Uống cà phê và trà mỗi ngày giúp giảm nguy cơ mất trí nhớ khi về già

Một nghiên cứu quy mô lớn vừa đăng trên tạp chí JAMA cho thấy những người duy trì thói quen uống cà phê hoặc trà hằng ngày có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ khi về già thấp hơn rõ rệt. Kết quả này không chỉ tạo thêm bằng chứng về lợi ích sức khỏe của caffeine mà còn gợi mở hướng phòng ngừa bệnh não tuổi già.

Công trình do phó giáo sư – tiến sĩ Daniel Wang từ Trường Y tế Công cộng Harvard TH Chan (Mỹ) dẫn đầu, phân tích dữ liệu của gần 132.000 người được theo dõi trung bình 43 năm. Đây là một trong những nghiên cứu dài kỳ và quy mô lớn nhất về chế độ đồ uống và sức khỏe não bộ.

Kết quả chỉ ra rằng người uống cà phê mỗi ngày có nguy cơ phát triển chứng mất trí nhớ thấp hơn khoảng 18% so với người không uống. Với trà, mức giảm nguy cơ khoảng 14%. Nhóm được lợi nhất là người uống từ 2 đến 3 tách cà phê/ngày hoặc 1 đến 2 tách trà/ngày. Các nhà nghiên cứu tin rằng caffeine trong cà phê và trà đóng góp ít nhất một phần vào hiệu quả bảo vệ này.

Caffeine vốn được biết đến giúp tỉnh táo tức thời, đồng thời là chất chống oxy hóa và chống viêm mạnh, được cho là mang lại lợi ích đối với sức khỏe não bộ nói chung. Tuy nghiên cứu chưa xác định cơ chế sinh học chính xác, phát hiện này vẫn mở ra hướng tiếp cận hữu ích trong việc làm chậm nguy cơ suy giảm nhận thức ở tuổi già.

Tại thời điểm hiện nay, các bệnh mất trí nhớ, trong đó Alzheimer là phổ biến nhất, vẫn chưa có phương pháp điều trị triệt để. Một số loại thuốc hiện hành chỉ có thể làm chậm tiến triển bệnh nếu được phát hiện sớm, chưa thể phục hồi chức năng não đã mất.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 57 triệu người trên toàn thế giới đang sống chung với chứng mất trí nhớ, với gần 10 triệu ca mới mỗi năm – tương đương mỗi 3 giây lại có một người phát triển triệu chứng sa sút trí tuệ. Alzheimer chiếm tới 60–70% các trường hợp này. WHO dự báo con số người mắc chứng sa sút trí tuệ có thể tăng lên khoảng 78 triệu vào năm 2030 và hơn 139 triệu vào năm 2050 do già hóa dân số toàn cầu. Dementia hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 7 trên thế giới, đồng thời là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tàn phế và phụ thuộc lâu dài ở người cao tuổi.

Tình trạng sa sút trí tuệ không chỉ ảnh hưởng đến người bệnh mà còn đặt gánh nặng lớn lên gia đình và hệ thống y tế. WHO nhấn mạnh cần tăng cường nhận thức cộng đồng, các biện pháp phòng ngừa sớm và hệ thống chăm sóc toàn diện để giảm tác động của bệnh trên toàn cầu.

Các chuyên gia khuyến nghị, bên cạnh thói quen uống cà phê và trà ở mức hợp lý, người dân nên kết hợp lối sống lành mạnh với chế độ dinh dưỡng cân đối, vận động đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát tốt các bệnh mãn tính để hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ lâu dài.