trứng giun sán. Lớp vỏ của trứng ký sinh trùng rất bền, không bị phá hủy bởi các cách rửa thông thường.

Làm sao để tránh “rước họa” từ rau sống?

Để giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng từ rau, bác sĩ Lê Văn Thiệu khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý:

- Rửa rau dưới vòi nước chảy mạnh, dùng tay chà xát từng lá để loại bỏ trứng giun bằng tác động cơ học, không chỉ ngâm trong chậu.

- Gọt vỏ kỹ các loại củ trồng dưới đất như cà rốt, củ cải, khoai tây – đây là nơi trứng giun dễ tồn tại.

- Chần sơ rau qua nước sôi vài giây nếu ăn salad để tăng mức độ an toàn, đồng thời hạn chế tối đa việc ăn rau sống không rõ nguồn gốc.

Ngoài ra, những người có thói quen ăn rau sống thường xuyên nên tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần và đi xét nghiệm ký sinh trùng khi có các dấu hiệu như ngứa kéo dài, mệt mỏi dai dẳng, sốt nhẹ về chiều không rõ nguyên nhân.