Các bài thi Toán đạt 10 điểm ở Tuyên Quang nếu gian lận sẽ xử lý thế nào? Thí sinh có thể nhận kết đắng

Liên quan đến việc hơn 300 bài thi của học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có điểm trung bình môn Toán trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay lên tới khoảng 9,6, trong đó có 145 bài đạt điểm tuyệt đối, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với một giáo viên của nhà trường để tiếp tục điều tra.

Về phía Bộ GD&ĐT, bước đầu cho biết chưa phát hiện dấu hiệu bất thường ở các khâu in sao đề thi, vận chuyển, bảo quản đề thi cũng như bài thi. Tuy nhiên, Bộ đã yêu cầu Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang rà soát, làm rõ những dấu hiệu bất thường, đặc biệt là công tác coi thi tại điểm thi này.

Diễn biến vụ việc đang được cơ quan điều tra khẩn trương làm rõ. Điều được dư luận đặc biệt quan tâm lúc này là nếu có kết luận thí sinh đạt điểm cao nhờ gian lận thì việc xử lý sẽ ra sao để đảm bảo sự công bằng đối với hơn 1,2 triệu thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.

Bài học từ vụ gian lận thi cử năm 2018

Vụ gian lận điểm thi tại Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình năm 2018 từng gây chấn động dư luận khi hàng trăm thí sinh được nâng điểm.

Tại Hà Giang, cơ quan chức năng phát hiện 114 thí sinh có điểm thi bị can thiệp, có trường hợp tổng điểm tăng gần 30 điểm, nhiều em từ đó trở thành thủ khoa. Ngay sau khi vụ việc bị phát hiện, Bộ GD&ĐT thành lập tổ công tác kiểm tra toàn bộ quy trình chấm thi, nhanh chóng chấm thẩm định và trả lại điểm thực cho các thí sinh. Nhờ đó, các em tại Hà Giang chưa kịp nhập học vào các trường đại học, cao đẳng.

Trong khi đó, tại Sơn La và Hòa Bình, hành vi gian lận được thực hiện tinh vi hơn với sự móc nối của nhiều cán bộ tham gia kỳ thi. Phải sau nhiều tháng điều tra, kết quả chấm thẩm định của 64 thí sinh ở Hòa Bình và 44 thí sinh ở Sơn La mới được công bố.

Theo ghi nhận, trong thời gian chờ kết quả điều tra, nhiều thí sinh tại hai địa phương này chưa nhập học. Một số trường hợp đã nhập học nhưng sau khi điểm thi được điều chỉnh về đúng thực tế, không còn đủ điểm trúng tuyển nên bị các trường đại học xóa tên khỏi danh sách trúng tuyển hoặc buộc thôi học.

Thí sinh vẫn được đăng ký xét tuyển khi chưa có kết luận

Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, Bộ GD&ĐT đã công bố điểm thi vào ngày 1/7. Ngay sau đó, những dấu hiệu bất thường trong kết quả môn Toán tại Tuyên Quang được phát hiện.

Theo kế hoạch tuyển sinh, từ ngày 2 đến 14/7, thí sinh vẫn thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học. Trước ngày 13/8, các trường đại học sẽ công bố kết quả trúng tuyển đợt 1.

Theo quy định hiện hành, khi chưa có kết luận chính thức của cơ quan chức năng, các thí sinh vẫn được quyền đăng ký xét tuyển bình thường. Tuy nhiên, nếu sau đó phát hiện có gian lận thi cử thì kết quả thi và kết quả trúng tuyển liên quan sẽ bị hủy theo quy định.

Đây cũng không phải lần đầu kỳ thi tốt nghiệp THPT xuất hiện dấu hiệu tiêu cực. Sau vụ gian lận năm 2018, nhiều cán bộ tại Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình đã bị khởi tố về các tội danh như nhận hối lộ hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Điểm chung của các vụ việc trước đây là thành tích học tập của nhiều học sinh không nổi bật trong những năm học trước, nhưng lại đạt kết quả thi cao bất thường. Thậm chí có trường hợp học lực ở mức trung bình nhưng điểm thi vọt lên rất cao, gây bức xúc trong xã hội và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của kỳ thi quốc gia.

Phải trả lại điểm đúng với năng lực thực tế

Theo các chuyên gia, kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ là căn cứ công nhận tốt nghiệp mà còn là cơ sở để tuyển sinh đại học, lựa chọn nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, mọi hành vi gian lận đều làm mất đi sự công bằng, tước cơ hội của những thí sinh có năng lực thực sự và tạo tiền lệ xấu cho xã hội.

Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), cho rằng trong vụ việc tại Tuyên Quang, cơ quan điều tra sẽ làm rõ hành vi gian lận xảy ra ở khâu nào, xuất phát từ giám thị, cán bộ coi thi, chấm thi, nhập điểm hay quản lý dữ liệu; đồng thời xác định động cơ là vụ lợi hay động cơ cá nhân để đánh giá hậu quả và xử lý theo quy định.

Theo luật sư Cường, nếu xác định có hành vi gian lận khiến kết quả thi không phản ánh đúng năng lực của thí sinh thì ngoài việc những người làm sai lệch điểm thi có thể bị xử lý hình sự theo Điều 356 Bộ luật Hình sự, toàn bộ kết quả thi liên quan cũng sẽ bị hủy bỏ.

Ông nhấn mạnh, về nguyên tắc, điểm thi phải phản ánh đúng năng lực thực tế của thí sinh. Nếu trong quá trình coi thi, chấm thi, nhập điểm hoặc công bố kết quả xảy ra sai phạm khiến điểm số bị thay đổi thì kết quả đó không còn giá trị pháp lý và buộc phải hủy bỏ; người vi phạm cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

"Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, những hành vi làm sai lệch kết quả thi hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu xác định thí sinh cũng tham gia hoặc có lỗi trong hành vi gian lận thì ngoài việc bị hủy kết quả thi, các em còn phải chịu trách nhiệm theo quy định để đảm bảo sự công bằng đối với tất cả thí sinh trên cả nước", luật sư Đặng Văn Cường nhận định.