4 loại đồ uống âm thầm "nuôi" tế bào ung thứ, loại thứ nhất giới trẻ cực kỳ ưa thích

Việc nhâm nhi một ly nước ngọt hay trà sữa thơm ngon mỗi ngày dường như đã biến thành thói quen "quốc dân" khó lòng từ bỏ. Tuy nhiên, đằng sau sự sảng khoái tức thì đó lại là những hiểm họa khôn lường đối với sức khỏe đã được hàng loạt nghiên cứu khoa học quốc tế chứng minh.

Các kết quả nghiên cứu khoa học đã đưa ra lời cảnh báo đáng ngại khi chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa việc tiêu thụ thường xuyên một số nhóm thức uống quen thuộc với sự gia tăng nguy cơ mắc nhiều căn bệnh ung thư nguy hiểm. 

Đáng chú ý, có những loại đồ uống mà chỉ cần dung nạp khoảng 500ml mỗi ngày đã đủ để thúc đẩy nguy cơ mắc ung thư tụy tăng lên tới 87%.

1. Đồ uống có đường

Xếp ở vị trí nguy hiểm nhất trong danh sách cảnh báo là các sản phẩm đồ uống chứa hàm lượng đường cao. Nhóm này bao gồm vô số thức uống quen thuộc hàng ngày như nước ngọt có ga, trà sữa, trà đóng chai ngọt, nước tăng lực, đồ uống thể thao và thậm chí cả các loại nước ép trái cây được bổ sung thêm đường.

Một công bố năm 2015 từ Đại học Tufts (Mỹ) đã vạch trần quy mô ảnh hưởng tàn khốc của đồ uống chứa đường khi xác định chúng là nguyên nhân gây ra khoảng 184.000 ca tử vong trên toàn cầu hằng năm. Trong số đó, có tới 6.450 trường hợp tử vong trực tiếp do ung thư, số còn lại chủ yếu liên quan tới các biến chứng tim mạch và đái tháo đường.

Viện dẫn cụ thể hơn, việc duy trì mức tiêu thụ khoảng 500ml đồ uống có đường mỗi ngày, tương đương dung tích một cốc trà sữa cỡ vừa hoặc một chai nước ngọt, sẽ khiến nguy cơ mắc ung thư tụy cao hơn tới 87% so với những người không dùng thường xuyên. Đáng lo ngại hơn, nếu lượng đường nạp vào đạt mốc khoảng 70g (tương đương gần 2 lon nước ngọt), nguy cơ tử vong do ung thư tụy có thể nhân lên gấp 3 lần.

Dưới góc độ sinh học, giới chuyên gia giải thích rằng việc nạp đường liên tục khiến nồng độ insulin trong máu duy trì ở mức cao, dần dần dẫn đến hiện tượng kháng insulin. Tình trạng này kích thích cơ thể sản sinh mạnh mẽ yếu tố tăng trưởng IGF-1 (Insulin-like Growth Factor-1). 

Đây là nhân tố có khả năng thúc đẩy sự phân chia tế bào. Khi các tế bào mang đột biến xuất hiện, tác động này tạo điều kiện cho chúng phát triển nhanh chóng, từ đó gia tăng nguy cơ hình thành khối u. 

Không dừng lại ở ung thư tụy, thói quen ăn uống nhiều đường còn được chứng minh có liên quan tới nguy cơ mắc ung thư vú, đặc biệt ở những người đồng thời tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu năng lượng và chất béo.

2. Rượu bia

Khác với những yếu tố nguy cơ vẫn còn gây nhiều tranh cãi, đồ uống chứa cồn như rượu bia đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa vào danh sách chất gây ung thư loại 1. Điều này đồng nghĩa với việc đã có đầy đủ căn cứ khoa học khẳng định khả năng gây ung thư của chúng trên cơ thể người. Cụ thể, các số liệu thống kê chỉ ra rằng việc nạp vào cơ thể chỉ khoảng 18g cồn — tương đương chưa đầy 1,5 lon bia — đã làm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng gia tăng 7%.

Quá trình chuyển hóa cồn trong cơ thể tạo ra acetaldehyde. Đây là một hợp chất cực độc đối với ADN và cũng được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư loại 1. Yếu tố di truyền càng làm gia tăng mối nguy này đối với người châu Á, khi có tới khoảng 30% dân số bẩm sinh thiếu hụt enzyme ALDH2 — loại enzyme chịu trách nhiệm phân hủy acetaldehyde. 

Đây chính là nguyên nhân giải thích cho hiện tượng đỏ mặt ngay khi vừa uống một lượng nhỏ rượu bia ở nhiều người. Ở nhóm đối tượng này, việc acetaldehyde bị ứ đọng lâu ngày trong cơ thể sẽ gây tổn thương ADN, cản trở cơ chế tự sửa chữa của tế bào và đẩy nguy cơ mắc các bệnh ung thư vòm họng, ung thư thực quản, ung thư khoang miệng cùng nhiều biến thể ung thư vùng đầu - cổ lên mức rất cao.

3. Đồ uống nóng trên 65°C

Nhiều người thường giữ thói quen thưởng thức trà, cà phê hay các loại canh khi còn bốc khói nghi ngút vì cho rằng đây là lúc hương vị đạt mức hoàn hảo nhất. Tuy nhiên, sở thích này lại tiềm ẩn rủi ro sức khỏe không hề nhỏ.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã chính thức xếp các loại thức uống có nhiệt độ trên 65°C vào nhóm 2A — nhóm các tác nhân có khả năng gây ung thư cho con người. Các chuyên gia phân tích rằng bản thân bản chất của trà hay cà phê không phải là nguyên nhân, mà chính mức nhiệt quá cao mới là yếu tố nguy hiểm. 

Việc duy trì thói quen dùng đồ uống quá nóng sẽ trực tiếp làm niêm mạc thực quản và khoang miệng bị tổn thương do bỏng nhẹ liên tục. Những tổn thương lặp đi lặp lại này sẽ dẫn đến tình trạng viêm mạn tính, lâu dần làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào và tiến triển thành ung thư thực quản. Do đó, giải pháp đơn giản là nên kiên nhẫn chờ đồ uống nguội bớt vài phút trước khi sử dụng.

4. Nước ép đóng hộp và chế biến sẵn

Sự nhầm lẫn phổ biến hiện nay là cho rằng nước ép trái cây đóng hộp hay chế biến sẵn là giải pháp thay thế hoàn hảo và an toàn tuyệt đối so với nước ngọt. Dù vậy, thực tế lại không hoàn toàn như mong đợi.

Nghiên cứu từ Đại học Tufts nhấn mạnh rằng, chỉ cần tiêu thụ 236ml đồ uống chứa trên 50 kcal từ đường đã đủ để đẩy nguy cơ mắc ung thư tăng thêm 18%. Cùng chung nhận định, Bác sĩ Hoàng Hiên cảnh báo rằng ngay cả việc sử dụng quá thường xuyên các loại nước ép 100% nguyên chất cũng có thể khiến nguy cơ ung thư tăng khoảng 12%.

Lý giải cho điều này, trong quá trình chế biến và ép lấy nước, phần lớn lượng chất xơ tự nhiên đã bị loại bỏ, dẫn tới việc đường fructose bị hấp thu rất nhanh vào dòng máu. 

Khi đó, gan bắt buộc phải chuyển hóa lượng đường dư thừa này thành chất béo, từ đó kích hoạt tình trạng viêm mạn tính và gây rối loạn chuyển hóa. Đây chính là những yếu tố nền tảng thúc đẩy sự phát triển của hàng loạt bệnh lý mạn tính, trong đó có bệnh ung thư.