Lo ngại sức khỏe xương suy giảm khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, người phụ nữ tự bổ sung canxi kéo dài mà không đánh giá nhu cầu thực tế.

Bà N.T.V. (47 tuổi, Hà Nội) bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe xương khi chuẩn bị bước vào tuổi mãn kinh. Lo sợ thiếu canxi và loãng xương, bà tự mua các sản phẩm bổ sung canxi về sử dụng.

Thay vì dùng một sản phẩm, bà V. mua cùng lúc 3 loại viên canxi. Mỗi ngày, bà uống cả 3 loại với suy nghĩ mỗi sản phẩm có thành phần và công dụng khác nhau, kết hợp sẽ giúp cơ thể được bổ sung đầy đủ hơn.

Thói quen này được duy trì trong nhiều tháng. Trong quá trình sử dụng, bà không đi kiểm tra để xác định nhu cầu canxi của cơ thể và cũng không tính tổng lượng canxi nhận được từ cả 3 sản phẩm cùng chế độ ăn uống hàng ngày.

Sau khoảng 6 tháng, bà bắt đầu xuất hiện tình trạng tiểu buốt, tiểu rắt. Ban đầu, bà cho rằng đây có thể là vấn đề ở đường tiết niệu nên chủ động uống thêm nước và theo dõi tại nhà.

Tuy nhiên, triệu chứng kéo dài khiến bà quyết định đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả thăm khám cho thấy bà có sỏi thận.

Các bác sĩ yêu cầu bà dừng việc tự bổ sung canxi, đồng thời điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và hướng dẫn theo dõi sức khỏe.

Bác sĩ cảnh báo tự bổ sung canxi sai cách vừa không hiệu quả lại có thể bị thêm sỏi thận (Ảnh minh họa)

Không phải cứ bổ sung nhiều canxi là tốt

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, việc tự mua và sử dụng nhiều sản phẩm bổ sung canxi cùng lúc không phải trường hợp hiếm gặp.

Một số người lo ngại loãng xương nên tự uống canxi kéo dài mà chưa xác định cơ thể có thực sự cần bổ sung hay không. Ngược lại, cũng có người từng bị sỏi thận hoặc lo sợ sỏi thận nên loại bỏ hoàn toàn canxi khỏi chế độ ăn.

“Cả hai cách này đều chưa đúng. Điều quan trọng không phải là có uống canxi hay không mà là bổ sung đúng đối tượng, đúng nhu cầu, đúng liều lượng và đúng cách”, PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên cho biết.

Theo chuyên gia, một trong những sai lầm phổ biến là sử dụng canxi liều cao trong thời gian dài. Đáng chú ý, một số người còn dùng đồng thời nhiều sản phẩm vì cho rằng mỗi loại có công dụng riêng.

Khi bổ sung canxi, cần tính tổng lượng đưa vào cơ thể mỗi ngày, bao gồm từ thực phẩm, sữa, thực phẩm bổ sung và các sản phẩm khác có chứa canxi.

Nếu chỉ quan tâm đến hàm lượng canxi của từng sản phẩm mà không cộng tổng lượng sử dụng, người dùng có thể vô tình bổ sung vượt nhu cầu.

Khi lượng canxi đưa vào cơ thể cao hơn mức cần thiết, phần không được sử dụng sẽ được đào thải, trong đó có qua nước tiểu. Ở những người có yếu tố nguy cơ, sự thay đổi nồng độ các chất trong nước tiểu có thể tạo điều kiện cho quá trình kết tinh và hình thành sỏi.

Nguy cơ này cần được lưu ý ở những người từng bị sỏi thận, có tiền sử gia đình mắc sỏi tiết niệu, uống ít nước hoặc có một số bất thường về chuyển hóa.

“Không phải cứ đưa càng nhiều canxi vào cơ thể thì xương sẽ càng chắc khỏe. Cơ thể chỉ sử dụng lượng canxi phù hợp với nhu cầu; phần dư thừa cần được chuyển hóa và đào thải”, PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên lưu ý.

Đừng chỉ chú ý lượng canxi, bỏ qua nước uống

Theo chuyên gia, một vấn đề khác thường bị bỏ qua khi bổ sung canxi là lượng nước uống hàng ngày.

Một số người duy trì việc uống viên canxi nhưng lại uống ít nước, đặc biệt khi bận rộn hoặc có tâm lý hạn chế uống nước vì ngại đi tiểu nhiều.

Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc hơn. Với những người có cơ địa hoặc yếu tố nguy cơ, các chất có khả năng kết tinh trong đường tiết niệu có thể đạt nồng độ cao hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hình thành sỏi.

Do đó, việc bổ sung canxi cần được xem xét tổng thể, thay vì chỉ tập trung vào số lượng viên uống mỗi ngày.

Ưu tiên nguồn canxi từ thực phẩm

Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên bổ sung canxi thông qua chế độ ăn uống hàng ngày. Sữa và các sản phẩm từ sữa, cá nhỏ có thể ăn cả xương, tôm, cua, đậu phụ, rau lá xanh đậm và một số loại hạt là những nguồn cung cấp canxi quen thuộc.

Với những trường hợp cần bổ sung thêm canxi, người dân nên được bác sĩ đánh giá nhu cầu và hướng dẫn sử dụng phù hợp. Không nên tự ý phối hợp nhiều sản phẩm có cùng thành phần chỉ vì cho rằng mỗi loại mang lại một lợi ích riêng.

Đối với phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, chăm sóc sức khỏe xương cần được thực hiện từ sớm. Bên cạnh chế độ dinh dưỡng phù hợp, cần duy trì vận động thường xuyên, bảo đảm vitamin D và lối sống lành mạnh.

Phòng loãng xương không đồng nghĩa với việc bổ sung càng nhiều canxi càng tốt. Điều quan trọng là xác định đúng nhu cầu và sử dụng đúng cách để tránh những rủi ro không đáng có.