Thu hồi sữa công thức nghi nhiễm độc tố gây liệt cơ ở trẻ sơ sinh

Tối 20/11, TS.Dược sĩ Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, cho biết cơ quan này đã phát hành văn bản cảnh báo trên toàn hệ thống về loại sữa công thức nói trên. Động thái này được đưa ra sau khi INFOSAN – mạng lưới cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế – thông báo vụ ngộ độc botulism ở trẻ sơ sinh tại Hoa Kỳ vào ngày 19/11/2025, liên quan đến sản phẩm bị nghi nhiễm khuẩn.

Theo ghi nhận của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), tính đến ngày 19/11 đã có 31 ca nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, phân bố tại 13 bang, và tất cả đều phải nhập viện.

Trước nguy cơ lan rộng, cơ quan y tế Hoa Kỳ kêu gọi phụ huynh ngừng ngay lập tức việc sử dụng mọi loại sữa ByHeart Whole Nutrition Infant Formula, bất kể số lô hay hình thức đóng gói. Nhà sản xuất ByHeart Inc. hiện cũng đã tiến hành thu hồi tự nguyện toàn bộ các lô hàng đang lưu hành.

Tại Việt Nam, để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các địa phương nhanh chóng rà soát hồ sơ liên quan đến sản phẩm; làm việc với các đơn vị nhập khẩu và phân phối nếu có, nhằm yêu cầu ngừng tiêu thụ – đồng thời tiến hành thu hồi. Các địa phương cũng cần tổng hợp số lượng sản phẩm đã nhập, đã bán và tồn kho, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân không tiếp tục sử dụng. Báo cáo kết quả phải gửi về Cục trước ngày 28/11/2025.

Ngộ độc botulinum, dù hiếm gặp, là bệnh lý cực kỳ nguy hiểm và có thể đe dọa tính mạng. Ở trẻ sơ sinh, biểu hiện thường thấy gồm khó bú, táo bón, bú yếu, sụp mí, giảm biểu cảm, khóc yếu, không nâng được đầu, cơ mềm nhũn và suy giảm khả năng cầm nắm. Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo phụ huynh cần theo dõi chặt chẽ sức khỏe trẻ nếu từng sử dụng sản phẩm bị cảnh báo. Khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào, phải đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Việc vệ sinh các dụng cụ pha sữa và bề mặt tiếp xúc bằng nước xà phòng nóng hoặc máy rửa bát cũng rất quan trọng để ngăn ngừa vi khuẩn.

Theo các chuyên gia chống độc, botulinum thường xâm nhập cơ thể qua thực phẩm nhiễm độc tố. Đồ ăn bảo quản kém, đặc biệt là các loại đồ hộp có độ acid thấp như thịt, cá hay đậu đóng hộp, đều có thể trở thành nguồn gây bệnh. Trẻ dưới một tuổi còn có nguy cơ nhiễm độc tố clostridium botulinum nếu dùng mật ong hoặc sữa bột chứa nha bào, vốn có thể phát triển và sinh độc tố trong đường tiêu hóa.

Những triệu chứng do botulinum gây ra đều xuất phát từ hiện tượng liệt cơ. Nếu không điều trị sớm, tình trạng có thể tiến triển nặng, gây liệt cơ hô hấp, tay, chân và thân mình. Trong ngộ độc thực phẩm, dấu hiệu thường khởi phát sau 18 – 36 giờ kể từ khi ăn phải thực phẩm bẩn.

Các triệu chứng phổ biến bao gồm khó nuốt, yếu cơ, nhìn đôi, sụp mí, mờ mắt, khó nói, khó thở hoặc hạn chế cử động mắt. Một số trường hợp có thể nôn, buồn nôn, đau bụng và tiêu chảy. Ở trẻ sơ sinh, biểu hiện thường là táo bón, bú kém, sụp mí, phản ứng ánh sáng chậm, khuôn mặt ít biểu cảm và tiếng khóc yếu.

Không phải bệnh nhân nào cũng xuất hiện tất cả triệu chứng cùng lúc, nhưng chỉ cần nghi ngờ ngộ độc botulinum, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện ngay để điều trị kịp thời.