"Lá ngọc cành vàng" vừa viral, ca nương Kiều Anh đã bị chuyên gia chỉ loạt lỗi "sai từ gốc Nôm"

Chỉ ít giờ sau khi ra mắt, MV Lá ngọc cành vàng của ca sĩ Kiều Anh đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của khán giả nhờ màu sắc âm nhạc độc đáo cùng thông điệp tôn vinh văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, bên cạnh những lời khen dành cho sản phẩm, MV cũng bất ngờ vấp phải tranh cãi khi một số chuyên gia Hán Nôm phát hiện nhiều sai sót liên quan đến văn tự cổ xuất hiện trong tác phẩm.

Tối 15/6, Kiều Anh chính thức phát hành MV Lá ngọc cành vàng. Đây là sản phẩm âm nhạc được nữ ca sĩ đầu tư kỹ lưỡng với sự tham gia của nhạc sĩ Tuấn Cry ở vai trò sáng tác và nhà sản xuất DuongK phụ trách phần phối khí. Ca khúc được xây dựng theo hướng world music kết hợp chất liệu dân gian đương đại, tiếp tục khai thác thế mạnh vốn gắn liền với hình ảnh của Kiều Anh trong nhiều năm qua.

Lá ngọc cành vàng khắc họa chân dung người phụ nữ Á Đông trong xã hội hiện đại. Không còn bó buộc trong những khuôn mẫu truyền thống, hình tượng người phụ nữ trong ca khúc được xây dựng với tinh thần "tự do tự tại", tự quyết định cuộc sống, giá trị và hạnh phúc của bản thân.

Để truyền tải thông điệp này, Kiều Anh đã lựa chọn Ninh Bình làm bối cảnh chính cho MV. Những danh thắng mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử được đưa vào sản phẩm, tạo nên không gian vừa cổ điển vừa hiện đại.

Một trong những phân cảnh được nhắc đến nhiều nhất là hình ảnh hàng chục ca nương thực thụ cùng xuất hiện trên một tấm chiếu lớn trước sân đình. Theo ê-kíp sản xuất, đây không chỉ là điểm nhấn về mặt thị giác mà còn là lời tri ân dành cho nhiều thế hệ nghệ nhân đã góp phần gìn giữ và trao truyền nghệ thuật ca trù.

Đáng chú ý, người lớn tuổi nhất xuất hiện trong phân cảnh này đã gần 90 tuổi, trong khi người nhỏ tuổi nhất mới 12 tuổi. Hình ảnh nhiều thế hệ nghệ nhân cùng hội tụ được xem là biểu tượng cho sự tiếp nối của di sản văn hóa dân tộc.

Ngay sau khi phát hành, MV nhanh chóng tạo hiệu ứng trên mạng xã hội. Chỉ sau chưa đầy một ngày ra mắt, sản phẩm đã thu hút hơn 131.000 lượt xem. Nhiều khán giả đánh giá cao việc Kiều Anh đưa nghệ thuật ca trù vào một sản phẩm âm nhạc hiện đại, góp phần giúp loại hình nghệ thuật truyền thống tiếp cận gần hơn với công chúng trẻ.

Không chỉ âm nhạc, phần hình ảnh của MV cũng nhận được nhiều lời khen bởi sự đầu tư công phu, chỉn chu và giàu tính nghệ thuật.

Tuy nhiên, khi sản phẩm đang nhận được nhiều phản hồi tích cực, một chi tiết xuất hiện ở khoảng phút 0:57 của MV lại bất ngờ trở thành tâm điểm tranh luận. Đó là hình ảnh bản chữ Nôm của bài thơ Bánh trôi nước của nữ sĩ Hồ Xuân Hương.

Theo báo Dân Trí đưa tin, một chuyên gia Hán Nôm cho biết bản chữ Nôm xuất hiện trong MV tồn tại nhiều sai sót về mặt văn tự. Người này cho biết chữ "trôi" trong tiêu đề bài thơ được viết sai một bộ phận cấu thành. Không chỉ vậy, chữ "nước" trong câu thơ thứ hai cũng bị ghi nhầm thành chữ "lạc".

Đặc biệt, tại câu thơ thứ ba, cụm từ nổi tiếng "rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn" lại bị chép thành "phá nát mặc dầu tay kẻ nặn".

Vị chuyên gia nhận xét: "Ở câu thứ ba, có thể coi rằng Kiều Anh đã tạo ra một dị bản mới cho bài thơ. Nó không còn là 'rắn nát' nữa mà đã trở thành 'phá nát mặc dầu tay kẻ nặn'".

Không dừng lại ở đó, một chuyên gia Hán Nôm khác khi trao đổi với báo chí cũng chỉ ra những điểm bất hợp lý trong cách trình bày bài thơ xuất hiện trên các tấm vải căng dọc trong MV.

Theo người này, các văn bản cổ thường được viết theo chiều dọc từ trên xuống dưới và xuống dòng từ phải sang trái, đồng thời không xuống dòng sau mỗi câu thơ như cách trình bày hiện đại. Trong khi đó, bản chữ Nôm xuất hiện trong MV lại được trình bày theo kiểu văn bản ngày nay.

"Về hình thức, các chữ Nôm được viết ở mức có thể chấp nhận được. Tuy nhiên có rất nhiều lỗi liên quan đến bộ kiện, kết thể. Điều này cho thấy người viết có thể chỉ đang sao chép lại từ một bản lỗi mà không thực sự thành thạo chữ Nôm", vị chuyên gia nhận định.

Từ câu chuyện của MV Lá ngọc cành vàng, nhiều ý kiến tiếp tục đặt ra vấn đề về việc khai thác các yếu tố văn hóa truyền thống trong những sản phẩm giải trí hiện đại.

Theo các chuyên gia, việc đưa di sản văn hóa vào âm nhạc là điều đáng khuyến khích. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi sự tham gia của những người có chuyên môn sâu để tránh xảy ra những sai sót đáng tiếc.

Một chuyên gia cho rằng công chúng phổ thông có thể dễ dàng bị thuyết phục bởi hiệu ứng hình ảnh đẹp mắt hoặc cách kể chuyện hấp dẫn. Nhưng với những lĩnh vực chuyên sâu như Hán Nôm, lịch sử hay khảo cổ học, giới chuyên môn thường phát hiện rất nhanh các lỗi sai.

"Chỉ cần một vài người lên tiếng, những gì từng được cho là đúng có thể lập tức bị chỉ ra là sai. Khoảng trống về chuyên môn luôn là rủi ro tiềm tàng đối với bất kỳ sản phẩm văn hóa nào", chuyên gia nhận định.

Người này cũng đặt câu hỏi liệu những người thực hiện có thực sự hiểu rõ ý nghĩa của việc sử dụng văn tự cổ trong tác phẩm hay chỉ xem đây là yếu tố trang trí nhằm tạo hiệu ứng thẩm mỹ.

Theo các chuyên gia, việc sử dụng AI trong quá trình sản xuất nội dung hiện nay cũng cần được kiểm soát và đi kèm với sự thẩm định từ những người có chuyên môn nhằm hạn chế nguy cơ sai lệch thông tin văn hóa, lịch sử.

Trước những tranh luận đang diễn ra, đại diện ca sĩ Kiều Anh cho biết ê-kíp đã tiếp nhận các góp ý từ giới nghiên cứu cũng như những người quan tâm đến lĩnh vực Hán Nôm và đang tiến hành rà soát lại các tư liệu xuất hiện trong MV.

Đại diện nữ ca sĩ chia sẻ:* "Chúng tôi trân trọng cảm ơn những góp ý chuyên môn từ các nhà nghiên cứu. Đây là nguồn tham khảo quý giá giúp ê-kíp có cơ hội nhìn nhận và hoàn thiện sản phẩm một cách chỉn chu hơn.*

MV Lá ngọc cành vàng được thực hiện với tinh thần tôn vinh vẻ đẹp văn hóa truyền thống Việt Nam. Vì vậy, chúng tôi luôn cầu thị trong việc tiếp nhận các ý kiến đóng góp và mong muốn sản phẩm được hoàn thiện trên cơ sở tôn trọng các giá trị văn hóa, lịch sử và học thuật".

Hiện những tranh luận xoay quanh chi tiết chữ Nôm trong MV Lá ngọc cành vàng vẫn đang tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận. Trong khi nhiều khán giả đánh giá cao thiện chí quảng bá văn hóa truyền thống của Kiều Anh, không ít ý kiến cho rằng những sản phẩm khai thác yếu tố di sản cần được kiểm chứng kỹ lưỡng hơn trước khi ra mắt công chúng để tránh những tranh cãi không đáng có.