Một người đàn ông 55 tuổi ở Hà Nội khiến gia đình hoảng sợ khi nhiều lần la hét, bật dậy và vung tay đánh vợ trong lúc ngủ. Sau khi thăm khám, các bác sĩ xác định nguyên nhân không phải mộng du như nhiều người nghĩ, mà là một dạng rối loạn hành vi trong giấc ngủ đặc biệt.

Khoảng nửa năm trở lại đây, ông N.T., 55 tuổi, làm việc văn phòng tại Hà Nội, bắt đầu xuất hiện những biểu hiện bất thường trong lúc ngủ khiến gia đình lo lắng. Theo lời người vợ, những sự việc này thường xảy ra vào thời điểm gần sáng. Trong lúc đang ngủ, ông T. bất ngờ la hét, bật dậy khỏi giường, thậm chí có lúc còn chạy về phía cửa phòng.

Điều khiến gia đình càng hoang mang là việc ông nhiều lần vung tay trong lúc ngủ và đánh trúng người vợ nằm cạnh. Tuy vậy, sau khi tỉnh dậy, người đàn ông này lại nhớ rất rõ nội dung giấc mơ của mình.

Theo lời bệnh nhân, ông thường mơ thấy cảnh bị truy đuổi hoặc đang xô xát với ai đó và phải tìm cách tự vệ. Dù vậy, ông hoàn toàn không biết rằng trong lúc ngủ, cơ thể mình đã thực sự phản ứng bằng cách vung tay đánh người.

08-1772941933-nguoi-dan-ong-lien-tuc-danh-vo-khi-ngu-bac-si-phat-hien-roi-loan-giac-ngu-hiem-gap.png
Bệnh nhân có nhiều hành động lạ về đêm. Ảnh minh họa: Freepik.

Ngoài những hành vi bất thường khi ngủ, ông T. không có biểu hiện rối loạn tâm thần khi tỉnh táo. Bệnh nhân không xuất hiện ảo giác, hoang tưởng và cũng không có tiền sử bệnh tâm thần hay lạm dụng rượu.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Viết Chung – Trưởng khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E (Hà Nội) – cho biết khi tiếp nhận trường hợp này, các bác sĩ đã tiến hành đánh giá và loại trừ nhiều khả năng khác nhau.

Theo bác sĩ Chung, mộng du thường xảy ra vào giai đoạn đầu của giấc ngủ, thường là trong 1/3 đầu đêm. Người bệnh hiếm khi nhớ lại nội dung giấc mơ và các hành động thường khá đơn giản, như đi lại trong phòng hay mở cửa. Trong khi đó, trường hợp của ông T. lại xuất hiện gần sáng và bệnh nhân nhớ rõ nội dung giấc mơ, nên không phù hợp với đặc điểm của mộng du.

Nếu là ác mộng thông thường, người ngủ có thể tỉnh dậy sau giấc mơ đáng sợ nhưng hiếm khi có những phản ứng vận động mạnh như bật khỏi giường hay vung tay chân. Bên cạnh đó, việc bệnh nhân hoàn toàn bình thường khi thức cũng giúp loại trừ khả năng mắc các rối loạn loạn thần.

Sau khi đối chiếu các dấu hiệu lâm sàng, các bác sĩ nhận định nhiều khả năng ông T. mắc rối loạn hành vi trong giai đoạn ngủ REM – giai đoạn cuối cùng trong chu trình của giấc ngủ.

Bác sĩ Chung giải thích rằng trong giấc ngủ bình thường, khi bước vào giai đoạn REM, não bộ hoạt động mạnh và con người thường bắt đầu mơ. Tuy nhiên, ở thời điểm này cơ thể lại rơi vào trạng thái gần như “tê liệt sinh lý”, giúp ngăn cơ thể thực hiện các hành động theo nội dung giấc mơ.

Ở những người mắc rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM, cơ chế ức chế vận động này không hoạt động bình thường. Do đó, người bệnh có thể cử động, nói chuyện hoặc phản ứng mạnh với những gì diễn ra trong giấc mơ.

Điều này lý giải vì sao khi mơ bị tấn công, họ có thể vung tay đánh trả, còn khi mơ bị truy đuổi thì có thể bật dậy chạy khỏi giường. Những phản ứng như vậy không chỉ gây nguy hiểm cho người ngủ chung mà còn khiến chính người bệnh có nguy cơ bị chấn thương.

Các bác sĩ khuyến cáo nếu người thân thường xuyên la hét, vung tay chân hoặc chạy khỏi giường trong lúc ngủ, đặc biệt là vào gần sáng, gia đình nên đưa đi khám sớm. Những biểu hiện này có thể không đơn thuần là rối loạn giấc ngủ mà đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý liên quan đến thần kinh.