Nam bệnh nhân 54 tuổi ở Hà Tĩnh sốt cao, ho ra đờm hôi nồng nặc sau nhiều lần phẫu thuật ổ bụng, được phát hiện áp xe phổi do thủng cơ hoành.

Phát hiện đường thông bất thường lên phổi

BS Tạ Quang Hiện, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân có tiền sử u đại tràng trái, đã phẫu thuật cắt u tại địa phương khoảng 3 tháng trước khi nhập viện.

Sau mổ, người bệnh liên tiếp gặp biến chứng. Khoảng 2 tháng trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân phải phẫu thuật nội soi gỡ dính ruột do tắc ruột. Tình trạng đau bụng sau đó tái diễn, các bác sĩ chẩn đoán rò miệng nối đại tràng và làm hậu môn nhân tạo bên trái.

Khoảng 10 ngày trước khi chuyển viện, người bệnh bắt đầu sốt cao liên tục, ho nhiều và khạc đờm có mùi hôi bất thường. Sau hai ngày điều trị tại cơ sở y tế trước đó nhưng không cải thiện, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương với chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, áp xe phổi.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) ngực và bụng ghi nhận ổ áp xe lớn ở phổi phải thông với ổ dịch vùng dưới gan qua lỗ thủng cơ hoành. Bệnh nhân đồng thời có ổ dịch ở thành bụng trái.

Các bác sĩ xác định người bệnh có nhiều tổn thương phối hợp, gồm áp xe phổi phải, thủng cơ hoành, áp xe dưới gan do thủng đại tràng phải và rò miệng nối đại tràng trái.

21-1792573928-nguoi-dan-ong-ho-ra-dom-hoi-nong-nac-bac-si-phat-hien-dieu-bat-thuong

Theo BS Hiện, tổn thương ở đại tràng phải lan lên vùng dưới gan, gây hoại tử và thủng cơ hoành, hình thành đường thông bất thường lên phổi phải. Dịch nhiễm khuẩn từ hệ tiêu hóa theo đường này lan lên phổi, tạo ổ áp xe lớn, khiến bệnh nhân ho ra đờm có mùi hôi đặc trưng.

Bác sĩ cho biết, ở người từng trải qua nhiều cuộc phẫu thuật ổ bụng, tình trạng ho ra đờm có mùi hôi bất thường kèm sốt kéo dài cần được đánh giá để xác định khả năng xuất hiện đường rò giữa đường tiêu hóa và hệ hô hấp. Nếu không kiểm soát được nguồn nhiễm, tình trạng nhiễm khuẩn có thể tiếp tục diễn tiến nặng.

Hai kíp phẫu thuật phối hợp xử lý tổn thương

Do tổn thương phức tạp, liên quan đồng thời đến ổ bụng và lồng ngực, các bác sĩ xác định cần phẫu thuật để kiểm soát nguồn nhiễm. Hai kíp phẫu thuật lồng ngực và ổ bụng được huy động phối hợp.

Kíp phẫu thuật lồng ngực mở ngực, làm sạch và dẫn lưu ổ áp xe phổi phải. Tuy nhiên, ổ áp xe ở thùy dưới phổi phải có kích thước lớn, dính nhiều tổ chức xung quanh, khiến việc tiếp cận lỗ thủng cơ hoành từ phía lồng ngực gặp khó khăn. Ê-kíp tập trung làm sạch, dẫn lưu ổ áp xe, sau đó phối hợp với kíp phẫu thuật ổ bụng để xử lý nguồn nhiễm.

Qua thám sát ổ bụng, các bác sĩ phát hiện vị trí thủng ở đại tràng phải, tổn thương lan lên vùng dưới gan, gây hoại tử cơ hoành và tạo đường thông lên phổi phải.

Tại vùng hậu môn nhân tạo bên trái, ê-kíp không xác định đây là vị trí thủng chính. Vị trí rò thực sự nằm ở miệng nối đại tràng trái từ cuộc phẫu thuật cắt u trước đó.

Các bác sĩ tiến hành làm sạch ổ bụng, hạ dây chằng gan để tiếp cận vùng cơ hoành và khâu phục hồi lỗ thủng qua đường bụng. Đồng thời, hai vị trí tổn thương ở đại tràng phải và đại tràng trái được đưa ra làm hậu môn nhân tạo nhằm kiểm soát nguồn nhiễm.

BS Tạ Quang Hiện cho biết, với những trường hợp nhiễm khuẩn phức tạp như trên, chỉ dẫn lưu ổ áp xe phổi hoặc sử dụng kháng sinh là chưa đủ. Việc xác định và xử lý nguồn gây nhiễm, gồm các vị trí thủng, rò ở đại tràng và đường thông qua cơ hoành, đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.

HL (SHTT)