Rét đậm, rét hại và mối nguy tiềm ẩn với người bệnh tim mạch

aA

Vào mùa đông hoặc những đợt rét đậm, rét hại, các cơ sở y tế thường ghi nhận số ca nhập viện do biến chứng tim mạch gia tăng. Thời tiết lạnh không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày mà còn tác động trực tiếp đến hệ tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi và những người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, bệnh mạch vành hay suy tim.

Rét đậm, rét hại và mối nguy tiềm ẩn với người bệnh tim mạch — Ảnh minh họa: Khánh Huy

Khi nhiệt độ môi trường xuống thấp, cơ thể phải kích hoạt nhiều cơ chế để giữ ấm. Một trong những phản ứng phổ biến là co mạch máu ngoại vi nhằm hạn chế thất thoát nhiệt. Tuy nhiên, sự co mạch này lại làm huyết áp tăng lên, khiến tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm máu đi nuôi cơ thể. Ở những người đã có sẵn bệnh tim mạch, sự gia tăng gánh nặng này có thể làm xuất hiện hoặc nặng lên các triệu chứng như đau thắt ngực, khó thở, thậm chí dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Bên cạnh đó, thời tiết lạnh còn khiến nhịp tim và nhu cầu oxy của cơ tim tăng cao. Khi tim phải làm việc quá sức trong điều kiện mạch máu co hẹp, nguy cơ thiếu máu cơ tim trở nên rõ rệt hơn. Không chỉ vậy, nhiệt độ thấp còn làm tăng độ nhớt của máu, khiến máu trở nên “đặc” hơn và dễ hình thành cục máu đông. Đây là yếu tố quan trọng làm gia tăng nguy cơ đột quỵ và các tai biến tim mạch khác trong những ngày lạnh sâu. Ngoài ra, mùa lạnh cũng là thời điểm các bệnh nhiễm trùng hô hấp như cảm cúm, viêm phổi dễ bùng phát. Những bệnh lý này có thể làm tình trạng tim mạch xấu đi nhanh chóng, nhất là ở người có sức đề kháng kém.

Thực tế lâm sàng cho thấy, tỷ lệ tai biến tim mạch và đột quỵ thường tăng vào những ngày nhiệt độ giảm đột ngột. Nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý bao gồm người mắc tăng huyết áp, người có bệnh mạch vành, từng đặt stent hoặc từng bị nhồi máu cơ tim, người suy tim, rối loạn nhịp tim, người đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, người cao tuổi và những người ít vận động.

Để bảo vệ trái tim trong mùa lạnh, việc giữ ấm cơ thể đúng cách đóng vai trò rất quan trọng. Người dân nên mặc đủ ấm, chú ý bảo vệ các vùng dễ mất nhiệt như cổ, ngực, đầu và bàn chân. Cần hạn chế ra ngoài quá sớm vào buổi sáng hoặc đi lại vào ban đêm khi nhiệt độ xuống thấp, đồng thời giữ ấm không gian sinh hoạt, đặc biệt là phòng ngủ, tránh gió lùa trực tiếp.

Song song với đó, việc tuân thủ điều trị là yếu tố không thể bỏ qua đối với người có bệnh tim mạch. Người bệnh cần uống thuốc đúng liều, đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ và tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Theo dõi huyết áp thường xuyên, nhất là trong những ngày rét đậm, giúp phát hiện sớm các bất thường để có biện pháp xử trí kịp thời.

Duy trì lối sống lành mạnh cũng góp phần quan trọng trong phòng ngừa biến chứng tim mạch khi trời lạnh. Chế độ ăn cần cân đối, hạn chế muối, mỡ động vật và rượu bia. Việc uống đủ nước giúp duy trì độ lưu thông của máu, tránh tình trạng máu quá cô đặc. Hoạt động thể chất nên được duy trì ở mức độ vừa phải, ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng trong nhà, tránh tập luyện quá sức ngoài trời lạnh.

Cuối cùng, người dân cần đặc biệt chú ý nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau tức ngực, khó thở, hoa mắt, chóng mặt, đau đầu dữ dội hoặc các biểu hiện thần kinh như tay chân yếu, nói khó, méo miệng, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Thời tiết lạnh là yếu tố làm gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, nhưng hoàn toàn có thể giảm thiểu rủi ro nếu mỗi người chủ động phòng ngừa, tuân thủ điều trị và giữ ấm cơ thể đúng cách. Đây chính là chìa khóa quan trọng để bảo vệ trái tim khỏe mạnh trong những ngày đông giá lạnh.