Nữ tiến sĩ Việt và hành trình chinh phục những dự án pin "mật" tại Mỹ

aA

Ở tuổi 29, Linh Lê đã sở hữu một hồ sơ khoa học đáng nể với vai trò nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Stanford – ngôi trường danh giá xếp thứ ba thế giới.

Không chỉ dừng lại ở những con số xếp hạng, cô còn là một trong những gương mặt hiếm hoi tham gia vào các dự án có độ bảo mật cao của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), trực tiếp góp phần vào cuộc cách mạng năng lượng cho xe điện và thiết bị điện tử toàn cầu.

Nữ tiến sĩ làm dự án pin mật cùng Bộ Năng lượng Mỹ — Linh Lê. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Hành trình đến với đỉnh cao khoa học của Linh Lê bắt đầu từ một sự lựa chọn bất ngờ. Từng là học sinh có học lực môn Hóa ở mức "đuối" nhất trong các môn khối A thời cấp ba, Linh đã bứt phá với điểm số gần như tuyệt đối 9,8 trong kỳ thi đại học. Đứng trước ngưỡng cửa của hai ngôi trường hàng đầu là Đại học Y Dược TP.HCM và Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP.HCM), cô đã chọn theo đuổi hệ Cử nhân tài năng ngành Hóa vì nhận thấy tính ứng dụng thực tế của ngành này. Chính niềm đam mê được thắp lên từ phòng thí nghiệm của trường cùng những trải nghiệm thực tập tại Nhật Bản đã giúp Linh sở hữu "tấm vé" học bổng tiến sĩ tại Đại học Pennsylvania (UPenn) – thành viên của nhóm Ivy League vào năm 2020.

Tại Mỹ, Linh Lê nhanh chóng trở thành nhân sự nòng cốt trong các dự án hợp tác với Chính phủ. Công việc tại đây đi kèm với những quy định bảo mật khắt khe: cô phải khai báo hồ sơ cá nhân chi tiết từ năm 18 tuổi, sử dụng thiết bị kiểm soát riêng biệt và tuyệt đối không trao đổi thông tin dự án với những người ngoài nhóm. Trong môi trường đầy áp lực, Linh từng đối mặt với những đêm mất ngủ và sự căng thẳng tột độ khi tỉ lệ thử nghiệm thành công chỉ đạt 1/20 mẫu. Tuy nhiên, bằng bản lĩnh và sự kiên trì, cô đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ về công nghệ pin lithium-kim loại sạc nhanh, thậm chí có cơ hội làm việc cùng Giáo sư Stanley Whittingham – người từng đoạt giải Nobel Hóa học năm 2019.

Giải thưởng "L'Oréal–UNESCO Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học 2025" vừa trao cho Linh là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực nghiên cứu về pin lithium-lưu huỳnh (Li-S). Đây được coi là công nghệ pin thế hệ mới với ưu điểm giá rẻ, nguồn nguyên liệu dồi dào và mật độ năng lượng vượt trội so với pin lithium-ion hiện nay. Loại pin này hứa hẹn sẽ giúp các thiết bị điện tử trở nên nhẹ hơn, bền bỉ hơn và an toàn hơn. Sau khi hoàn thành dự án này, Linh tiếp tục dấn thân vào một thử thách mới tại Stanford: nghiên cứu pin sodium – một lĩnh vực còn rất sơ khai và thiếu thốn tài liệu tham khảo, buộc cô phải xây dựng mọi nền tảng từ con số không.

Nhìn nhận về tương lai, nữ tiến sĩ khẳng định công nghệ pin sẽ là ngành mũi nhọn trong ít nhất nửa thế kỷ tới khi thế giới chuyển dịch sang năng lượng sạch. Chia sẻ về bí quyết thành công, Linh Lê cho rằng kiến thức nền tảng và tư duy logic là chìa khóa, nhưng sự khiêm tốn và sẵn sàng học hỏi từ đồng nghiệp mới là yếu tố giúp các nhà khoa học tiến xa. Với cô, khoa học là một hành trình không ngừng thay đổi, nơi người nghiên cứu phải luôn mở lòng để tiếp thu cái mới và không bao giờ được phép hài lòng với bản thân.

Tổng hợp