Bộ GD&ĐT lên tiếng về câu hỏi “Steve Jobs Việt Nam” trong đề Ngữ văn

Tại buổi họp báo về kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra chiều 12/6, GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, đã chia sẻ quan điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo về câu nghị luận xã hội trong đề thi Ngữ văn gây nhiều chú ý những ngày qua.

Sau khi thí sinh hoàn thành bài thi vào sáng 11/6, Bộ nhận được nhiều ý kiến phản hồi xoay quanh câu hỏi yêu cầu viết đoạn văn khoảng 200 chữ trả lời vấn đề: “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?”, dựa trên phần dẫn nhập nhắc đến các nhân vật công nghệ nổi tiếng như Steve Jobs, Mark Zuckerberg và Elon Musk.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hà, đây là dạng câu hỏi được thiết kế để đánh giá khả năng nhận thức, tư duy và lập luận của thí sinh. Ông cho biết điểm mới của đề thi năm nay là phần nghị luận xã hội chỉ chiếm 2 điểm thay vì 4 điểm như trước, nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc phân loại năng lực làm bài.

Đại diện Bộ GD&ĐT nhấn mạnh quá trình xây dựng đề được thực hiện rất kỹ lưỡng, từng chi tiết trong ngữ liệu đều được cân nhắc. Ban ra đề đã lựa chọn cách diễn đạt phù hợp, sử dụng hình ảnh các nhân vật tiêu biểu trong lĩnh vực công nghệ và điều hành các tập đoàn lớn để tạo nên ngữ cảnh cho câu hỏi.

Trước những ý kiến cho rằng các nhân vật được nhắc tới có thể xa lạ với học sinh ở một số khu vực, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, ông Hà cho biết yếu tố này đã được tính toán từ trước. Theo ông, đề bài không yêu cầu thí sinh phải ghi nhớ hay trình bày kiến thức cụ thể về Steve Jobs, mà tập trung vào việc hiểu ý nghĩa của hình ảnh được đặt trong ngữ cảnh.

Ông cũng lý giải rằng cụm từ “Steve Jobs Việt Nam” được đặt trong dấu ngoặc kép nhằm thể hiện tính ẩn dụ. Khả năng nhận diện và phân tích ý nghĩa của hình tượng này chính là một trong những tiêu chí để đánh giá năng lực của thí sinh.

“Môn Ngữ văn vừa mang tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật. Chính sự hiểu biết và khả năng phân tích sẽ tạo nên sự khác biệt giữa các bài làm”, ông Hà nhận định.

Ngay sau khi kết thúc môn thi đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, câu hỏi về “Steve Jobs Việt Nam” nhanh chóng trở thành chủ đề được thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội. Nhiều ý kiến đặt vấn đề về việc lựa chọn hình mẫu nước ngoài làm cơ sở cho câu hỏi, trong khi một số khác cho rằng các nhân vật được nêu không phải là nhà phát minh theo nghĩa truyền thống mà là những người sáng lập và điều hành các tập đoàn công nghệ lớn.

Bên cạnh đó, cũng có không ít người thừa nhận họ không thực sự biết rõ về Steve Jobs. Theo kết quả khảo sát với hơn 8.300 độc giả được thực hiện đến chiều 12/6, khoảng 58% cho rằng đề bài khá xa lạ với thí sinh, trong khi 29% nhận định đây là một đề hay nhưng không dễ để đưa ra các giải pháp thuyết phục.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6 với hơn 1,2 triệu thí sinh tham dự trên cả nước. Theo kế hoạch, kết quả thi sẽ được công bố vào ngày 1/7. Sau đó, thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học đến hết ngày 14/7 và kết quả trúng tuyển sẽ được công bố sau 17 giờ ngày 9/8.