30 tuổi mắc ung thư thận giai đoạn cuối, "thủ phạm" là vật dụng quen thuộc trong bữa ăn

Khi đứng trước bác sĩ, người bệnh cho biết bản thân luôn duy trì thói quen sinh hoạt điều độ: ăn uống đúng giờ, ngủ đủ giấc, không sử dụng rượu bia hay thuốc lá. Vì vậy, anh tỏ ra vô cùng bất ngờ và khó tin khi nhận kết luận mắc ung thư thận giai đoạn cuối.

Theo lời kể của bác sĩ Liu Boren tại Đài Loan (Trung Quốc), người đàn ông này đến bệnh viện kiểm tra sau thời gian dài gặp tình trạng đau thắt lưng và tiểu ra máu. Kết quả thăm khám ban đầu cho thấy bệnh đã tiến triển đến giai đoạn muộn. Tuy nhiên, các bác sĩ tại cơ sở y tế ban đầu không thể xác định rõ nguyên nhân gây bệnh. Không chấp nhận kết luận này, bệnh nhân đã tìm đến cơ sở của bác sĩ Liu để kiểm tra lại.

Trong quá trình xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ Liu phát hiện chỉ số PFAS (hợp chất polyfluoroalkyl) trong cơ thể bệnh nhân cao hơn mức tiêu chuẩn rất nhiều. Sau khi phân tích thêm các chỉ số liên quan cũng như thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống, các bác sĩ đi đến kết luận rằng việc tích tụ quá nhiều PFAS chính là yếu tố dẫn tới ung thư thận ở người đàn ông này.

Qua tìm hiểu, bác sĩ phát hiện trong hơn 10 năm, người bệnh thường xuyên đặt các suất ăn chế biến sẵn từ bên ngoài để tiết kiệm thời gian nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng. Phần lớn những bữa ăn này được đựng trong các hộp xốp hoặc hộp nhựa mỏng dùng một lần, kèm theo thìa và đũa nhựa.

Không chỉ sử dụng một lần, sau khi ăn xong, anh còn giữ lại các hộp và dụng cụ này để đựng thực phẩm tự nấu tại nhà. Khi mang đồ ăn đi làm hoặc ra ngoài, anh tiếp tục dùng chúng vì tiện lợi. Trong trường hợp không kịp rửa, anh có thể bỏ đi mà không tiếc.

Bác sĩ Liu cho biết các vật dụng ăn uống dùng một lần tuy tiện lợi nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. Một trong những nguyên nhân là do chúng có thể chứa PFAS – loại hóa chất thường được sử dụng nhằm tạo khả năng chống dính, chống nước và giảm ma sát.

PFAS không chỉ xuất hiện trong hộp nhựa, hộp xốp hay thìa, đũa, cốc dùng một lần mà còn được sử dụng trong nhiều sản phẩm khác như chảo chống dính, áo mưa hoặc quần áo chống thấm mồ hôi. Đáng lo ngại là loại hóa chất này có độ bền rất cao và gần như không bị phân hủy trong môi trường, khiến chúng dễ tích tụ trong cơ thể con người theo thời gian.

Theo bác sĩ Liu, việc sử dụng lâu dài các dụng cụ ăn uống dùng một lần, đặc biệt khi đựng thực phẩm nóng, có tính axit hoặc nhiều dầu mỡ, có thể khiến PFAS thôi nhiễm vào thức ăn rồi đi vào cơ thể. Tình trạng tích tụ lâu dài của chất này có thể dẫn tới nhiều vấn đề sức khỏe như ngộ độc, ung thư, rối loạn nội tiết, suy giảm miễn dịch, tổn thương gan, tăng cholesterol và cả các biến chứng liên quan đến thai kỳ như tiền sản giật.

Đối với ung thư thận, bác sĩ giải thích rằng PFAS thường gây tác động mạnh tới gan và thận – những cơ quan đóng vai trò lọc và đào thải độc tố của cơ thể. Khi tích tụ lâu ngày, chúng có thể làm tổn thương tế bào thận, gây viêm mạn tính, rối loạn nội tiết và làm gia tăng stress oxy hóa, từ đó tạo điều kiện cho các tế bào ung thư phát triển.

Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí của Viện Ung thư Quốc gia Trung Quốc cũng cho thấy việc tiếp xúc với PFAS có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào thận lên ít nhất 2,63 lần.

Bác sĩ Liu Boren cũng đưa ra cảnh báo rằng ngoài các dụng cụ ăn uống dùng một lần, những chiếc chảo chống dính bị trầy xước cũng có nguy cơ giải phóng PFAS ra môi trường. Do đó, người dùng nên thay mới khi lớp chống dính bị bong tróc và lựa chọn sản phẩm có chất lượng tốt ngay từ đầu.

Đối với các vật dụng ăn uống dùng một lần, nếu buộc phải sử dụng, bác sĩ khuyến cáo không nên dùng để đựng thực phẩm nóng hoặc có tính axit và tuyệt đối không tái sử dụng, dù chỉ một lần, để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.