Người mắc phải căn bệnh này có thể không nhận biết được người thân, thậm chí rối loạn hành vi tâm thần, không thể sinh hoạt bình thường nếu không có người hỗ trợ.

Sáng 16-8, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM cho hay vừa tiếp nhận trường hợp mắc hội chứng "đi chơi nhưng không nhớ đường về nhà".

Bệnh nhân là bà N.N.T (65 tuổi, ngụ TP HCM), có tiền sử đái tháo đường, được chỉ định điều trị bằng thuốc hơn 4 năm nay. Ban đầu, biểu hiện của bà T. là lặp lại một câu hỏi nhiều lần. Khoảng 1 tuần trước khi nhập viện, bà có 2-3 lần đi chơi nhưng không nhớ đường về trong cùng một ngày.

Sau khi được thực hiện các xét nghiệm đánh giá, kiểm tra về thần kinh và tâm lý, bà T. được chẩn đoán sa sút trí tuệ ở giai đoạn trung gian. Bệnh nhân được chỉ định nhập viện để theo dõi diễn tiến bệnh, đồng thời hướng dẫn chăm sóc và tập luyện cải thiện chức năng.

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

TS.BS. Nguyễn Bá Thắng, Trưởng Trung tâm khoa học Thần kinh, BV ĐHYD TPHCM cho biết, sa sút trí tuệ được xếp vào nhóm bệnh lý báo động đỏ trên toàn thế giới. Chứng rối loạn thần kinh này không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, người thân mà còn tạo các gánh nặng về kinh tế cho gia đình, xã hội.

Sa sút trí tuệ là bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Theo các thống kê năm 2015 của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cứ 3 giây trên thế giới lại có 1 người mắc căn bệnh này. Khi bệnh tiến triển, người bệnh không thể tự chăm sóc bản thân, không thể sinh hoạt bình thường nếu không có người thân hỗ trợ

Người bệnh sa sút trí tuệ có thể không nhận biết được người thân, có các triệu chứng rối loạn hành vi tâm thần như cáu gắt, nghi ngờ, kích động dẫn đến không hợp tác trong quá trình điều trị.

TS.BS. Nguyễn Bá Thắng chia sẻ, có nhiều nguyên nhân gây nên sa sút trí tuệ. Trong đó, bệnh lý thoái hóa thần kinh (Alzheimer) là nguyên nhân phổ biến nhất. Tại Việt Nam, thống kê của Hội bệnh Alzheimer và rối loạn thần kinh nhận thức cho thấy, có khoảng 500.000 người cao tuổi mắc sa sút trí tuệ.

Nguyên nhân tiếp đến là các bệnh lý liên quan đến mạch máu, cụ thể là đột quỵ. Ngoài ra, một số nhóm bệnh như nhiễm trùng thần kinh, thiếu vi chất dinh dưỡng cũng có thể gây ra biểu hiện của sa sút trí tuệ.

Bác sĩ nhấn mạnh, sa sút trí tuệ sau đột quỵ là một trong những tình trạng đáng lo ngại, nhưng không phải tất cả người bệnh đột quỵ đều mắc phải tình trạng này. Nguy cơ sa sút trí tuệ sẽ tăng cao trong trường hợp người bệnh bị nhồi máu não đa ổ, hoặc tổn thương vùng đồi thị sau cơn đột quỵ.

BSCKII Tống Mai Trang, Khoa Thần kinh - BV ĐHYD TPHCM, cho biết, khoảng 40% các yếu tố ảnh hưởng đến não bộ gây sa sút trí tuệ có thể điều chỉnh được. Nguy cơ khởi phát bệnh mở rộng theo từng giai đoạn độ tuổi.

Ở độ tuổi thanh thiếu niên, học vấn thấp là tiền đề dẫn đến sa sút trí tuệ trong tương lai. Trong khi đó, người thuộc nhóm tuổi trung niên (40 - 60 tuổi) có nguy cơ sa sút tăng cao nếu rơi vào các trường hợp giảm thính lực, chấn thương đầu, tăng huyết áp, béo phì, uống nhiều rượu bia.

Ở giai đoạn cao niên, các bệnh lý như đái tháo đường, đột quỵ, trầm cảm hoặc thói quen hút thuốc lá, lối sống thụ động, ít tiếp xúc xã hội sẽ làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức.

Nhận biết sớm và phòng ngừa hiệu quả sa sút trí tuệ

Theo BSCKII Tống Mai Trang, sa sút trí tuệ không phải là hiện tượng lão hóa tự nhiên, các biểu hiện của hội chứng này đều mang tính chất bệnh lý.

BSCKII. Tống Mai Trang tư vấn điều trị cho người bệnh. 

Để nhận biết sớm, người bệnh và người nhà người bệnh có thể dựa vào các dấu hiệu cảnh báo sau:

- Giảm trí nhớ;

- Khó khăn khi thực hiện các công việc quen thuộc;

- Khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ để biểu đạt ý;

- Mất định hướng về thời gian và nơi chốn;

- Giảm khả năng đánh giá tình huống;

- Thay đổi về thái độ và hành vi;

- Khó khăn trong việc hiểu thông tin về thị giác và không gian;

- Thu rút khỏi công việc và các hoạt động xã hội.

TS.BS. Nguyễn Bá Thắng chia sẻ, phát hiện và điều trị sớm sa sút trí tuệ mang ý nghĩa rất quan trọng, có ảnh hưởng đến cả người bệnh và người chăm sóc. Phát hiện sớm hỗ trợ người bệnh kiểm soát tình trạng và duy trì chất lượng cuộc sống tốt hơn trong giai đoạn đầu.

Đồng thời có thời gian để lập kế hoạch, đưa ra lựa chọn phương pháp điều trị và chăm sóc phù hợp. Bên cạnh đó, người thân và người chăm sóc sẽ có thời gian thích nghi dần với những thay đổi của người bệnh về nhận thức và hành vi.

Người bệnh sau khi được chẩn đoán sẽ tham gia những lớp hoạt động trị liệu được phân chia dựa theo tình trạng bệnh. Tại đây, người bệnh sa sút trí tuệ sẽ được hướng dẫn thực hiện các bài tập cải thiện chức năng, mang lại chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Sa sút trí tuệ có thể phòng ngừa được ngay từ sớm bằng cách xây dựng một lối sống lành mạnh, hạn chế các thói quen xấu như hút thuốc, uống rượu bia, căng thẳng kéo dài…

PN (Nguoiduatin.vn)