Đời sống
30/09/2025 11:35Tố cáo 5 kiểu ăn tinh bột "bòn rút" tuổi thọ: Tưởng lành mạnh hóa ra hại sức khỏe vô cùng!
Tinh bột quen thuộc trong bữa ăn mỗi ngày, từ bát cơm nóng, ổ bánh mì cho tới bát bún, mì... Thế nhưng, nhiều người lại nghĩ tinh bột là thủ phạm khiến tăng cân, gây béo bụng hay làm đường huyết tăng cao và ăn càng ít thì càng tốt. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thực phẩm tốt hay hại phụ thuộc nhiều vào cách ăn. Nếu đang ăn tinh bột theo 5 kiểu dưới đây, bạn đang tự "bòn rút" tuổi thọ của mình mà không hay:
1. Ăn quá ít tinh bột
Một nghiên cứu kéo dài 25 năm, công bố trên tạp chí The Lancet với hơn 430 nghìn người tham gia đã chỉ ra mối liên hệ giữa lượng tinh bột nạp vào và tuổi thọ. Kết quả cho thấy, nhóm ăn quá ít carbohydrate (dưới 40% tổng năng lượng) có nguy cơ giảm đến 4 năm tuổi thọ. Nhóm ăn quá nhiều (hơn 70% năng lượng) giảm khoảng 1 năm. Trong khi đó, tỷ lệ an toàn nhất là 50 - 55% tổng calo mỗi ngày.
Điều này cho thấy ăn quá ít hay quá nhiều tinh bột đều không tốt. Thiếu tinh bột khiến cơ thể thiếu năng lượng cho não, gan, thận, dẫn đến mệt mỏi, dễ suy kiệt và nhiều vấn đề sức khỏe khác nếu duy trì lâu.
2. Chỉ ăn ngũ cốc thô, không ăn tinh bột trắng
Bác sĩ Trương Hiểu Yến - Trưởng khoa Dinh dưỡng của Bệnh viện Sức khỏe Trẻ em và Phụ nữ (Giang Tô, Trung Quốc) cho biết, ngũ cốc nguyên hạt chứa nhiều chất xơ, tốt cho tiêu hóa và kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, nếu ăn quá nhiều và thay thế hoàn toàn cơm trắng bằng ngũ cốc thô, dạ dày phải làm việc nặng hơn, dễ gây đầy bụng, khó tiêu, thậm chí rối loạn tiêu hóa.
Cách hợp lý nhất là nên kết hợp ngũ cốc tinh luyện với ngũ cốc thô. Trong một bữa, bạn có thể dùng khoảng 1 bát cơm nhỏ (100 - 120g gạo đã nấu chín), trong đó trộn xen kẽ giữa cơm trắng với gạo lứt, ngô, đậu hoặc khoai.
3. Thích ăn tinh bột chế biến kiểu chiên rán nhiều dầu mỡ
Theo chuyên gia dinh dưỡng cộng đồng Cao Đan Hồng (Trung Quốc), tinh bột vốn không hại, nhưng khi đem chiên rán trong dầu nóng lại biến thành “gánh nặng” cho cơ thể. Các món như cơm rang, bánh rán, mì xào... chứa lượng calo và chất béo lớn. Dầu mỡ ở nhiệt độ cao còn phá hủy vitamin, khoáng chất, đồng thời tạo ra chất độc hại như acrylamide có khả năng gây ung thư.
Vì thế, dù ngon miệng, nhóm món tinh bột chiên rán chỉ nên ăn thỉnh thoảng, tuyệt đối không thay cho bữa chính hằng ngày. Nên ưu tiên cách cách chế biến ít dầu mỡ, dễ tiêu hóa.
4. Giảm cân bằng cách loại bỏ hoàn toàn tinh bột
Bác sĩ Lý Anh - Phó trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Tuyên Vũ thuộc Đại học Y Thủ đô (Trung Quốc) cảnh báo, giảm cân bằng cách cắt hoàn toàn tinh bột là sai lầm nguy hiểm. Tinh bột là nguồn năng lượng chính cho gan, thận và đặc biệt là não bộ. Khi bị thiếu, tế bào thần kinh nhanh chóng rơi vào tình trạng “đói ăn”, khiến cơ thể mệt mỏi, giảm tập trung, lâu dài còn gây rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng tim mạch.
Không chỉ vậy, việc thiếu hụt dưỡng chất từ tinh bột còn kéo theo nhiều hệ quả khác như rụng tóc, da xấu, rối loạn nội tiết. Thay vì loại bỏ, nên giảm tinh bột trắng và kết hợp ngũ cốc nguyên hạt, khoai, đậu để vừa no lâu vừa đủ dưỡng chất cho cơ thể.
5. Ăn tinh bột đầu tiên trong bữa cơm
Nhiều người thường ăn cơm hoặc bánh mì ngay đầu bữa vì dễ tạo cảm giác no nhanh. Nhưng bác sĩ Trịnh Bồi Phấn - Trưởng khoa dinh dưỡng của Bệnh viện Chiết Giang (Trung Quốc) cảnh báo đây là thói quen gây tăng đường huyết đột ngột.
Khi bụng đói, ăn ngay tinh bột sẽ kích thích insulin hoạt động mạnh, dễ gây thừa cân và tiểu đường lâu dài. Thứ tự ăn khoa học là: bắt đầu bằng canh hoặc rau để tạo cảm giác lưng bụng, tiếp theo là thịt cá để bổ sung protein, cuối cùng mới đến cơm và các loại tinh bột. Cách này giúp kiểm soát lượng calo nạp vào, đồng thời giảm gánh nặng cho dạ dày.
Người trưởng thành nên ăn khoảng 250 - 400g tinh bột khô mỗi ngày, phân bổ hợp lý giữa gạo trắng, gạo lứt, ngô, đậu, khoai và yến mạch để vừa đủ năng lượng vừa giàu chất xơ. Khi chế biến, nên ưu tiên luộc, hấp, nấu canh thay vì chiên rán để giữ dưỡng chất và tránh sinh chất độc hại. Bữa ăn cũng cần ăn rau và canh trước, sau đó mới tới đạm và tinh bột để kiểm soát đường huyết. Ngoài ra, chọn tinh bột “chậm” như khoai lang, gạo lứt, yến mạch sẽ giúp no lâu, hạn chế thèm ăn vặt và giảm nguy cơ béo phì.
