Phát hiện ung thư từ dấu hiệu sưng mắt cá chân, bé gái 8 tuổi được cứu giữ lại chi sau ca mổ 8 giờ

Bé N. (8 tuổi, Hà Nội) lần đầu xuất hiện tình trạng sưng mắt cá chân trái khi mới 4 tuổi. Cho rằng con bị ngã trong lúc chơi đùa, gia đình chỉ xoa dầu và theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, khi tình trạng không thuyên giảm, bé được đưa đi khám và phát hiện có khối u ở đầu dưới xương mác chân trái.

Sau đó, bé được phẫu thuật lấy u và làm giải phẫu bệnh. Hậu phẫu thuận lợi, sức khỏe ổn định, sinh hoạt trở lại bình thường. Tuy nhiên, việc tái khám định kỳ về sau không được duy trì đều đặn.

Đến cuối tháng 1/2026, chân trái của bé bất ngờ sưng to trở lại, kèm đau nhiều và khó khăn khi đi lại. Thăm khám tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy khối u Chondrosarcoma – u sụn ác tính – đã tái phát tại đầu dưới xương mác trái. Khối u phá hủy toàn bộ mắt cá ngoài, chèn ép mạch máu và thần kinh quanh cổ chân, song chưa ghi nhận di căn.

Trước tình trạng này, các bác sĩ quyết định phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ khối u theo nguyên tắc điều trị ung thư xương, đảm bảo diện cắt âm tính (R0). Sau hội chẩn chuyên môn, ê-kíp lựa chọn phương án ghép chỏm xương mác có cuống mạch kết hợp đảo da để tái tạo phần khuyết hổng sau khi cắt u.

Theo TS.BS Hoàng Hải Đức, Trưởng khoa Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Trung ương, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở việc loại bỏ khối u mà còn ở nhiệm vụ tái tạo cấu trúc chịu lực và giữ vững trục cổ chân cho bệnh nhi nhỏ tuổi. Ca mổ phải xử lý đồng thời khuyết hổng xương theo nguyên tắc ung thư, tổn thương da do cắt rộng và thực hiện vi phẫu nối mạch trên hệ mạch máu nhỏ của trẻ.

Việc lấy vạt chỏm xương mác có cuống mạch đòi hỏi thao tác bóc tách tinh tế để bảo tồn thần kinh mác chung và đảm bảo tưới máu tốt cho vạt ghép. Quá trình cố định xương cũng phải đủ vững chắc nhưng không được ảnh hưởng đến sụn tăng trưởng.

Ở trẻ 8 tuổi, nếu không tái tạo đúng cấu trúc mắt cá ngoài, nguy cơ mất vững cổ chân và lệch trục dạng valgus sẽ tăng dần theo thời gian, dẫn đến đau, hạn chế vận động và có thể phải can thiệp chỉnh trục nhiều lần về sau.

Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ, bao gồm cắt u en bloc kết hợp vi phẫu nối mạch và tái tạo hệ thống dây chằng cổ chân nhằm đảm bảo chức năng vận động lâu dài. Sau mổ, bệnh nhi hồi phục tốt, xương ghép đúng vị trí, tưới máu ổn định, vận động và cảm giác các ngón chân bình thường. Đáng chú ý, trẻ không cần hóa trị bổ sung.

Bệnh nhi được xuất viện đúng dịp 27/2, đánh dấu một hành trình điều trị đầy nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ. Việc giữ lại được chi và khớp cổ chân cho một bệnh nhi nhỏ tuổi không chỉ là thành công về chuyên môn, mà còn mở ra cơ hội để em tiếp tục phát triển, vận động và sống trọn vẹn trong những năm tháng phía trước.