Rau đay quen thuộc trong bữa cơm mùa hè chứa hàm lượng sắt vượt thịt bò, có hoạt chất hỗ trợ tim mạch nhưng lại thường bị nhiều người “né” vì đặc tính nhớt.

Tại nhiều địa phương trên cả nước, rau đay là loại rau quen thuộc, gắn liền với điều kiện khí hậu nóng ẩm. Ở miền Bắc, rau đay có thể trồng và sử dụng gần như quanh năm, song phát triển mạnh nhất vào mùa hè và đầu thu. Đây là thời điểm rau đay xuất hiện nhiều tại các chợ dân sinh với lá non, mềm, thường được nấu thành những bát canh thanh mát giúp giải nhiệt trong những ngày nắng nóng kéo dài.

Trong khi đó, tại miền Trung và miền Nam, nơi thời tiết nóng chiếm ưu thế quanh năm, rau đay được trồng và sử dụng thường xuyên hơn. Ở nhiều địa phương, loại rau này không chỉ xuất hiện theo mùa mà trở thành nguyên liệu quen thuộc trong các món canh dân dã, góp mặt đều đặn trong bữa ăn gia đình.

Sự khác biệt về khí hậu và thói quen ẩm thực khiến mức độ phổ biến của rau đay không hoàn toàn giống nhau giữa các vùng miền. Nếu ở miền Bắc, rau đay thường được xem là loại rau “ăn theo mùa nóng”, thì tại miền Trung và miền Nam, đây lại là loại rau quen thuộc, ít mang tính thời vụ.

Dù xuất hiện ở nhiều vùng, rau đay vẫn không được lòng không ít người. Nguyên nhân chủ yếu đến từ đặc tính nhớt khi nấu chín. Lớp chất nhầy tạo cảm giác trơn, dính khiến nhiều người, đặc biệt là những ai không quen ăn từ nhỏ, cảm thấy khó ăn. Bên cạnh đó, hương vị nhẹ, hình thức không bắt mắt cũng khiến rau đay dễ bị đánh giá là kém hấp dẫn so với nhiều loại rau xanh khác trong bữa ăn hiện đại.

Thế nhưng, dưới góc nhìn dinh dưỡng, rau đay lại là loại rau sở hữu giá trị đáng chú ý. Các phân tích cho thấy, trong 100g rau đay đã nấu chín có thể chứa khoảng 3,14mg sắt, cao hơn cả hàm lượng sắt trong cùng trọng lượng thịt bò. Đây là điều khiến nhiều người bất ngờ, bởi thịt bò từ lâu vẫn được xem là thực phẩm giàu sắt hàng đầu trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Cách nấu Canh cua rau đay đậm đà hương vị đồng quê

Không chỉ giàu sắt, rau đay còn cung cấp nhiều vi chất quan trọng như canxi, beta caroten và vitamin C. Nhờ thành phần dinh dưỡng phong phú, loại rau này được đánh giá phù hợp với người có nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt, phụ nữ mang thai và sau sinh nếu sử dụng hợp lý.

Một điểm đáng chú ý khác của rau đay nằm ở các hoạt chất sinh học có trong lá và phần chất nhầy. Rau đay có hàm lượng calo thấp, lượng nước chiếm phần lớn khối lượng, giúp bổ sung nước và khoáng chất cho cơ thể. Các nghiên cứu cho thấy trong rau đay có nhiều hợp chất mang đặc tính kháng viêm và chống oxy hóa.

Đặc biệt, trong lá rau đay còn phát hiện capsin, một hoạt chất có tác dụng tương tự các glycosid cường tim. Hoạt chất này được ghi nhận có khả năng hỗ trợ điều trị suy tim, đồng thời góp phần lợi tiểu và lợi sữa. Phần chất nhầy vốn khiến nhiều người e ngại thực chất lại chứa các acid hữu cơ giúp hỗ trợ tiêu hóa và nhuận tràng, từ lâu đã được sử dụng trong các món ăn dân dã.

Tại sao nhiều lần nấu rau đay lại bị đắng? Cách hay giúp bạn tránh tuyệt đối tình trạng này

Dù mang lại nhiều lợi ích, rau đay không phải phù hợp với tất cả mọi người. Những người dễ lạnh bụng hoặc hay bị tiêu chảy nên hạn chế ăn thường xuyên. Khi sơ chế, việc vò nát hoặc rửa quá kỹ có thể làm mất đi lớp chất nhầy chứa nhiều hoạt chất có lợi. Với người khỏe mạnh, ăn rau đay vài lần mỗi tuần được xem là phù hợp, trong khi trẻ nhỏ không nên ăn quá nhiều.

Từ một loại rau quen thuộc, có mặt ở nhiều vùng miền nhưng thường bị chê vì nhớt, rau đay đang dần được nhìn nhận lại dưới góc độ khoa học. Trên mâm cơm gia đình, bát canh rau đay không chỉ giúp giải nhiệt mà còn mang theo nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch, xứng đáng có vị trí nhất định trong bữa ăn hằng ngày.

HL (SHTT)