Một sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong tư duy của công chúng Anh vừa được phơi bày khi số lượng người tin tưởng vào giá trị của tấm bằng đại học đã sụt giảm tới một nửa chỉ sau 8 năm.

Trong bối cảnh thị trường việc làm ngày càng ảm đạm và gánh nặng tài chính đè nặng lên vai thế hệ trẻ, giảng đường đại học không còn là "vùng đất hứa" đối với nhiều người dân xứ sở sương mù.

Các Trường Đại học danh tiếng nhất Vương quốc Anh - Viện Đào Tạo Quốc Tế
Giảng đường đại học không còn là "vùng đất hứa" đối với nhiều người dân xứ sở sương mù.

Theo kết quả khảo sát Thái độ xã hội (BSA) vừa được Trung tâm Nghiên cứu Xã hội quốc gia Anh công bố vào ngày 2/6, có đến một phần ba số người tham gia khảo sát đồng tình với quan điểm rằng việc học đại học hiện nay không còn xứng đáng để đầu tư cả về thời gian lẫn tiền bạc. Con số này đã tăng gần gấp đôi so với kết quả ghi nhận từ lần khảo sát gần nhất vào năm 2018.

Ở chiều ngược lại, tỷ lệ những người bảo vệ giá trị của giáo dục đại học đã lao dốc thê thảm, từ mức 46% xuống chỉ còn vẻn vẹn 22%. Đáng chú ý, niềm tin của công chúng vào tỷ lệ hoàn vốn cũng như những lợi ích kinh tế mà tấm bằng đại học có thể mang lại đã chạm mức thấp kỷ lục trong lịch sử, giảm 10% và hiện chỉ còn giữ ở mức 36%. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2005, làn sóng hoài nghi về giá trị của giáo dục đại học hoàn toàn áp đảo và vượt qua tỷ lệ của nhóm người ủng hộ.

Lý giải về sự quay lưng đột ngột này, ông Alex Scholes, giám đốc nghiên cứu của BSA, nhận định rằng có rất nhiều yếu tố tiêu cực đang cùng cộng hưởng, khiến công chúng buộc phải thay đổi thái độ. Những nguyên nhân nổi bật nhất bao gồm thị trường việc làm ngày càng khó khăn, biên độ chênh lệch tiền lương ngày càng bị thu hẹp và đặc biệt là gánh nặng nợ nần đè nặng lên vai các sinh viên.

Bức tranh tối màu này được minh chứng rõ nét qua các số liệu thực tế từ Hạ viện Anh công bố vào giữa tháng 5. Chỉ tính riêng trong quý I năm nay, nước Anh đã có tới 729.000 thanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 24 rơi vào cảnh thất nghiệp, ghi nhận mức tăng vọt thêm 110.000 người so với năm ngoái. Tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ theo đó cũng chạm mốc 16,2%, tăng thêm 2%.

Bên cạnh đó, lợi thế về thu nhập của những người có học vị cũng không còn hấp dẫn như trước. Báo cáo từ Viện nghiên cứu kinh tế và xã hội quốc gia Anh hồi tháng 4 chỉ ra rằng, mức chênh lệch lương giữa nhóm người trẻ có bằng đại học và nhóm không có bằng đã bị thu hẹp mạnh mẽ từ 35% xuống chỉ còn 24%.

Trong khi thu nhập giảm sút, rào cản tài chính lại ngày một siết chặt. Việc chính phủ Anh quyết định giữ nguyên ngưỡng lương bắt đầu phải trả nợ đối với các sinh viên vay vốn đi học, thay vì điều chỉnh nâng lên theo tình hình lạm phát thực tế, đã vô tình ép các cựu sinh viên phải gánh thêm những khoản nợ phát sinh lên tới hàng nghìn bảng Anh.

"Các cuộc tranh luận căng thẳng gần đây xung quanh tính công bằng của hệ thống hoàn trả khoản vay sinh viên, kết hợp với những tác động mạnh mẽ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) lên thị trường lao động, đã giáng một đòn mạnh, thay đổi hoàn toàn góc nhìn của người dân về giá trị thực tế của một tấm bằng đại học", ông Alex Scholes phân tích sâu thêm.

PV (SHTT)