Trời lạnh, sáng ngủ dậy làm ngay 4 điều này để phòng đột quỵ

Đột quỵ là căn bệnh nguy hiểm bởi nguy cơ tử vong cao, thời gian tử vong nhanh, trường hợp được cứu sống có thể để lại di chứng nặng nề... Điều đáng ngại là nếu trước đây các trường hợp đột quỵ thường chỉ xảy ra ở người trung niên và người cao tuổi (trên 65 tuổi) thì hiện nay, đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa ở nhóm người dưới 50 tuổi. Nhiều ca bệnh, bệnh nhân mới 18-20 tuổi.

Thế nào là đột quỵ?

Đột quỵ xảy ra khi nguồn cấp máu đến não bị tắc nghẽn. Não bị thiếu oxy và chất dinh dưỡng, khiến các tế bào não bắt đầu chết trong vòng vài phút. Đột quỵ vào sáng sớm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như bại liệt, suy giảm nhận thức, trầm cảm… thậm chí gây tử vong cho người bệnh.

Có hai loại đột quỵ là đột quỵ thiếu máu não và đột quỵ xuất huyết:

Đột quỵ thiếu máu não: Còn gọi là thiếu máu não, là tình trạng động mạch não bị tắc nghẽn một phần hoặc toàn bộ dẫn đến lượng máu lên não bị giảm đột ngột. Tình trạng này chiếm phần lớn các cơn đột quỵ, khoảng 85%.

Đột quỵ xuất huyết: Còn gọi là xuất huyết nội sọ, đây là loại đột quỵ hiếm gặp hơn (xảy ra khoảng 15% trường hợp). Nó xảy ra khi một mạch máu trong não bị vỡ đột ngột khiến máu tràn vào nhu mô não, gây tổn thương não.

Vì sao đột quỵ thường xảy ra vào sáng sớm?

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ đã công bố kết quả của một nghiên cứu gần đây về đột quỵ cho thấy, nguy cơ bị đột quỵ của một người cao hơn gần 80% trong khoảng thời gian từ 6 giờ sáng đến 12 giờ trưa so với các thời điểm khác trong ngày.

Các nhà nghiên cứu giải thích, nguy cơ đột quỵ tập trung vào buổi sáng là bằng chứng của “sự thay đổi chu kỳ sinh học”, tức là nguy cơ đột quỵ thay đổi theo nhịp chu kỳ sinh học 24 giờ của cơ thể.

Khi thức dậy vào buổi sáng, nồng độ các hormone trong cơ thể thay đổi do bạn chuyển từ tư thế nằm sang tư thế vận động. Sự thay đổi hormone này gây ra hai tình trạng đó là tăng nhịp tim, tăng huyết áp và tăng trương lực của động mạch.

Thông thường, vào lúc 3 giờ sáng, huyết áp của cơ thể có thể xuống mức thấp nhất sau đó tăng dần lên và tăng nhanh lúc thức dậy. Khi thức dậy, cơ thể sẽ tiết ra adrenaline và các hormone gây căng thẳng khác. Điều này khiến cho áp lực máu và nhu cầu cung cấp oxy cũng tăng lên.

Sau một đêm, cơ thể mất đi một lượng lớn nước và máu cũng theo đó mà trở nên cô đặc hơn. Lúc này tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm đẩy máu đi.

Khi tăng huyết áp sẽ kéo theo nhu cầu oxy cho cơ tim tăng, sự chênh lệch huyết áp khiến cơ tim không được ổn định từ đó tăng nguy cơ tổn thương các mảng xơ vữa động mạch. Lúc này các mảng xơ vữa sẽ kích hoạt tiểu cầu và hình thành huyết khối gây tắc mạch não và hậu quả là dẫn đến đột quỵ do thiếu máu não cấp.

Ngoài ra, Nitric oxide (viết tắt là NO) giữ vai trò quan trọng trong việc cầm máu, tham gia vào hầu hết các quá trình sinh học của cơ thể bao gồm sự thức tỉnh, điều tiết máu và dinh dưỡng nuôi cơ thể, cảm giác đau, chức năng sinh dục…

Ngoài ra, sự hoạt động của NO còn có vai trò quan trọng trong quá trình lão hóa, tăng dòng chảy đưa oxy và các chất dinh dưỡng để nuôi cơ thể thông qua việc mở rộng mạch máu. Đây là yếu tố quyết định đến việc bị đột quỵ hoặc tiểu đường…

Quá trình tiêu thụ NO lớn nhất vào ban đêm, chính vì thế mà khi bạn thức dậy vào sáng sớm, cơ thể thường thiếu NO. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây đột quỵ vào sáng sớm.

4 việc cần làm đề phòng đột quỵ vào sáng sớm

Không dậy đột ngột

Đột quỵ vào sáng sớm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Do đó, khi thức dậy vào buổi sáng, đừng vội ra khỏi giường và thay quần áo. Bạn nên nằm trên giường thêm 5 phút nữa để các cơ quan trong cơ thể từ từ thức dậy. Hoạt động của các cơ quan trong cơ thể là khác nhau nên việc nhảy lên ngay hoặc ngồi dậy đột ngột sẽ "sốc" não, dẫn đến lượng máu cung cấp lên não không đủ, dễ gây xuất huyết não.

Vận động trên giường

Thay vì mặc quần áo ngay, bạn có thể nằm trên giường và duỗi tay chân vài phút. Sau một đêm nghỉ ngơi, cơ thể vẫn uể oải, máu lưu thông vẫn chậm. Vì vậy, duỗi thẳng tay chân lúc này sẽ giúp tăng tốc độ lưu thông máu trong cơ thể.

Đứng dậy nhẹ nhàng 

Sau khi thực hiện hai bước trên, hãy từ từ đứng dậy và ra khỏi giường. Bạn sẽ cảm thấy đầu óc mình lúc này rất tỉnh táo và sảng khoái. Bạn không thể bắt đầu ngày mới một cách hiệu quả nếu tâm trí bạn vẫn còn "nửa tỉnh nửa mê".

Đối với người trung niên trở lên, đứng dậy từ từ có thể hạn chế té ngã. Vì vậy, bạn cần đợi cho đến khi não hoàn toàn tỉnh táo và được cung cấp đủ máu lên não trước khi thức dậy.

Uống nước sau khi thức dậy

Buổi sáng là thời điểm vàng cho sức khỏe. Sau khi thực hiện xong 3 động tác trên, tốt nhất bạn nên đi vệ sinh và uống một cốc nước lọc. Uống một ly nước sau khi ngủ dậy có thể giúp làm loãng máu và ngăn ngừa các bệnh về tim mạch, mạch máu não, táo bón…

Bên cạnh đó, nếu có thể nên đứng cạnh cửa sổ để hít thở bầu không khí trong lành mỗi buổi sáng. Đây là một thói quen tốt phải được thực hiện mỗi buổi sáng nếu muốn có sức khỏe tốt bắt đầu một ngày mới.

PN (SHTT)