Quy chế tuyển sinh đại học áp dụng từ năm 2026 đưa ra hàng loạt thay đổi quan trọng, từ quy định điểm sàn bắt buộc, giới hạn số nguyện vọng đến việc thu hẹp ưu thế của chứng chỉ IELTS. Những điều chỉnh này được đánh giá sẽ tác động mạnh tới thí sinh và chiến lược tuyển sinh của các trường.

Theo quy định mới do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, công tác tuyển sinh đại học từ năm 2026 sẽ được siết chặt hơn so với các năm trước. Mục tiêu được đặt ra là nâng chuẩn đầu vào, tăng tính công bằng và buộc thí sinh phải xác định rõ ràng định hướng học tập ngay từ sớm.

Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhất là việc áp dụng mức điểm sàn chung. Từ năm 2026, thí sinh muốn đủ điều kiện xét tuyển đại học bắt buộc phải đạt tối thiểu 15 điểm theo tổ hợp ba môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Mức ngưỡng này được xem là điều kiện đảm bảo chất lượng đầu vào áp dụng thống nhất.

Bên cạnh mức sàn chung, các nhóm ngành đặc thù còn có yêu cầu cao hơn. Với các chương trình đào tạo giáo viên và lĩnh vực pháp luật, thí sinh xét tuyển theo phương thức không hoàn toàn dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc phương thức kết hợp phải đạt học lực lớp 12 loại giỏi và tổng điểm ba môn thi theo tổ hợp từ 18 điểm trở lên

Đối với khối ngành sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, ngưỡng điểm yêu cầu tối thiểu là 20. Riêng một số ngành như Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh, Kỹ thuật phục hình răng, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Kỹ thuật hình ảnh y học và Kỹ thuật phục hồi chức năng được áp dụng mức sàn 16,5 điểm.

23-1771803343-tuyen-sinh-dai-hoc-2026-siet-diem-san-gioi-han-nguyen-vong-giam-loi-the-ielts.webp
Thí sinh có IELTS chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm (Ảnh: Mỹ Hà).

Thay đổi quan trọng tiếp theo là giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký. Mỗi thí sinh chỉ được phép đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Nếu như trước đây việc đăng ký số lượng lớn giúp nhiều thí sinh “rải” cơ hội vào nhiều ngành, nhiều trường, thì nay chiến lược xét tuyển buộc phải tính toán kỹ lưỡng hơn. Việc chọn ngành, chọn trường sẽ đòi hỏi sự cân nhắc dựa trên năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp rõ ràng, thay vì tâm lý thử vận may.

Phương thức xét tuyển học bạ cũng được siết lại. Điểm học bạ phải được tính đủ sáu học kỳ của ba năm THPT. Trong tổ hợp ba môn xét tuyển, bắt buộc phải có Toán hoặc Ngữ văn và môn này phải chiếm tối thiểu một phần ba trọng số điểm xét tuyển. Trường hợp môn học trong tổ hợp không được học đủ sáu học kỳ do thay đổi lựa chọn môn, thí sinh có thể sử dụng kết quả của môn khác có tính chất gần với lĩnh vực đó để thay thế.

Một điểm mới khác thu hút sự quan tâm là việc điều chỉnh cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. IELTS vẫn được quy đổi và cộng điểm, nhưng không còn giữ lợi thế vượt trội như trước. Theo quy định, IELTS chỉ được tính vào nhóm điểm khuyến khích với mức cộng tối đa 1,5 điểm trên thang 30. Đồng thời, các trường phải xây dựng bảng quy đổi sang thang điểm 10 với ít nhất năm mức chênh lệch khác nhau, chấm dứt tình trạng quy đổi đồng loạt nhiều mức điểm IELTS về cùng một mức cao.

Quy chế mới cũng yêu cầu mỗi trường đại học chỉ được sử dụng tối đa năm phương thức xét tuyển. Việc tinh gọn này nhằm giảm sự phức tạp của hệ thống, hạn chế tình trạng quá tải khi lọc ảo và giúp thí sinh dễ theo dõi, so sánh. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa với việc người học không thể cùng lúc “mở nhiều cánh cửa” mà phải lựa chọn phương thức phù hợp với thế mạnh của mình ngay từ đầu.

Đáng chú ý, đối với nhóm ngành đào tạo giáo viên, thí sinh chỉ được đăng ký nguyện vọng trong khoảng từ thứ 1 đến thứ 5. Nếu đặt ở vị trí thấp hơn, hệ thống sẽ không ghi nhận kết quả trúng tuyển. Quy định này thể hiện quan điểm rõ ràng rằng Sư phạm không nên là phương án dự phòng mà phải là lựa chọn có sự cam kết thực sự.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh mới được xây dựng trên nguyên tắc công bằng, minh bạch và có lộ trình phù hợp. Việc nâng chuẩn đầu vào song song với tinh gọn phương thức được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời hướng tới sự ổn định và bền vững cho công tác tuyển sinh trong những năm tới.

Bảo Ngọc (SHTT)