Ba nữ tiến sĩ 9X gây tiếng vang tại “Oscar của Toán học”

Giải thưởng Breakthrough Prize 2026 tiếp tục thu hút sự chú ý của cộng đồng khoa học khi vinh danh những thành tựu nổi bật trong các lĩnh vực khoa học sự sống, vật lý cơ bản và toán học, với giá trị mỗi giải thưởng lên tới 3 triệu USD.

Năm nay, hạng mục toán học gây ấn tượng mạnh với sự xuất hiện của ba gương mặt trẻ: Vương Hồng, Đường Vận Thanh và Trương Minh Gia.

Trong đó, Vương Hồng và Đường Vận Thanh cùng nhận giải “New Horizons in Mathematics Prize”, còn Trương Minh Gia được trao “Maryam Mirzakhani New Frontiers Prize” – giải thưởng dành riêng cho các nữ nhà toán học xuất sắc ở giai đoạn đầu sự nghiệp.

Nổi bật nhất trong số này là Vương Hồng với bước tiến mang tính đột phá. Đầu năm 2025, cô cùng cộng sự Joshua Zahl công bố lời giải cho giả thuyết Kakeya trong không gian ba chiều – một bài toán tồn tại hơn một thế kỷ kể từ khi được nhà toán học Soichi Kakeya đưa ra.

Thành tựu này được đánh giá là một bước tiến quan trọng trong lý thuyết đo hình học, mở ra hướng nghiên cứu mới cho cộng đồng khoa học.

Sinh năm 1991 tại Quế Lâm (Trung Quốc), Vương Hồng sớm thể hiện năng lực vượt trội khi trúng tuyển Đại học Bắc Kinh từ năm 16 tuổi. Ban đầu theo học lĩnh vực khoa học Trái đất – vũ trụ, cô nhanh chóng chuyển hướng sang toán học vì đam mê.

Sau đó, cô tiếp tục học tập tại Pháp, hoàn thành thạc sĩ tại Đại học Paris-Sud và lấy bằng tiến sĩ tại MIT. Trải qua nhiều vị trí nghiên cứu và giảng dạy tại các cơ sở học thuật hàng đầu, hiện cô đang đảm nhiệm vai trò giáo sư tại Viện Courant (Đại học New York) và đồng thời giữ vị trí tại IHÉS (Pháp).

Với những thành tựu nổi bật, Vương Hồng được đánh giá là ứng viên sáng giá cho Huy chương Fields 2026.

Bên cạnh đó, Đường Vận Thanh cũng ghi dấu ấn với công trình quan trọng trong lý thuyết số. Cô cùng Vesselin Dimitrov giải quyết một giả thuyết lâu năm liên quan đến các dạng mô-đun, góp phần nối tiếp những kết quả kinh điển trong lĩnh vực này.

Từng tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh và nhận bằng tiến sĩ từ Đại học Harvard, Đường Vận Thanh hiện là giảng viên tại Đại học California, Berkeley. Trong quá trình nghiên cứu, cô đã giành được nhiều giải thưởng khoa học uy tín, khẳng định vị thế trong giới học thuật.

Trong khi đó, Trương Minh Gia – đại diện trẻ nhất trong ba nhà khoa học – được vinh danh nhờ các nghiên cứu tại giao điểm giữa lý thuyết số và hình học đại số. Những công trình của cô về đa tạp Shimura đã mở ra cách tiếp cận mới trong việc khám phá cấu trúc của toán học hiện đại.

Sau quá trình học tập tại Bắc Kinh và Bonn, cô hoàn thành tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Peter Scholze. Hiện tại, cô đang là nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Cao cấp Princeton và Đại học Princeton, tập trung vào các hướng nghiên cứu chuyên sâu như chương trình Langlands và lý thuyết Hodge p-adic.

Việc ba nữ tiến sĩ trẻ cùng được vinh danh tại Breakthrough Prize năm nay không chỉ cho thấy sức bật mạnh mẽ của thế hệ nhà toán học mới, mà còn góp phần khẳng định vai trò ngày càng nổi bật của phụ nữ trong lĩnh vực khoa học cơ bản.