Giới trẻ
11/05/2026 08:34"Đừng hỏi điểm khi đang ăn cơm!" – Những điều "lợi bất cập hại" nên tránh khi có con ôn thi vào lớp 10
Dưới đây là 5 điều cấm kỵ cha mẹ cần tránh nếu muốn con có trạng thái tốt nhất:
Biến bữa cơm thành "buổi thẩm vấn" học tập
Nhiều phụ huynh có thói quen tranh thủ bữa cơm gia đình để hỏi điểm số, tiến độ ôn tập hoặc nhắc chuyện bài vở. Sai lầm cơ bản. Sau một ngày dài học tập căng thẳng, bữa cơm đáng lẽ là lúc để trẻ thả lỏng, nạp năng lượng và cảm nhận sự ấm áp từ gia đình. Việc liên tục tra hỏi về học tập sẽ khiến trẻ sợ hãi, chán ăn, cảm thấy không gian riêng tư bị xâm phạm. Thay vào đó, hãy trò chuyện về những chủ đề vui vẻ, những câu chuyện phiếm không liên quan đến thi cử – để não bộ của trẻ được nghỉ ngơi thực sự.
So sánh con với "con nhà người ta"
Những câu nói như "Nhìn con nhà hàng xóm kìa, nó học ngày học đêm mà có thấy kêu mệt đâu" hay "Con nhà người ta toàn giải nọ giải kia" có sức sát thương cực lớn. So sánh không bao giờ tạo ra động lực – nó chỉ khiến trẻ cảm thấy bị hạ thấp lòng tự trọng, tự ti về năng lực và sinh ra sự đố kỵ độc hại. Mỗi đứa trẻ có thế mạnh và nhịp độ trưởng thành riêng. Thay vì nhìn vào thành tích của người khác, cha mẹ nên ghi nhận sự nỗ lực của chính con mình qua từng ngày. Sự công nhận từ gia đình là liều thuốc an thần tốt nhất.
Áp đặt kỳ vọng "phải đỗ trường chuyên"
Nhiều gia đình đặt kỳ vọng con phải đỗ vào trường điểm, trường chuyên bằng mọi giá vì niềm tự hào của cha mẹ. Điều này vô tình tạo ra gánh nặng "phải thắng" đè nặng lên vai trẻ. Khi áp lực vượt quá khả năng chịu đựng, trẻ dễ rơi vào trạng thái "tê liệt" tư duy, mất ngủ, thậm chí trầm cảm hoặc có hành động tiêu cực. Cha mẹ cần tỉnh táo đánh giá đúng năng lực của con để cùng chọn nguyện vọng phù hợp. Đừng coi kỳ thi lớp 10 là cánh cửa duy nhất quyết định cả cuộc đời. Hãy cho con biết: dù kết quả ra sao, cha mẹ vẫn luôn ở bên cạnh và ủng hộ.
Kiểm soát cực đoan thời gian sinh hoạt và quyền riêng tư
Cấm con dùng điện thoại, không cho đi chơi, giám sát học từng phút một – "lợi bất cập hại". Não bộ con người cần những khoảng nghỉ ngắn để tái tạo khả năng tập trung. Bị kìm kẹp quá mức sẽ khiến trẻ cảm thấy ngột ngạt, sinh ra tâm lý chống đối hoặc học đối phó. Thay vì kiểm soát, hãy cùng con xây dựng một thời khóa biểu khoa học: xen kẽ giữa các giờ học là các khoảng nghỉ giải trí nhẹ nhàng, vận động thể chất hoặc nghe nhạc. Sự thấu hiểu và tin tưởng sẽ giúp trẻ tự giác hơn trong việc quản lý thời gian.
Thể hiện sự lo lắng thái quá
Nhiều phụ huynh còn lo hơn cả con: đi ra đi vào thở dài, mất ăn mất ngủ, liên tục nói về tính chất quan trọng của kỳ thi. Cảm xúc có tính lây lan – nếu cha mẹ không giữ được bình tĩnh, sự lo âu đó sẽ truyền sang con, khiến trẻ cảm thấy kỳ thi này là một điều gì đó vô cùng khủng khiếp. Gia đình cần là bến đỗ bình yên nhất. Sự điềm tĩnh, lạc quan và thái độ bình thường hóa của cha mẹ sẽ giúp trẻ giải tỏa áp lực. Hãy là người truyền năng lượng tích cực, thay vì lan tỏa sự hoảng loạn.
Kỳ thi lớp 10 quan trọng, nhưng không phải là tất cả. Điều con trẻ cần nhất lúc này không phải là những bài kiểm tra thêm hay lời thúc giục, mà là một điểm tựa tinh thần vững chắc. Một gia đình biết cách tiết chế cảm xúc và tôn trọng con sẽ giúp sĩ tử có "thần thái" tốt nhất để tự tin chinh phục mục tiêu của mình.
Tổng hợp
Bài đọc nhiều
