Một cụ ông 72 tuổi rơi vào sốc, suy thận cấp, tan máu nặng và phải thở máy, lọc máu sau khi dùng thuốc mua trên mạng có chứa hoạt chất Phenylbutazone đã bị cấm.

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận điều trị một bệnh nhân 72 tuổi trong tình trạng nguy kịch. Kết quả xét nghiệm xác định người bệnh bị tan máu cấp, thiếu máu rất nặng với nồng độ hemoglobin chỉ còn 31 g/L, thấp hơn nhiều so với mức bình thường 120-155 g/L.

Theo bệnh sử, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện tình trạng đi ngoài phân đen và được điều trị tại cơ sở y tế tuyến dưới. Sau đó, bệnh diễn biến nhanh với sốt cao liên tục 38-39 độ C, nước tiểu đỏ thẫm và mệt mỏi nhiều.

Khi chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh thở nhanh, tụt huyết áp, suy thận cấp, rối loạn ý thức và nhanh chóng rơi vào sốc. Các bác sĩ phải đặt ống nội khí quản, cho thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực để giữ tính mạng.

Trong quá trình khai thác bệnh sử, người nhà mang đến 5 lọ thuốc gồm 2 lọ màu trắng và 3 lọ màu đỏ, trên nhãn có chữ Trung Quốc. Đáng chú ý, lọ lớn nhất ghi rõ tên hoạt chất Phenylbutazone.

Nguy kịch vì uống thuốc nhờ bạn mua trên mạng - Ảnh 2.
Lọ thuốc người bệnh sử dụng có chứa chất cấm Phenylbutazone. Ảnh: BVCC. 

Người bệnh cho biết số thuốc này được một người bạn giới thiệu và mua hộ trên mạng để sử dụng, không qua thăm khám hoặc kê đơn của bác sĩ. Bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường và hạ huyết áp nhưng điều trị không thường xuyên.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, đây là trường hợp điển hình của việc tự ý sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc theo lời truyền miệng.

Ông cho biết Phenylbutazone có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như tan máu, suy tủy, giảm bạch cầu hạt, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan, suy thận và các phản ứng dị ứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.

Do những nguy cơ này, Cục Quản lý Dược đã có văn bản ngày 14/5/2001 yêu cầu ngừng nhập khẩu nguyên liệu, thành phẩm chứa Phenylbutazone, đồng thời dừng sản xuất các thuốc chứa hoạt chất này đã được cấp số đăng ký tại Việt Nam.

Không chỉ tại Việt Nam, Phenylbutazone cũng không còn được phép sử dụng trên người tại Mỹ do nguy cơ gây nhiều tác dụng bất lợi. Hoạt chất này đồng thời bị cấm sử dụng trên động vật cung cấp thịt hoặc sữa cho con người và đã ngừng sử dụng ở hầu hết các khu vực tại châu Âu.

Theo Bệnh viện Bạch Mai, đơn vị từng ghi nhận nhiều trường hợp gặp phản ứng nặng sau khi mua thuốc chứa Phenylbutazone trên mạng để điều trị đau khớp. Các biểu hiện gồm sốt cao, phát ban toàn thân, tổn thương gan, sốc nhiễm khuẩn và các hội chứng dị ứng thuốc nghiêm trọng; trong đó đã có trường hợp tử vong.

Nguy kịch vì uống thuốc nhờ bạn mua trên mạng - Ảnh 1.
Người bệnh phải thở máy, lọc máu với tình trạng tan máu cấp. Ảnh: BVCC. 

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cảnh báo thuốc không rõ nguồn gốc hoặc được mua qua mạng có thể chứa hoạt chất bị cấm, bị pha trộn nhiều thành phần, sai hàm lượng hoặc không bảo đảm điều kiện sản xuất. Việc tự ý sử dụng khi không có chỉ định của bác sĩ làm gia tăng nguy cơ xảy ra tác dụng bất lợi và ngộ độc.

Chuyên gia cũng lưu ý người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc có thể làm tăng nguy cơ tương tác thuốc và dẫn đến các biến chứng nặng.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không mua thuốc chữa bệnh trên mạng hoặc sử dụng theo lời giới thiệu của người quen, đặc biệt với các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có số đăng ký lưu hành. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường sau khi dùng thuốc, cần ngừng sử dụng ngay, đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu. Người bệnh cũng nên mang theo vỏ hộp, viên thuốc, ảnh chụp sản phẩm hoặc thông tin nơi mua để hỗ trợ bác sĩ xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời.