Đời sống
02/03/2026 10:06Ngày càng có nhiều người mắc ung thư? Bác sĩ cảnh báo 4 thói quen nguy hiểm, nên bỏ ngay
1. Thức khuya, ngủ thiếu kéo dài
Không ít người nghĩ ngủ 5 tiếng mỗi đêm là đủ. Nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ mạn tính có liên quan đến nguy cơ tăng ở một số loại ung thư như vú, tiền liệt tuyến và đại trực tràng.
Ban đêm là thời điểm cơ thể sửa chữa tổn thương, hệ miễn dịch nhận diện và loại bỏ tế bào bất thường. Khi giấc ngủ bị rút ngắn liên tục, cơ chế này suy yếu. Thức khuya còn gây rối loạn nội tiết, tăng viêm mạn tính, thúc đẩy béo phì và kháng insulin – những yếu tố thuận lợi cho ung thư phát triển.
Duy trì giấc ngủ khoảng 7 giờ mỗi đêm, ngủ trước 23 giờ, về lâu dài có thể quan trọng hơn cả việc cố gắng vận động thêm vài nghìn bước ban ngày.
2. Hút thuốc, dù “chỉ một ít”
Từ thuốc lá truyền thống đến thuốc lá điện tử, mối liên hệ với ung thư đã được ghi nhận rõ ràng. Khói thuốc chứa hơn 70 chất có khả năng gây ung thư. Ngoài ung thư phổi, thuốc lá còn liên quan đến ung thư miệng, thực quản, bàng quang, tụy và nhiều cơ quan khác.
Suy nghĩ “hút ít cho vui” hay “đổi sang loại nhẹ hơn” không loại bỏ rủi ro. Nicotine gây nghiện vẫn tồn tại cùng nhiều hợp chất độc hại. Không có mức hút thuốc nào được xem là an toàn tuyệt đối. Kết quả xét nghiệm bình thường hiện tại không đồng nghĩa nguy cơ đã biến mất, mà có thể chỉ là chưa bộc lộ.
3. Uống rượu bia thường xuyên
Theo khuyến cáo quốc tế, không có mức tiêu thụ rượu bia nào hoàn toàn an toàn với nguy cơ ung thư. Khi vào cơ thể, cồn chuyển hóa thành acetaldehyde – chất có thể gây tổn thương DNA và được xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư ở người.
Việc uống rượu đều đặn làm tăng nguy cơ ung thư gan, khoang miệng, họng, thực quản, đại trực tràng và cả ung thư vú. Nguy cơ không chỉ đến từ những lần quá chén, mà từ sự tích lũy kéo dài qua năm tháng.
4. Ăn nhiều đường, nhiều mỡ, cân nặng tăng nhanh
Không ít bệnh nhân ung thư từng có giai đoạn tăng cân nhanh, vòng eo lớn dần trước khi phát hiện bệnh. Béo phì, đặc biệt là béo bụng, liên quan đến nguy cơ cao hơn ở nhiều loại ung thư như vú, nội mạc tử cung, đại trực tràng, gan và tụy.
Chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ, đồ chiên rán, nước ngọt có đường làm tăng insulin và các yếu tố tăng trưởng trong máu, kích thích tế bào tăng sinh. Tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp kéo dài cũng tạo môi trường thuận lợi cho tế bào bất thường phát triển.
Thực tế cho thấy, một người làm việc văn phòng ít vận động nhưng ăn uống điều độ, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và ngủ đủ giấc có thể có nguy cơ ung thư tổng thể thấp hơn người tập luyện thường xuyên nhưng vẫn duy trì nhiều thói quen xấu.
Phòng ngừa ung thư không đòi hỏi những biện pháp phức tạp hay tốn kém. Những thay đổi cơ bản nhưng bền vững như bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ngủ đủ và đúng giờ, giữ cân nặng hợp lý, ăn nhiều rau quả và ngũ cốc nguyên hạt mới là nền tảng lâu dài.
Bài đọc nhiều
