Trả giá đắt vì thói quen "cứ mệt là truyền nước" tại nhà

Dù được xem là giải pháp tiện lợi, PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, lại đưa ra cảnh báo đanh thép: truyền dịch là thủ thuật y tế điều trị chứ không phải liệu pháp bồi bổ hay "liều thuốc thần kỳ" nâng cao sức khỏe cho mọi người.

Ba nhóm đối tượng lạm dụng và nguy cơ rình rập

Phân tích về những người tìm đến dịch vụ này, PGS Nguyễn Lân Hiếu chia làm ba nhóm chính.

Nhóm thứ nhất bao gồm người có chỉ định y khoa rõ ràng như bệnh nhân mạn tính, người già yếu khó di chuyển hoặc người sốt, nôn, tiêu chảy cần bù nước và điện giải. Tuy nhiên, chính nhóm có lý do chính đáng này lại đối mặt rủi ro biến chứng cao nhất do thể trạng kém. 

Bác sĩ Hiếu nhấn mạnh, việc thực hiện tại nhà bắt buộc phải do bác sĩ/điều dưỡng có chứng chỉ hành nghề đảm nhiệm, có đơn thuốc cụ thể, quy trình vô khuẩn tuyệt đối, trang bị đầy đủ phương tiện xử trí sốc phản vệ và có người thân túc trực theo dõi.

Nhóm thứ hai là những người hoàn toàn không có chỉ định nhưng lại chủ động truyền dịch với mong muốn "lấy lại sức" nhanh chóng. Đây là đối tượng phổ biến nhất, từ người mệt mỏi, làm việc quá sức đến người sau khi uống rượu bia tìm tới các gói "truyền đạm", "truyền thải độc gan" hay "truyền vitamin C". 

Bác sĩ Hiếu khẳng định, các dung dịch này chủ yếu là nước muối, đường hoặc vitamin liều cao, không giúp gan giải độc nhanh hơn hay có tác dụng phục hồi thần kỳ như quảng cáo; cảm giác khỏe khoắn sau đó phần lớn tới từ tâm lý và việc cơ thể được cấp nước, theo VTC News.

Nhóm cuối cùng—và cũng tiềm ẩn rủi ro lớn nhất—là những người truyền dịch để làm đẹp (truyền trắng, truyền glutathione, collagen, vitamin C) tại nhà hoặc ở các spa. Việc dùng thuốc liều cao, sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc tự ý phối hợp nhiều loại thuốc cùng lúc đẩy nguy cơ nhiễm trùng và sốc phản vệ lên mức báo động.

Những biến chứng đe dọa tính mạng

Lạm dụng truyền dịch tại nhà có thể dẫn đến những hậu quả thảm khốc khi thiếu thốn các trang thiết bị cấp cứu và hệ thống theo dõi chuyên dụng. Sai sót vô khuẩn dễ dẫn đến sưng mủ tại vị trí tiêm, nghiêm trọng hơn là nhiễm trùng huyết. Sốc phản vệ—tình trạng tụt huyết áp, khó thở, hôn mê và tử vong chỉ sau vài phút—có thể xảy ra ngay cả với các dung dịch lành tính như nước muối sinh lý hay vitamin.

Bên cạnh đó, bọt khí trong dây truyền có nguy cơ gây tắc mạch phổi. Việc truyền quá nhiều hoặc quá nhanh dịch truyền dễ khiến người cao tuổi, trẻ nhỏ, người bệnh tim mạch hay suy thận rơi vào tình trạng quá tải tuần hoàn, gây phù phổi cấp với triệu chứng khó thở, tức ngực, tăng huyết áp. Các biến chứng khác như viêm tắc tĩnh mạch, hoại tử do thoát mạch, hoặc rối loạn điện giải gây co giật, rối loạn nhịp tim cũng rất dễ xuất hiện nếu dùng sai chỉ định.

Chuyên gia khuyến cáo, người dân cần dừng truyền ngay lập tức và gọi cấp cứu 115 khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như khó thở, đau ngực, sốt cao rét run, tụt huyết áp, nổi ban, sưng môi mắt, co giật hoặc tim đập nhanh. Truyền dịch là liệu pháp điều trị đòi hỏi sự đánh giá cẩn trọng của bác sĩ trong điều kiện an toàn, tuyệt đối không nên coi đây là phương pháp bồi bổ hay làm đẹp theo truyền miệng.