Ung thư vòm họng từ lâu đã được giới y khoa mệnh danh là "kẻ sát nhân thầm lặng" bởi đặc tính nguy hiểm: khối u thường ẩn sâu trong hốc mũi họng, khiến việc phát hiện ở giai đoạn đầu trở nên cực kỳ khó khăn.

Theo dữ liệu từ GLOBOCAN 2022, mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 120.000 ca mắc mới, trong đó khu vực Trung Quốc và Đông Nam Á đang là "điểm nóng" với tỷ lệ người mắc cao nhất. Đáng lo ngại hơn, có tới 70% bệnh nhân chỉ phát hiện ra bệnh khi đã ở giai đoạn tiến triển, dẫn đến tỷ lệ tử vong ở mức đáng báo động.

Câu chuyện đau lòng của Xiao Liu, một thanh niên 26 tuổi sống tại Bắc Kinh, Trung Quốc, là một minh chứng điển hình cho sự tàn khốc của căn bệnh này. Ban đầu, anh chỉ gặp các triệu chứng tưởng chừng vô hại như nghẹt mũi và ù tai nhẹ, những dấu hiệu rất dễ bị nhầm lẫn với viêm mũi thông thường. Tuy nhiên, sau hai tháng tự điều trị không hiệu quả, Xiao Liu đến bệnh viện trong tình trạng khoang miệng tỏa ra mùi hăng nồng. Kết quả nội soi khiến tất cả bàng hoàng: anh đã mắc ung thư vòm họng giai đoạn 4B và tế bào ác tính đã di căn nhiều nơi. Bi kịch của chàng trai trẻ chính là hồi chuông cảnh tỉnh cho sự chủ quan trước những thay đổi nhỏ nhất của cơ thể.

09-1767930070-ngay-cang-nhieu-nguoi-tu-vong-vi-ung-thu-vom-hong-bac-si-chi-ra-nhung-nhom-co-nguy-co-cao-nhat.jpeg
Ảnh minh họa

Để chủ động phòng ngừa, các chuyên gia y tế đã chỉ ra 5 nhóm đối tượng có nguy cơ cao cần đặc biệt lưu tâm. Đầu tiên là những người có thói quen tiêu thụ đồ muối chua. 

Bác sĩ Luo Yi nhấn mạnh rằng thực phẩm như cá muối, thịt xông khói hay dưa khú chứa hàm lượng nitrosamine rất cao, một chất gây ung thư mạnh được quốc tế công nhận. Đặc biệt, nếu thói quen này hình thành từ nhỏ, nguy cơ mắc bệnh khi trưởng thành sẽ tăng lên gấp nhiều lần.

Bên cạnh chế độ ăn uống, môi trường làm việc cũng đóng vai trò then chốt. Những người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất công nghiệp như formaldehyde trong các xưởng gỗ, dệt may, sản xuất nhựa, hoặc hít phải bụi gỗ, khói bụi hóa chất mỗi ngày đối mặt với rủi ro rất lớn. Tiến sĩ Chen Qiuyan từ Trung tâm Ung thư Đại học Tôn Trung Sơn giải thích rằng các chất độc hại này bám trực tiếp vào niêm mạc vòm họng, âm thầm gây ra những biến đổi tiền ung thư kéo dài.

Sự kết hợp giữa thuốc lá và rượu bia cũng tạo nên một "đòn tấn công kép" hủy diệt tế bào. Trong khi thuốc lá tàn phá mã di truyền và niêm mạc họng bằng hàng nghìn hóa chất, thì cồn trong rượu bia lại đóng vai trò như chất tẩy rửa làm mòn lớp màng bảo vệ, đồng thời ngăn chặn cơ thể sửa chữa các sai sót DNA. 

Khi uống rượu cùng lúc với hút thuốc, rượu trở thành dung môi giúp các độc chất thẩm thấu sâu hơn và nhanh hơn, khiến tế bào đột biến ác tính với tốc độ không thể kiểm soát.

Yếu tố di truyền và sự xâm nhập của virus cũng là những nguy cơ không thể bỏ qua. Nếu gia đình có người thân trực hệ mắc bệnh, nguy cơ của bạn sẽ cao hơn do sự kết hợp giữa yếu tố gen và thói quen sinh hoạt chung. 

Ngoài ra, virus Epstein Barr (EBV), vốn lây truyền qua nước bọt và các tiếp xúc gần, được xem là yếu tố bệnh căn quan trọng nhất. Dù phần lớn người nhiễm có thể kiểm soát virus nhờ hệ miễn dịch, nhưng ở những người có niêm mạc nhạy cảm, virus có thể tồn tại lâu dài và gây ra biến đổi ác tính theo thời gian.

Các chuyên gia khuyên rằng, để bảo vệ bản thân, mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, bổ sung trái cây giàu vitamin C để ức chế sự hình thành các hợp chất gây ung thư. Quan trọng nhất, nếu thuộc nhóm rủi ro cao, việc chủ động thực hiện nội soi vòm họng định kỳ là cách tốt nhất để không rơi vào bi kịch muộn màng.