Truyền thông Anh đưa tin em bé đầu tiên có DNA của ba người đã chào đời thành công tại nước này nhờ một công nghệ thụ tinh nhân tạo (IVF) đột phá.

Đứa trẻ đặc biệt này phát triển thông qua một quá trình được gọi là điều trị hiến tặng ty thể (MDT). Trong đó, các chuyên gia lấy nhân từ một quả trứng của người mẹ - chứa DNA của người phụ nữ này - và cấy nó vào một quả trứng đã loại bỏ nhân nhưng vẫn giữ lại DNA ty thể khỏe mạnh của người hiến tặng.

Đó là một biện pháp nhằm tạo ra phôi IVF không ẩn chứa các đột biến có hại mà người mẹ mang theo cũng như có khả năng truyền lại cho con cái của họ.

Không giống như DNA thông thường có thông tin di truyền giúp tạo nên mỗi cá nhân chúng ta, DNA ty thể cung cấp năng lượng cho tế bào nên được so sánh với một cục pin.

Các nhà khoa học đã sử dụng cụm từ "em bé có ba cha mẹ" để mô tả trường hợp này, song hơn 99,8% DNA của em bé đến từ cha mẹ ruột.

Minh họa quy trình thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Ảnh: iStock

Kỹ thuật MDT được bác sĩ tại Trung tâm Trung tâm Sinh sản Newcastle tiên phong thực hiện nhằm giúp những người phụ nữ có ty thể đột biến sinh con mà không mắc rối loạn di truyền. Các khiếm khuyết này có thể dẫn đến rối loạn dưỡng cơ, động kinh, tim mạch và thiểu năng trí tuệ, khiến người mắc mang bệnh cả đời, thậm chí tuổi thọ chỉ kéo dài vài năm.

Các nhà khoa học sẽ lấy vật liệu di truyền từ trứng hoặc phôi của người mẹ ruột có ty thể bị lỗi, sau đó chuyển vào trứng hoặc phôi của người hiến tặng có ty thể khỏe mạnh (đã loại bỏ các phần khác của DNA). Tiếp đến, phôi được thụ tinh được đưa vào tử cung của người mẹ.

Điều trị hiến tặng ty thể đã khiến Quốc hội Anh phải sửa đổi luật vào năm 2015, thiết lập các quy định để phù hợp với kỹ thuật này. Hai năm sau, phòng khám ở Newcastle trở thành trung tâm quốc gia đầu tiên và duy nhất được cấp phép thực hiện.

Các bác sĩ tại phòng khám không công bố chi tiết về các ca sinh từ chương trình này bởi lo ngại thông tin có thể ảnh hưởng bệnh nhân. Tuy nhiên, hôm 9/5, Cơ quan Phôi học và Thụ tinh Con người của Vương quốc Anh (HFEA), đơn vị chịu trách nhiệm cho việc phê duyệt các ca hiến tặng, xác nhận bệnh viện đã thực hiện "dưới 5 ca" từ trước đến nay.

Nhiều nhà phê bình phản đối các kỹ thuật sinh sản nhân tạo, cho rằng còn nhiều cách khác để phòng tránh truyền bệnh từ mẹ sang con, chẳng hạn hiến trứng hoặc xét nghiệm sàng lọc. Số khác cảnh báo việc điều chỉnh mã di truyền theo cách này có thể tạo làn sóng dịch vụ sức khỏe mới. Các bậc cha mẹ sẽ muốn sử dụng kỹ thuật MDT để sinh con cao, khỏe mạnh, thông minh hoặc ưa nhìn hơn.

Anh không phải là quốc gia đầu tiên chứng kiến những em bé được sinh ra nhờ phương pháp MDT. Ca sinh đầu tiên của một đứa trẻ thông qua MDT xảy ra năm 2016 tại Mexico, với cha mẹ là một cặp vợ chồng người Jordan và quy trình này được giám sát bởi các chuyên gia sinh sản Mỹ.

Mẹ của đứa trẻ này mắc hội chứng Leigh, một chứng rối loạn nguy hiểm ảnh hưởng đến hệ thần kinh đang phát triển và có thể đã di truyền trong DNA ty thể của cô ấy.

(Theo Guardian, NBC News, Independent)

PN (SHTT)