Một vụ việc thừa kế tại TP.HCM đang thu hút sự quan tâm khi dù đã có di chúc rõ ràng, người vợ vẫn phải chi hàng tỷ đồng cho anh em bên chồng để hoàn tất thủ tục pháp lý, qua đó cho thấy những rủi ro không nhỏ trong phân chia tài sản.

Theo thông tin từ vụ việc, trước khi qua đời, ông Nguyễn Văn A. đã chủ động lập hai bản di chúc: một để lại tài sản cho người vợ hợp pháp cùng các con chung, bản còn lại dành cho người vợ sau (không đăng ký kết hôn) và hai người con. Tổng tài sản gồm hai căn nhà với giá trị ước tính khoảng 100 tỷ đồng.

Tuy nhiên, quá trình phân chia di sản không diễn ra suôn sẻ. Thời điểm ông A. mất, mẹ ruột của ông vẫn còn sống. Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, bà thuộc diện “người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc”, đồng nghĩa vẫn được hưởng một phần tài sản dù không được nhắc đến trong di chúc. Với cách tính theo quy định, phần tài sản của bà vào khoảng 9,5 tỷ đồng.

Sau khi ông A. qua đời, các bên tiến hành thủ tục khai nhận di sản và vận động bà ký văn bản từ chối nhận phần thừa kế để thuận lợi cho việc chia theo di chúc, nhưng không thành công. Không lâu sau, bà cũng qua đời. Khi đó, quyền hưởng di sản này tiếp tục được chuyển cho các con của bà, tức anh chị em ruột của ông A.

Những người này không đồng ý từ chối phần tài sản được hưởng. Với quan điểm “pháp luật cho thì cứ nhận”, họ giữ quyền lợi của mình, khiến gia đình người vợ đứng trước nguy cơ phải chia thêm gần 10 tỷ đồng ngoài nội dung di chúc ban đầu.

image_1776343223912
Hình minh họa

Trong bối cảnh đó, Trần Viết Hà, luật sư thuộc Đoàn luật sư tỉnh Đắk Lắk, đã đề xuất phương án dung hòa. Theo đó, gia đình người vợ đầu và người vợ sau mỗi bên hỗ trợ 3 tỷ đồng, tổng cộng 6 tỷ đồng, để các anh chị em bên chồng đồng ý ký văn bản từ chối nhận di sản. Giải pháp này giúp các bên hoàn tất thủ tục phân chia tài sản theo di chúc, đồng thời giảm thiểu thiệt hại so với việc áp dụng đầy đủ quy định pháp luật.

Từ vụ việc, luật sư Hà cho rằng nhiều người thường hiểu chưa đầy đủ về hàng thừa kế. Trên thực tế, ngoài vợ hoặc chồng và các con, cha mẹ ruột của người đã mất cũng thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần tài sản ngang bằng các đồng thừa kế khác. Nếu những người này không từ chối nhận di sản, việc phân chia sẽ phát sinh nhiều phức tạp.

Đáng lưu ý, nếu không xử lý sớm khi cha mẹ còn sống, quyền thừa kế sau đó sẽ chuyển sang cho anh chị em ruột. Khi đó, việc thỏa thuận thường khó khăn hơn, đặc biệt khi giá trị tài sản lớn.

Trong trường hợp không thể đạt được đồng thuận, gia đình có thể cân nhắc hướng xử lý khác, như chứng minh công sức đóng góp vào việc hình thành tài sản. Nếu xác định được tỷ lệ sở hữu cụ thể, phần di sản của người đã mất sẽ giảm, kéo theo phần phải chia cũng giảm đáng kể. Bên cạnh đó, việc rà soát đầy đủ các nghĩa vụ tài chính của người đã mất cũng là yếu tố quan trọng để tránh rủi ro phát sinh.

Vụ việc cho thấy, ngay cả khi đã có di chúc, việc phân chia tài sản vẫn có thể gặp nhiều vướng mắc nếu không tính đến đầy đủ các quy định pháp luật liên quan. Trong nhiều trường hợp, một phương án thỏa thuận hợp lý, dù phải đánh đổi bằng chi phí, lại là cách nhanh nhất để giải quyết tranh chấp và ổn định tình hình.