Nhiều người cho rằng ngứa da kéo dài là dấu hiệu gan, thận suy yếu. Tuy nhiên, bác sĩ cho biết đây là quan niệm phổ biến nhưng không hoàn toàn chính xác.

Ngứa da dai dẳng là tình trạng thường gặp ở người lớn tuổi, gây ảnh hưởng không nhỏ đến giấc ngủ và sinh hoạt hằng ngày. Khi gặp triệu chứng này, không ít người cho rằng nguyên nhân xuất phát từ gan hoặc thận hoạt động kém.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, việc mặc định ngứa da là do gan yếu hay thận yếu là cách hiểu chưa đầy đủ. Thực tế, ngứa có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và cần được thăm khám để xác định chính xác trước khi điều trị.

Điều trị ngứa da cần bắt đầu từ việc tìm đúng nguyên nhân

Theo bác sĩ Dung, nguyên tắc quan trọng trong xử lý tình trạng ngứa da mạn tính ở người lớn tuổi là xác định nguyên nhân gây bệnh thay vì tự suy đoán.

Nếu ngứa xuất phát từ tình trạng khô da, người bệnh cần chú trọng phục hồi hàng rào bảo vệ da bằng các biện pháp đơn giản như tắm nước ấm vừa phải, tránh nước quá nóng, không chà xát mạnh lên da và sử dụng các sản phẩm làm sạch dịu nhẹ.

Bên cạnh đó, việc dưỡng ẩm đều đặn, đặc biệt sau khi tắm, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tình trạng da khô - một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngứa ở người cao tuổi.

Các chuyên gia cho biết quá trình lão hóa tự nhiên cũng khiến người lớn tuổi dễ bị ngứa hơn. Khi tuổi tác tăng lên, hoạt động của tuyến mồ hôi và tuyến bã nhờn suy giảm, khiến da mất độ ẩm, trở nên khô hơn và hàng rào bảo vệ da cũng yếu đi theo thời gian.

Trong trường hợp nguyên nhân liên quan đến viêm da, dị ứng, nhiễm nấm, nhiễm khuẩn hoặc các bệnh lý toàn thân khác, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Một số trường hợp ngứa kéo dài có thể cần thực hiện xét nghiệm máu hoặc các kiểm tra chuyên sâu tùy theo biểu hiện bệnh.

Mẩn ngứa kéo dài cảnh báo dấu hiệu bệnh gan - Báo VnExpress Sức khỏe

Chuyên gia cũng lưu ý người bệnh không nên tự yêu cầu xét nghiệm riêng lẻ hoặc bỏ qua bước thăm khám lâm sàng. Những dấu hiệu trên da cùng các triệu chứng toàn thân thường là cơ sở quan trọng giúp bác sĩ xác định nguyên nhân gây bệnh.

Một sai lầm phổ biến khác là gãi liên tục khi ngứa xuất hiện. Hành động này có thể làm tổn thương da, khiến cảm giác ngứa trở nên nghiêm trọng hơn và tạo thành vòng luẩn quẩn "ngứa - gãi - ngứa". Nếu kéo dài, da có thể bị trầy xước, tăng nguy cơ viêm nhiễm và làm việc điều trị trở nên khó khăn hơn.

Y học cổ truyền nhìn nhận ngứa da ra sao?

Theo bác sĩ Chu Thị Dung, dưới góc nhìn y học cổ truyền, ngứa da có thể liên quan đến các yếu tố như phong, thấp, nhiệt, huyết hư, âm hư hoặc rối loạn chức năng tạng phủ.

Khi thăm khám, bác sĩ không chỉ đánh giá mức độ ngứa mà còn xem xét tình trạng tổn thương da, vị trí xuất hiện, thời điểm phát bệnh cùng nhiều yếu tố khác như giấc ngủ, ăn uống, đại tiểu tiện, mạch và lưỡi.

Dựa trên tổng thể các biểu hiện này, phương pháp điều trị sẽ được cá thể hóa nhằm phù hợp với từng người bệnh và từng thể bệnh khác nhau.

Người lớn tuổi cần làm gì để bảo vệ làn da?

Bác sĩ chuyên khoa II Đoàn Văn Lợi Em, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, cho biết làn da ở người lớn tuổi thường mỏng hơn, khả năng tự sửa chữa tổn thương suy giảm và hàng rào bảo vệ tự nhiên cũng yếu đi theo thời gian.

Khi tiếp xúc lâu dài với tia cực tím (UV), các tổn thương tế bào tích tụ qua nhiều năm có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh lý ác tính trên da.

Để bảo vệ làn da, người dân nên hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ. Đồng thời, cần sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF từ 30 trở lên kết hợp với mũ, kính và quần áo chống tia UV.

Ngoài ra, việc duy trì dưỡng ẩm hằng ngày, uống đủ nước và tránh tắm nước quá nóng cũng giúp hạn chế tình trạng khô da, góp phần giảm nguy cơ ngứa kéo dài.

Ngứa da ở người cao tuổi: Tình trạng đáng lo ngại với gan yếu

Không nên chủ quan với những dấu hiệu bất thường trên da

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần đi khám da liễu nếu phát hiện nốt ruồi có hình dạng bất đối xứng, bờ viền không đều, màu sắc thay đổi bất thường, kích thước tăng lên hoặc xuất hiện tình trạng ngứa, chảy máu.

Bên cạnh đó, những vết loét, trợt da hoặc nốt sần bong vảy kéo dài nhiều tháng nhưng không lành, dù không gây đau hay ngứa, cũng cần được kiểm tra sớm.

Người dân không nên tự ý đắp lá hoặc sử dụng các loại thuốc bôi chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc xử lý không đúng cách có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm mất cơ hội điều trị hiệu quả ở giai đoạn sớm.