Trong những ngày hè oi ả, hành động bước ngay vào phòng điều hòa lạnh ngắt hay ngồi chực chờ trước luồng quạt xoáy mạnh sau khi vừa di chuyển ngoài nắng về đã trở thành thói quen phổ biến của rất nhiều người.

Tuy nhiên, đằng sau cảm giác dễ chịu tức thì đó lại là mầm họa vô cùng nguy hiểm đối với hệ tuần hoàn, nguy cơ gây liệt cơ mặt và nghiêm trọng hơn là đột quỵ.  

Thời tiết khắc nghiệt không phải là yếu tố duy nhất gia tăng các ca cấp cứu đột quỵ. Nhiều phản ứng dây chuyền tiêu cực xuất phát chính từ những thói quen tưởng chừng như vô hại nhằm hạ nhiệt nhanh chóng. Việc thiếu cẩn trọng khi làm mát cơ thể đột ngột chính là đòn đả kích mạnh mẽ lên hệ thống tim mạch và thần kinh.  

10-1786296798-thoi-quen-chia-quat-manh-vao-nguoi-khi-moi-di-nang-ve-tuong-mat-ma-rat-co-hai-bac-si-giai-thich-ly-do

Trải qua nhiều giờ liền chống chịu dưới cái nắng gay gắt, cơ thể con người phải liên tục vận hành cơ chế tự điều hòa nhằm thoát nhiệt: các mạch máu dưới da co giãn tối đa, tuyến mồ hôi hoạt động hết công suất để làm mát, từ đó kéo theo sự sụt giảm nhanh chóng về lượng nước và các chất điện giải. Nếu không kịp thời bù đắp, người đi nắng rất dễ rơi vào trạng thái mất nước, suy giảm khả năng tuần hoàn, buộc trái tim phải co bóp và làm việc với cường độ cao hơn bình thường.  

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết cơ thể con người khi đang nóng cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ. Việc làm lạnh đột ngột, đặc biệt khi luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào cơ thể, có thể gây co mạch và làm huyết áp thay đổi nhanh. Đối với người cao tuổi, người tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc có bệnh tim mạch, sự thay đổi này đáng lưu ý hơn.  

Bên cạnh nguy cơ đột quỵ, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột còn liên quan đến hiện tượng liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, thường biểu hiện bằng méo miệng, lệch nhân trung, khó nhắm kín một bên mắt. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ ngồi trước quạt sau khi đi nắng là sẽ bị liệt mặt hay đột quỵ.  

Điều đáng lo là những biểu hiện ban đầu của một số bệnh lý thần kinh có thể xuất hiện khá đột ngột. Người bệnh có thể thấy méo miệng, nói khó, yếu hoặc tê một bên tay chân, chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ, đau đầu dữ dội hoặc rối loạn ý thức.  

Thực tế ghi nhận nhiều trường hợp khi xuất hiện các triệu chứng bất thường đã tự ý can thiệp tại nhà bằng cạo gió, xoa bóp hoặc các mẹo dân gian. Bác sĩ nhấn mạnh điều này có thể làm mất thời gian vàng điều trị. Ngay khi có biểu hiện bất thường, người bệnh cần được đưa tới cơ sở y tế càng sớm càng tốt.  

Để bảo vệ sức khỏe trong những ngày oi bức, việc từ bỏ thói quen làm lạnh cấp tốc là vô cùng cần thiết. Sau khi đi ngoài trời nắng về, thay vì đứng trước quạt hoặc điều hòa ở mức mạnh, mọi người nên tìm nơi thoáng mát, tránh ánh nắng và để cơ thể hạ nhiệt từ từ.  

Mọi người có thể ngồi nghỉ khoảng 20-30 phút, lau khô mồ hôi, uống nước và theo dõi cảm giác của cơ thể trước khi vào phòng điều hòa. Khi sử dụng quạt, người dân nên để chế độ quay, tránh hướng thẳng vào đầu, mặt hoặc gáy.  

Đối với điều hòa, không nên đặt nhiệt độ quá thấp ngay khi vừa từ ngoài trời nóng bước vào. Mức khoảng 25-26 độ C và việc hạn chế chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong nhà và ngoài trời sẽ giúp cơ thể dễ thích nghi hơn.  

Người vừa ở ngoài trời nắng về cũng cần chú ý bù đủ nước, nhất là sau khi vận động hoặc ở ngoài trời trong thời gian dài. Những người ra nhiều mồ hôi có thể cần bổ sung thêm điện giải phù hợp. Mọi người cũng nên hạn chế rượu bia và các đồ uống có thể làm tăng mất nước trong thời điểm này.  

Những người lớn tuổi, người tăng huyết áp, mắc bệnh tim mạch hoặc từng có tiền sử đột quỵ càng cần thận trọng trong những ngày nắng nóng. Nhóm này không nên chủ quan với các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu, mệt lả hoặc bất thường về thần kinh sau khi đi ngoài trời về. Khi người bệnh xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người nhà cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến bệnh viện ngay, vì với đột quỵ, việc cấp cứu càng sớm càng có ý nghĩa đối với khả năng hồi phục.