Sau vụ Về đây bốn cánh chim trời, việc cấp phép, hủy show ở Việt Nam thế nào?

Những ngày cuối năm 2025, đêm nhạc “Về đây bốn cánh chim trời” bất ngờ bị hủy ngay trước giờ diễn khi hàng trăm khán giả đã có mặt tại địa điểm tổ chức. Sự việc gây bức xúc lớn vì cả nghệ sĩ lẫn người xem đều không nhận được thông báo sớm, dù chương trình trước đó quảng bá rầm rộ, quy tụ nhiều tên tuổi nổi tiếng.

Ngày 30/12, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam bà Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc Công ty TNHH Ngọc Việt Education để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo điều tra ban đầu, từ tháng 6, bà Hà cùng ê-kíp bắt đầu triển khai tổ chức chương trình biểu diễn nghệ thuật mang tên Về đây bốn cánh chim trời.

Sự kiện được quảng bá là nhằm tôn vinh bốn nhạc sĩ tên tuổi của nền âm nhạc Việt Nam: Văn Cao, Phạm Duy, Trịnh Công Sơn và Trần Tiến; có sự tham gia của các ca sĩ nổi tiếng như Hồng Nhung, Hà Trần, Phạm Thu Hà, Vũ Thắng Lợi...

Tuy nhiên, đến khoảng 19h30 tối 28/12, đông đảo khán giả có mặt tại nơi diễn ra sự kiện nhưng không thấy sự hiện diện của nghệ sĩ. Sau đó, ban tổ chức thông báo hủy show khiến cả nghệ sĩ và khán giả bức xúc vì không được tôn trọng.

Từ diễn biến này, câu hỏi lớn đặt ra là: một chương trình ca nhạc muốn được tổ chức hợp pháp cần trải qua những thủ tục gì? Và nếu buộc phải hủy, trách nhiệm của ban tổ chức tới đâu?

Theo Nghị định 144/2020/NĐ-CP, để tổ chức chương trình biểu diễn nghệ thuật vì mục đích thương mại, đơn vị tổ chức phải có văn bản chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Với chương trình quy mô lớn, có yếu tố nước ngoài hoặc nằm trong khuôn khổ hợp tác quốc tế, thẩm quyền cấp phép thuộc Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch. Còn tại địa phương, các chương trình biểu diễn trên địa bàn tỉnh, thành phố do Sở Văn hóa – Thể thao (hoặc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch) cấp phép.

Để được cấp phép, ban tổ chức phải chuẩn bị hồ sơ gồm danh mục tác phẩm dự kiến biểu diễn, tên tác giả, nghệ sĩ tham gia, kịch bản chương trình và bản dịch tiếng Việt với tác phẩm nước ngoài. Chương trình cũng phải đáp ứng điều kiện về an ninh trật tự, an toàn xã hội, phòng cháy chữa cháy, y tế và môi trường theo quy định chuyên ngành. Trong vòng 2 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan quản lý phải xem xét và thông báo kết quả bằng văn bản.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng cách tiếp cận này không nhằm hạn chế hoạt động biểu diễn mà để kiểm soát nội dung và bảo vệ quyền lợi của khán giả, tránh để xảy ra tình trạng tổ chức tự phát, thiếu an toàn.

Một vấn đề khác được quan tâm là: khi chương trình không đủ điều kiện để biểu diễn thì ban tổ chức phải ứng xử thế nào?

Theo Bộ luật Dân sự 2015, việc hủy show đồng nghĩa ban tổ chức không thực hiện đúng nghĩa vụ hợp đồng với người mua vé. Do đó, họ phải có trách nhiệm thông báo sớm, hoàn tiền và bồi thường nếu khán giả chứng minh được thiệt hại. Pháp luật cũng yêu cầu ban tổ chức phải chủ động thông báo việc hủy show ngay trên các kênh bán vé và truyền thông như website, email, tin nhắn, mạng xã hội để khán giả nắm bắt thông tin kịp thời.

Trong vụ “Về đây bốn cánh chim trời”, việc thông báo muộn, sát giờ diễn mới cho biết hủy show được đánh giá là không phù hợp quy định và gây thiệt hại cho người xem.

Về phía khán giả, luật sư khuyến nghị nên lưu giữ vé, sao kê thanh toán và các thông tin liên quan để làm căn cứ yêu cầu hoàn tiền, bồi thường theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023. Nếu doanh nghiệp không giải quyết, người mua có thể gửi khiếu nại tới cơ quan bảo vệ người tiêu dùng hoặc khởi kiện dân sự để đòi quyền lợi.

Điểm đáng chú ý trong vụ việc này là cơ quan điều tra xác định bà Nguyễn Thị Thu Hà biết rõ show không đủ điều kiện nhưng vẫn cho bán vé. Nếu chứng minh được hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, người vi phạm có thể bị xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, với mức phạt từ 6 tháng đến 20 năm tù, thậm chí tù chung thân tùy số tiền chiếm đoạt.

Từ sự cố “Về đây bốn cánh chim trời”, nhiều ý kiến cho rằng sự minh bạch trong khâu cấp phép, tổ chức và thông báo tới khán giả cần được đặt lên hàng đầu. Bởi mỗi tấm vé không chỉ là giao dịch thương mại, mà còn là niềm tin mà khán giả trao cho ban tổ chức và nghệ sĩ. Nếu khâu quản lý và thực thi lỏng lẻo, người chịu thiệt đầu tiên luôn là khán giả.